Nauka
Piktogramy w kursie esperanto Saluton: jak je czytać
Każde słowo w kursie Saluton – na tej stronie i w aplikacji – ma mały obrazek. To nie ozdoba: obrazek jest zbudowany tak jak samo esperanckie słowo, więc gdy poznasz zasady, potrafisz go odczytać.
Esperanto buduje słowa z części: rdzeń niesie znaczenie, końcówka mówi, jakiego rodzaju jest to słowo, a małe dodatkowe cząstki zmieniają znaczenie według stałych reguł. Nasze piktogramy działają na tej samej zasadzie. Kliknij lub dotknij obrazka poniżej, żeby zobaczyć, jak rysuje się od nowa.
Rysunek to rdzeń
Każdy rdzeń ma własny rysunek i żadne dwa rdzenie nie dzielą jednego. kat- to kot, hund- pies, libr- książka, kant- śpiewanie.
Ramka pokazuje rodzaj słowa
O ramce wokół rysunku decyduje końcówka: kwadrat oznacza rzeczy (-o), romb – cechy (-a), koło – czynności (-i i wszystkie formy czasownika), a owal w kształcie pastylki – sposób wykonywania czynności (-e).
Kropka na kole pokazuje czas
Czasowniki zostają w kole. Zielona kropka na nim pokazuje czas: u góry oznacza teraźniejszość (-as), po lewej przeszłość (-is), po prawej przyszłość (-os). Przerywane koło to tryb przypuszczający (-us), a kropka z promieniami – rozkaz lub życzenie (-u).
Liczba mnoga i dopełnienie
Stos ramek oznacza liczbę mnogą (-j). Mały zielony haczyk przy ramce wskazuje dopełnienie w zdaniu (-n), czyli to, czego dotyczy czynność. Oba znaki mogą występować razem.
Słowotwórstwo na obrazkach
Najczęstsze cząstki słowotwórcze zmieniają sam rysunek:
- mal- (przeciwieństwo) odwraca rysunek do góry nogami;
- -eg- powiększa go, a -et- pomniejsza;
- -ar- (zbiór) pokazuje go trzy razy;
- -ej- (miejsce) zakłada nad nim dach.
Pozostałe cząstki pojawiają się jako małe zielone znaczki w rogu, na przykład -ant- (ktoś, kto właśnie to robi) w słowie lernanto, czyli „uczący się”.
Kolory
Zielony zawsze oznacza gramatykę: kropki czasu, haczyk dopełnienia, dachy i znaczki. Samo słowo jest narysowane tuszem. Wyjątkiem są nazwy kolorów: zamiast rysunku pokazują sam kolor.
Gdzie je zobaczysz
Na mapie kursu, na kartach słów w każdej lekcji krok po kroku, w albumie piktogramów i w fiszkach – na tej stronie oraz w naszej aplikacji Saluton. Zacznij od kursu.
Źródła
- Piktogramy i zasady ich czytania to własna praca Esperantopedii (CC BY-SA 4.0); ten sam kod rysuje je na stronie i w aplikacji Saluton.
- Rdzenie z piktogramem to rdzenie oficjalne: Fundamento de Esperanto (1905) i Oficjalne Dodatki Akademii Esperanta.
Jeśli Esperantopedia Ci pomogła, możesz ją wesprzeć.