Esperantopedia

La internacia lingvo · od 1887 roku

Esperanto
należy do wszystkich

Esperanto to najczęściej używany sztuczny język międzynarodowy. Ludwik Zamenhof ogłosił go w Warszawie w 1887 roku, aby ludzie wszystkich narodów mogli rozmawiać jak równy z równym. Ma 16 podstawowych reguł, żadnych czasowników nieregularnych, a słowa składa się w nim z cząstek.

Jak działa esperanto

Każde słowo końcówką pokazuje, jaką pełni funkcję. Naucz się tych kilku końcówek, a odczytasz budowę każdego zdania.

-o

rzeczownik · hundo – „pies”

-a

przymiotnik · granda – „duży”

-e

przysłówek · rapide – „szybko”

-i

czasownik · kuri – „biegać”

-as -is -os

czas teraźniejszy, przeszły, przyszły · kuras, kuris, kuros – „biega, biegał, będzie biegać”

-j -n

liczba mnoga i dopełnienie · Mi vidas grandajn hundojn. – „Widzę duże psy.”

Esperanto w liczbach

Interaktywne grafiki z naszych własnych danych, ze źródłami: ile słów musisz znać, jak z jednego rdzenia wyrasta rodzina słów i jak rósł oficjalny słownik.

Sześć specjalnych liter

Esperanto zapisuje się alfabetem łacińskim z sześcioma dodatkowymi literami. Każda oznacza jeden stały dźwięk – i każdy z nich znasz z polskiego.

  • ĉ[tʃ]jak cz w „czas”
  • ĝ[dʒ]jak dż w „dżem”
  • ĥ[x]jak ch w „chleb”
  • ĵ[ʒ]jak ż w „żaba”
  • ŝ[ʃ]jak sz w „szafa”
  • ŭ[w]jak ł w „dał”

Odkryj esperanto

Czym jest esperanto?

Esperanto to język sztuczny (planowy), stworzony do porozumiewania się między narodami. Jego słownictwo pochodzi głównie z języków romańskich, germańskich i słowiańskich, a gramatyka jest regularna: rzeczowniki kończą się na -o, przymiotniki na -a, a czasowniki zmieniają się według czasu i trybu, nigdy według osoby i liczby. Przeczytaj pełne wprowadzenie albo zacznij od alfabetu.

Kto stworzył esperanto?

Ludwik Łazarz Zamenhof, lekarz okulista urodzony w 1859 roku w Białymstoku, ogłosił język 26 lipca 1887 roku w Warszawie pod pseudonimem Doktoro Esperanto – „Doktor Mający Nadzieję”. Pseudonim stał się nazwą języka. Pierwszy podręcznik, Unua Libro, wyszedł po rosyjsku, a jeszcze w tym samym roku po polsku: „Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny”. Przeczytaj biografię Zamenhofa i historię esperanta.

Ile osób mówi po esperancku?

Nikt nie wie dokładnie, bo o esperanto pyta tylko kilka narodowych spisów ludności. Poważne szacunki wahają się od około 60 tysięcy (Nielsen, 2017) do około 2 milionów (Culbert), a 1000–2000 osób mówi po esperancku od urodzenia. Do marca 2020 roku kursy esperanta w Duolingo rozpoczęło 2,8 miliona osób – to uczący się, nie mówiący. Zobacz wszystkie szacunki i ich źródła.

Czy esperanto jest łatwe?

Esperanto zaprojektowano tak, żeby dało się go szybko nauczyć: pisownia jest fonetyczna, akcent zawsze pada na przedostatnią sylabę, a z jednego rdzenia powstaje cała rodzina słów. Krótkie kursy uczą podstaw gramatyki w kilkunastu lekcjach. Polakom jest jeszcze łatwiej: akcent pada tam, gdzie w polszczyźnie, a ĉ, ĝ, ĵ, ŝ to nasze cz, dż, ż, sz. Sprawdź, ile trwa nauka, i skorzystaj z planu krok po kroku.

Od czego zacząć?

Zacznij od najprzydatniejszych zwrotów, poznaj gramatykę na jednej stronie i sprawdzaj słowa w słowniku. Jak pisać specjalne litery, wyjaśnia strona o alfabecie.