Waar wordt Esperanto gesproken? Landen en cijfers

Esperanto wordt in meer dan 120 landen gesproken, maar is nergens de hoofdtaal. De meeste sprekers wonen in Europa en Oost-Azië, met opvallende gemeenschappen in Brazilië en de Verenigde Staten. In 2023 had de Universala Esperanto-Asocio individuele leden in 130 landen en gebieden, aangevoerd door Frankrijk, Duitsland, Brazilië, de VS en Japan. Afrika is het nieuwste groeigebied: het eerste Wereldcongres op dat continent vond in 2024 plaats in Tanzania.

Er bestaat geen wereldwijde telling van sprekers per land. De onderstaande gegevens komen uit ledenlijsten, een paar nationale volkstellingen, het gastennetwerk Pasporta Servo en de geschiedenis van het Wereldcongres. Voor de totaalcijfers, zie hoeveel mensen Esperanto spreken.

#In welke landen wonen de meeste esperantosprekers?

Geen enkele bron kan landen rangschikken naar het totale aantal sprekers. De best vergelijkbare indicator is het individuele lidmaatschap van de Universala Esperanto-Asocio (UEA). In 2023 telde die 4700 individuele leden in 130 landen en gebieden. De top vijf:

Frankrijk401

Duitsland394

Brazilië279

Verenigde Staten248

Japan209

Gegevens tonen

Rang	Land	Individuele UEA-leden (2023)
1	Frankrijk	401
2	Duitsland	394
3	Brazilië	279
4	Verenigde Staten	248
5	Japan	209

Als je ook de mensen meetelt die via nationale verenigingen lid worden, had het UEA-netwerk in 2023 ongeveer 12.800 leden. Veel sprekers sluiten zich alleen aan bij hun nationale vereniging, een plaatselijke club of helemaal geen organisatie, dus deze cijfers laten zien waar de georganiseerde beweging sterk is, niet waar alle sprekers wonen.

#Wat zeggen volkstellingen?

Slechts enkele landen vragen in hun volkstelling naar Esperanto. De cijfers die statistici gebruiken:

Het cijfer van Hongarije is hoog doordat Esperanto meetelde voor de staatstaalexamens die Hongaarse universiteiten vroegen. In de jaren 2000 werd Esperanto daar een van de populairste examentalen, en de Eötvös Loránd-universiteit in Boedapest had van 1966 tot 2006 een afdeling Esperanto en interlinguïstiek.

#Waar kun je logeren bij esperantosprekers?

Pasporta Servo, het gastennetwerk dat de jongerenorganisatie TEJO sinds 1974 beheert, laat zien hoe wijd de sprekers verspreid zijn. In 2026 stonden er meer dan 2400 gastheren in 121 landen in en ongeveer 1800 steden. Gastheren bieden reizigers die Esperanto spreken gratis onderdak.

#In welke landen is het Wereldcongres van Esperanto gehouden?

Het Wereldcongres van Esperanto komt sinds 1905 bijna elk jaar in een andere stad bijeen. Waar het congres plaatsvindt, weerspiegelt waar de beweging het sterkst is geweest:

Buiten Europa zijn congressen gehouden in onder meer Cuba (Havana 1990 en 2010), China (Beijing 1986 en 2004), Zuid-Korea (Seoel 1994 en 2017), Vietnam (Hanoi 2012) en Tanzania (Arusha 2024). Het congres van 2026 vond plaats in Graz in Oostenrijk, en het congres van 2027 staat gepland in Melbourne in Australië.

#Europa

Frankrijk heeft de meeste UEA-leden en was gastland van het eerste Wereldcongres, in 1905 in Boulogne-sur-Mer. Duitsland komt vlak daarachter; de stad Herzberg am Harz noemt zich sinds een gemeenteraadsbesluit van 11 juli 2006 Esperanto-Stadt („Esperantostad”), met tweetalige borden en een Esperanto-cultuurcentrum.

Polen is het vaderland van Zamenhof: hij werd geboren in Białystok en publiceerde Esperanto in Warschau. In 2014 nam Polen „de Esperantotaal als drager van de Esperantocultuur” op in de nationale lijst van immaterieel cultureel erfgoed, en het recordcongres ter gelegenheid van het eeuwfeest in 1987 in Warschau trok 5946 deelnemers. In 2026 nam Oostenrijk de Esperantocultuur op in zijn eigen inventaris van immaterieel erfgoed; Wenen is de plaats van het Esperantomuseum van de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek, opgericht in 1927.

Nederland is al ruim een eeuw een belangrijke plek voor de beweging. De UEA heeft haar hoofdkantoor sinds 1955 in Rotterdam, en Nederland was zes keer gastland van het Wereldcongres: Den Haag (1920 en 1964), Haarlem (1954) en Rotterdam (1967, 1988 en 2008). De landelijke vereniging Esperanto Nederland ontstond in 1994 uit een fusie van organisaties; de oudste voorloper, de Nederlandse Esperanto-Vereniging, werd in 1905 opgericht.

#Amerika

Brazilië heeft een van de grootste bewegingen buiten Europa. De Braziliaanse Esperanto-Liga (Brazila Esperanto-Ligo) werd op 21 juli 1907 opgericht. Esperanto verspreidde zich daar deels via het spiritisme: de Braziliaanse Spiritistische Federatie geeft al lang Esperanto-leerboeken uit. Een wetsvoorstel om Esperanto een keuzevak op school te maken, werd door de Senaat aangenomen en ligt sinds 2009 bij de Kamer van Afgevaardigden (PL 6162/2009); in juni 2026 diende de rapporteur van de Commissie voor Grondwet en Justitie zijn verslag in, en het voorstel kan in die commissie in stemming worden gebracht.

De Verenigde Staten staan vierde in het UEA-lidmaatschap. Cuba was gastland van twee Wereldcongressen, en Radio Havana Cuba heeft een wekelijks Esperantoprogramma, sinds 2025 alleen online.

#Azië

China heeft een georganiseerde beweging die decennialang door staatsinstellingen werd gesteund. De Chinese Esperanto-Liga (Ĉina Esperanto-Ligo) werd op 11 maart 1951 in Beijing opgericht, en Radio Peking (later China Radio International) zond vanaf 19 december 1964 uit in het Esperanto. Beijing was gastheer van het Wereldcongres in 1986 en 2004.

Japan heeft een lange traditie: het Japanse Esperanto-instituut werd in 1919 opgericht, en de Oomoto-religie bevordert Esperanto sinds begin jaren 1920. Zuid-Korea was gastland van Wereldcongressen in 1994 en 2017. Wikipedia noemt ook Iran onder de Aziatische landen waar Esperanto het meest verbreid is, en Vietnam was gastheer van het congres in 2012.

#Afrika

Afrika is een nieuwer groeigebied voor de beweging. Het Wereldcongres van 2024 in Arusha, Tanzania, het eerste op het continent, had 854 ingeschreven deelnemers. Volgens Libera Folio waren daaronder 95 ingeschrevenen uit Burundi en 79 uit de Democratische Republiek Congo – grote delegaties uit landen die zelden in congresstatistieken voorkomen.

#Is Esperanto ergens officieel?

Nee. Geen enkel land of gebied heeft Esperanto als officiële taal. Twee historische episodes komen het dichtst in de buurt:

• In 1908 stelden esperantisten voor om Neutraal Moresnet, een klein neutraal gebied tussen België en Duitsland, om te vormen tot een Esperantostaat met de naam Amikejo („plaats van vriendschap”). Het plan eindigde toen het gebied na de Eerste Wereldoorlog bij België werd gevoegd.
• In San Marino gebruikte de Internationale Academie van Wetenschappen (AIS), opgericht in 1985, Esperanto als werktaal.

Voor een overzicht van de organisaties die in elk land actief zijn, zie Esperanto-organisaties.

#Veelgestelde vragen

#In welk land wonen de meeste esperantosprekers?

Er bestaat geen betrouwbare telling. Naar UEA-lidmaatschap in 2023 voeren Frankrijk (401 individuele leden) en Duitsland (394) de lijst aan, gevolgd door Brazilië, de VS en Japan. Hongarije registreerde het hoogste cijfer in een volkstelling, 8397 in 2011, grotendeels door taalexamens.

#Wordt er in Nederland Esperanto gesproken?

Ja, door een kleine maar georganiseerde gemeenschap. Esperanto Nederland is de landelijke vereniging, de UEA heeft haar hoofdkantoor sinds 1955 in Rotterdam, en Nederland was zes keer gastland van het Wereldcongres, voor het laatst in 2008 in Rotterdam.

#Wordt Esperanto in Afrika gesproken?

Ja, steeds meer. Het eerste Wereldcongres van Esperanto in Afrika vond in 2024 plaats in Arusha, Tanzania, met grote groepen uit Burundi en de Democratische Republiek Congo.

#Is er een Esperantoland?

Nee. Esperantisten noemen hun wereldwijde gemeenschap Esperantujo („Esperantoland”): overal waar Esperanto wordt gesproken – op congressen, in clubs, thuis en online.

#Is Esperanto populair in China?

China heeft een van de grootste georganiseerde bewegingen van Azië, met de Chinese Esperanto-Liga (opgericht in 1951), tientallen jaren staatsuitzendingen op de radio en twee Wereldcongressen in Beijing.

#Wordt Esperanto ergens op school onderwezen?

Alleen op enkele plaatsen en meestal als keuzevak. Hongarije accepteerde het voor staatstaalexamens, en China en Polen hebben universitaire opleidingen in interlinguïstiek of Esperanto. Brazilië debatteert sinds 2009 over Esperanto als keuzevak op school.

#Bronnen

• Universala Esperanto-Asocio, Estrara Raporto 2023 (leden per land); Vikipedio, Membronombroj de UEA
• Libera Folio, "Nova takso: 60.000 parolas Esperanton" (cijfers uit volkstellingen), 2017
• The Spinoff, "The most buzzy data points from the just-released census" (Nieuw-Zeeland, volkstelling 2018), 2019
• Vikipedio, Esperanto-instruado ĉe ELTE
• Wikipedia (hu), Eszperantó en Wikipedia (de), Esperanto (Hongaarse examens)
• Pasporta Servo en Wikipedia, Pasporta Servo
• Universala Esperanto-Asocio, lijst van Wereldcongressen (onze telling per land); Wikipedia, World Esperanto Congress en Vikipedio, Universala Kongreso de Esperanto
• Wikipedia (nl), Esperanto Nederland en Nederlandse Esperanto-Vereniging
• Libera Folio, "En Aruŝo venkis idealismo", 15 augustus 2024
• Wikipedia (de), Herzberg am Harz; Wikipedia, China Esperanto League, Japanese Esperanto Institute, Oomoto, Neutral Moresnet
• Câmara dos Deputados, PL 6162/2009
• Narodowy Instytut Dziedzictwa, nationale lijst van immaterieel cultureel erfgoed (2014); Oostenrijkse UNESCO-commissie, Esperantokultur in Österreich (2026)