Najlepsze słowniki esperanta: online, aplikacje, druk (2026)

Najlepszy słownik esperanta zależy od zadania. Do szybkiego sprawdzenia słowa z wymową i budową słowa, z esperanta na polski albo z polskiego na esperanto, użyj naszego słownika. Definicje napisane po esperancku znajdziesz w PIV na vortaro.net i w ReVo.

Polskie tłumaczenia ma ReVo (49 525). Na papierze największym polskim słownikiem esperanckim miał być trzytomowy słownik Edwarda Kozyry z 2020 roku; klasyczne są słowniki Michalskiego i Grabowskiego. Offline na telefonie zainstaluj PReVo (Android) albo Poŝa Reta Vortaro (iOS). Każdy opisany niżej słownik internetowy jest darmowy.

#Porównanie w skrócie

Każdy projekt liczy hasła inaczej, więc rozmiary porównuj tylko z grubsza. Liczby pochodzą ze stron samych projektów i są z 7 października 2026 roku, chyba że podano rok. Dane naszego słownika liczymy na 1 listopada 2026 roku.

#Słowniki esperancko-polskie i polsko-esperanckie

#Do użytku online

• Esperantopedia. Nasz słownik zawiera hasła esperanckie z polskim znaczeniem (20 759). W drugą stronę, od polskiego słowa do esperanckiego, mamy osobne strony (22 972): każda podaje główny odpowiednik, inne kandydatury i przykładowe zdania.
• ReVo. Polski zestaw tłumaczeń (49 525) jest czwarty co do wielkości i według miernika ReVo obejmuje około 87,7% znaczeń. Hasła są po esperancku, a polskie słowo jest tłumaczeniem przy danym znaczeniu.
• Wikisłownik. Kategoria „esperanto (indeks)” w polskim Wikisłowniku liczyła 7 października 2026 roku 14 943 strony. Hasła są na licencji CC BY-SA, a każdy może je poprawiać.
• lernu.net. Serwis ma interfejs po polsku, a w menu języków 7 października 2026 roku oznaczono go jako przetłumaczony w 61%. Słownik jest pod adresem lernu.net/vortaro, ale tego dnia otwierała się tam strona logowania.
• Glosbe. Strona esperancko-polska istnieje, ale nie podaje liczby haseł; tłumaczenia pochodzą z korpusów równoległych, więc nieznane słowa sprawdzaj w ReVo.
• Wykaz Polskiego Związku Esperantystów. Strona PZE o słownikach wymienia vortaro.net, słownik lernu.net i aplikację PReVo.

#Słowniki drukowane i stare wydania

Polska tradycja jest długa: pierwsza lista słów, Vortaro por Poloj (około 920 haseł), była dodatkiem do polskiego wydania pierwszego podręcznika Zamenhofa z 1887 roku. Poniższe pozycje wymienia Anna Cisło w artykule z 2023 roku; z niego pochodzą liczby i oceny, o ile nie podano innego źródła.

Cisło ocenia, że Kozyra zamierzał stworzyć największy słownik esperancki w Polsce i że to prawdopodobnie najlepsze źródło rzadkich terminów fachowych. Zauważa też, że jego część polsko-esperancka podaje same rdzenie i możliwe połączenia, więc wymaga znajomości słowotwórstwa, i że słownik nie oznacza słów oficjalnych Akademii. Według tego samego artykułu przedruki Grabowskiego i Michalskiego z 1990 roku były w 2023 roku nadal w sprzedaży.

#Który wybrać po polsku?

• Znaczenie esperanckiego słowa: Esperantopedia albo ReVo.
• Esperancki odpowiednik polskiego słowa: Esperantopedia; do rzadkich słów Kozyra, Strzelecki lub Pettyn.
• Historia słownictwa i dawne formy: Grabowski i Michalski.
• Zdania i wymowa: Esperantopedia; zdania pochodzą z Tatoeby.

#Słowniki po kolei

#Esperantopedia

Nasz słownik daje każdemu słowu stronę ze znaczeniem, wymową (IPA, sylaby, akcent), budową słowa, rodziną spokrewnionych słów i przykładowymi zdaniami. Na 1 listopada 2026 roku miał strony słów ze znaczeniem w 17 językach (z definicjami po esperancku), na przykład po polsku (20 759), angielsku (27 357) i niemiecku (23 103); pełna tabela jest na stronie słownika. Słownik odwrotny dodaje strony polsko-esperanckie (22 972) i angielsko-esperanckie (23 295).

Dane pochodzą z ReVo (GPL-2.0), Wikisłownika (CC BY-SA 4.0), ESPDIC (CC BY 3.0), zdań z Tatoeby (CC BY 2.0 FR) oraz nagrań z Lingua Libre i Wikimedia Commons. Ograniczenia: jest nowy (2026), nie ma aplikacji offline, a jego część polsko-esperancka (stron: 22 972) jest mniejsza niż pozycje w największych słownikach drukowanych, takich jak Kozyry (około 48 000).

#ReVo (Reta Vortaro)

ReVo to darmowy słownik internetowy, który w 1997 roku zaczął Wolfram Diestel; treść i narzędzia są na licencji GPL. Każdy artykuł definiuje po esperancku rdzeń i jego słowa pochodne oraz dodaje tłumaczenia. Największe zestawy to chiński (68 589), niemiecki (54 921), białoruski (50 635) i polski (49 525); angielski ma 39 267.

To najlepsze miejsce na staranną definicję albo tłumaczenie na rzadszy język. Pokrycie jest nierówne: mierniki ReVo pokazują tłumaczenia dla 88,5% znaczeń po niemiecku, 87,7% po polsku, 77,2% po angielsku, 47,5% po hiszpańsku i 21,2% po włosku. Esperanto UK nazywa interfejs przestarzałym i nieprzyjaznym dla użytkowników telefonów.

#PIV (Plena Ilustrita Vortaro)

PIV to największy jednojęzyczny słownik esperanta, który od 1970 roku wydaje Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT). Wydania z 2002 i 2005 roku miały 16 780 haseł głównych i 46 890 jednostek leksykalnych. Najnowsze, PIV 2020, można za darmo przeglądać na vortaro.net, gdzie jest też prosta wersja działająca bez JavaScriptu.

Wszystkie definicje są po esperancku, więc PIV bardziej pasuje do średnio zaawansowanych niż do początkujących. Chroni go prawo autorskie SAT; nie znaleźliśmy aplikacji ani wersji offline.

#Wells (English–Esperanto–English Dictionary)

John C. Wells, fonetyk i były prezes Akademii Esperanta, ułożył ten dwukierunkowy słownik. Wydanie z 2010 roku ma 508 stron i ponad 30 000 haseł. To najłatwiejszy sposób, by znaleźć esperancki odpowiednik angielskiego słowa, ale jest tylko na papierze i nie może zawierać słów, które pojawiły się po 2010 roku.

#ESPDIC i Tuja Vortaro

ESPDIC to esperancko-angielska lista słów Paula Denisowskiego: 63 895 haseł w jednym pliku tekstowym z 6 października 2024 roku, darmowa na licencji CC BY 3.0. Po raz pierwszy opublikował ją w maju 2011 roku i dodaje tylko słowa znalezione w innych, głównie drukowanych źródłach. Hasła to krótkie angielskie glosy, bez przykładów i nagrań.

Tuja Vortaro to darmowy słownik kieszonkowy na licencji GPLv2, zbudowany z danych ESPDIC i ReVo. Jego kod obcina typowe końcówki i zamienia system x, więc nadaje się do szybkich, zwykłych sprawdzeń.

#lernu.net

lernu.net opisuje swój słownik jako wielojęzyczny, dwukierunkowy i zintegrowany z esperanckimi tekstami serwisu. Esperanto UK ocenia go jako prawdopodobnie najlepsze połączenie wiarygodnych tłumaczeń, liczby słów i łatwości użycia. Rozmiar i licencja nie są podane, a 7 października 2026 roku odwiedzający niezalogowani byli przekierowywani na stronę logowania, więc może być potrzebne darmowe konto.

#Wiktionary, Wikisłownik i Vikivortaro

Angielskie Wiktionary ma 20 383 strony esperanckich haseł, a 16 142 esperanckie terminy mają nagranie wymowy. Hasła dodają etymologię i często przykładowe zdania, na licencji CC BY-SA. Polski Wikisłownik ma w kategorii „esperanto (indeks)” 14 943 strony. Vikivortaro (eo.wiktionary.org) ma 221 706 artykułów, ale obejmuje słowa ze wszystkich języków, nie tylko esperanto. Każdy może edytować wszystkie te projekty, więc jakość bywa różna.

#Glosbe

Glosbe to serwis tworzony przez społeczność, z parami esperanto–angielski, esperanto–polski i wieloma innymi. Podaje, że jego dane są częściowo na licencji CC BY-SA, częściowo FDL, a częściowo na własnych licencjach, i że tłumaczenia czerpie z korpusów równoległych. Ponieważ te przykłady zbierane są automatycznie, mogą zawierać błędy: nieznane słowa sprawdzaj w opracowanym słowniku, takim jak ReVo.

#Jak wybrać?

• Szybko z esperanta na polski: Esperantopedia albo ReVo.
• Z polskiego na esperanto: nasze strony polsko-esperanckie, a do rzadkich słów Kozyra, Strzelecki lub Pettyn.
• Z esperanta na angielski: Esperantopedia, Tuja Vortaro lub ESPDIC.
• Z angielskiego na esperanto: Wells albo nasze strony odwrotne.
• Definicje po esperancku: PIV albo ReVo.
• Nagrania: angielskie Wiktionary albo Esperantopedia.
• Offline: PReVo, Poŝa Reta Vortaro albo plik ESPDIC.

Naucz się 100 najczęstszych słów, zanim zaczniesz sprawdzać dużo innych, a PIV dodaj, gdy umiesz czytać proste teksty po esperancku.

#Jak sprawdzić słowo esperanckie

Słowniki podają formę podstawową: rzeczowniki kończą się na -o, przymiotniki na -a, przysłówki na -e, a czasowniki na -i. Zanim zaczniesz szukać, odetnij liczbę mnogą -j, końcówkę dopełnienia -n i końcówki czasu. Końcówki czasowników to -as, -is, -os, -us i -u.

Długie słowa są często zbudowane z rdzeni, przedrostków i przyrostków. Rozłóż je i szukaj rdzenia; części objaśnia słowotwórstwo. ReVo zbiera słowa pochodne w jednym artykule pod rdzeniem, więc hund prowadzi do hundo i jego rodziny.

Dla liter z akcentami pisz w systemie x: cx dla ĉ, gx dla ĝ, hx dla ĥ, jx dla ĵ, sx dla ŝ i ux dla ŭ. Nasza wyszukiwarka i Tuja Vortaro zamieniają go w trakcie pisania. Zobacz stronę o alfabecie.

Wyszukiwarka naszego słownika dopasowuje początek słowa i rozpoznaje też typowe końcówki: wpisz hundojn, a podpowie hundo z oznaczeniem liczby mnogiej i biernika. W części polsko-esperanckiej szukaj polskiej formy podstawowej: rzeczownika w mianowniku i czasownika w bezokoliczniku.

#Słowniki drukowane za granicą

• Wells, English–Esperanto–English Dictionary (2010, 508 stron, Mondial): 16 £ w miękkiej oprawie w sklepie Esperanto Association of Britain; istnieje też wydanie w twardej oprawie.
• PIV 2020: 1268 stron, wydrukowany w 500 egzemplarzach przez KAVA-PECH dla SAT, według Vikipedio. Katalog Esperanto-France z 2022 roku podawał cenę 60 €.
• Esperanto-English Dictionary Paula Denisowskiego (Evertype, 2012): ponad 52 000 haseł, raczej glosariusz niż pełny słownik. Wydanie w miękkiej oprawie kosztowało 28,95 €; darmowy ESPDIC w internecie jest większy i nowszy.
• Słowniki obrazkowe: do słownictwa tematycznego Esperanto UK poleca Mil Unuaj Vortoj en Esperanto Osborne'a, a Bildvortaro Dudena uważa za najbardziej szczegółowy słownik obrazkowy.

Większości uczących się wystarczy darmowy słownik internetowy. Książkę kup do przeglądania albo do nauki z dala od ekranu. Więcej pomocy do nauki jest w artykule darmowe materiały do nauki esperanta.

#Częste pytania

#Czy jest darmowy słownik esperancko-polski?

Tak. Darmowe i internetowe są ReVo (49 525 polskich tłumaczeń), Wikisłownik, Glosbe i Esperantopedia, a PIV na vortaro.net podaje definicje po esperancku. Słowniki drukowane, takie jak Michalskiego czy Kozyry, są płatne; skany starych wydań, na przykład Grabowskiego, można przeglądać za darmo.

#Jaki jest największy słownik esperanto?

To zależy od sposobu liczenia. PIV to największy słownik jednojęzyczny: 16 780 haseł głównych i 46 890 jednostek leksykalnych w wydaniach 2002–2005. ESPDIC ma tu najdłuższą listę esperancko-angielską (63 895 haseł), a ReVo najwięcej tłumaczeń: 750 794 na 174 języki. Z polskich słowników drukowanych największym zamierzał być Kozyry (2020): około 33 100 elementów w części esperancko-angielsko-polskiej i około 48 000 w polsko-esperanckiej.

#Czy jest słownik polsko-esperancki online?

Tak. Nasza część polsko-esperancka ma osobną stronę dla każdego polskiego słowa (razem 22 972), a starszy słownik Grabowskiego (1910) wskazuje w bibliografii Cisło jako dostępny w Polonie, bibliotece cyfrowej. Do rzadkich słów potrzebny jest zwykle słownik drukowany, na przykład Kozyry.

#Czy jest aplikacja ze słownikiem esperanto offline?

Tak. PReVo na Androida i Poŝa Reta Vortaro na iOS (263 MB) zawierają ReVo i działają bez internetu. Praktika Vortaro (Android) to kolejna aplikacja oparta na ReVo. Aplikacja na iOS Vortaro, oparta na Tuja Vortaro, ma offline ponad 60 000 haseł esperancko-angielskich.

#Ile słów ma esperanto?

Nie ma oficjalnej liczby. Pierwsza książka Zamenhofa (1887) miała około 920 haseł, a jego Universala vortaro z 1894 roku dodał 1740 kolejnych. Dziś ReVo ma 13 094 artykuły, a PIV około 16 780 haseł głównych; użytkownicy tworzą o wiele więcej słów z rdzeni i afiksów.

#Który słownik esperanto jest najlepszy dla początkujących?

Użyj słownika, który pokazuje wymowę i budowę słowa, takiego jak Esperantopedia. Gdy będziesz chciał definicji po esperancku, przejdź do PIV albo ReVo.

#Źródła

• Strona statystyk ReVo (13 094 artykuły; 174 języki; tłumaczenia na język, w tym polski 49 525)
• Wikipedia: Reta Vortaro i Vikipedio: Reta Vortaro (1997, GPL, aplikacje mobilne)
• Wikipedia: Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto i Vikipedio: Plena Ilustrita Vortaro (liczba haseł, nakład wydania 2020)
• PIV 2020 na vortaro.net
• Katalog Esperanto-France 2022 (cena PIV 2020)
• Esperanto UK: dictionaries i słownik Wellsa, miękka oprawa
• ESPDIC readme, Usona Esperantisto 2013: ESPDIC i Evertype: Esperanto-English Dictionary
• Tuja Vortaro i jego kod źródłowy
• PReVo, Praktika Vortaro, Poŝa Reta Vortaro i Vortaro (iOS)
• lernu.net i lernu.net/vortaro
• Angielskie Wiktionary: esperanckie lematy, terminy z nagraniem i statystyki Vikivortaro
• Wikisłownik: kategoria „esperanto (indeks)”
• Glosbe: esperanto–angielski, Glosbe: esperanto–polski i Glosbe: o serwisie
• Polski Związek Esperantystów: słowniki
• Anna Cisło, Several dozen times more words: A preliminary outline of the development of Esperanto lexicographical publications in Poland, Beyond Philology 20/2 (2023) – polskie słowniki od Zamenhofa po Kozyrę
• Wikimedia Commons: Grabowski, Słownik języka esperanto, cz. 2 (1916)
• Wikipedia: Esperanto vocabulary
• Tatoeba i Lingua Libre (zdania i nagrania w naszym słowniku)