Plej bonaj Esperantaj vortaroj (2026): PIV, ReVo kaj aliaj

La plej bona Esperanta vortaro dependas de la tasko. Por difinoj verkitaj en Esperanto uzu la Plenan Ilustritan Vortaron (PIV) ĉe vortaro.net aŭ la Retan Vortaron (ReVo); por ekscii, ĉu vorto estas oficiala, uzu la Akademian Vortaron. Por rapida traduko inter Esperanto kaj la angla taŭgas nia vortaro, Tuja Vortaro kaj ESPDIC.

Por tradukoj en pli malgrandajn lingvojn ReVo kovras 174. Senrete en telefono instalu PReVo (Android) aŭ Poŝa Reta Vortaro (iOS). Sur papero la norma elekto estas la vortaro angla–Esperanta–angla de John Wells. Ĉiu reta vortaro sube estas senpaga.

#Komparo unuavide

Ĉiu projekto kalkulas enskribojn alimaniere, do komparu grandojn nur proksimume. La ciferoj venas de la propraj paĝoj de ĉiu projekto kaj datiĝas je la 7-a de Oktobro 2026, krom se estas indikita jaro. Niaj propraj ciferoj datiĝas je la 1-a de Novembro 2026.

#Vortaroj kun difinoj en Esperanto

Kiam vi legas Esperanton sen traduko, la ĝusta signifo venas el difino en Esperanto. Kvin rimedoj ofertas ilin, kaj ili servas al malsamaj bezonoj.

#PIV (Plena Ilustrita Vortaro)

PIV estas la plej ampleksa unulingva difinvortaro de Esperanto. Ĝin eldonas Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT) ekde 1970 sub ĉefredaktado de Gaston Waringhien; ĝia antaŭulo estis la Plena Vortaro de 1930. Postaj eldonoj aperis en 1987 (Suplemento), 2002 (Nova PIV, ĉefredaktita de Michel Duc-Goninaz), 2005 kaj 2020. La eldonoj de 2002 kaj 2005 havas 16 780 kapvortojn kaj 46 890 leksikajn unuojn. La eldono de 2020, laŭ Vikipedio, ne estas grava aktualigo; ĝia ĉefa novaĵo ŝajnas esti la signado de 209 kapvortoj el la 9-a Oficiala Aldono.

PIV 2020 estas senpage konsultebla ĉe vortaro.net. Bertilo Wennergren preparis tiun retan version; la serĉilo ebligas filtri laŭ oficialeco (Fundamentaj, oficialaj, neoficialaj) kaj laŭ fakoj, kaj ekzistas ankaŭ simpla serĉilo, kiu funkcias sen Javaskripto. Unua reta beta-versio de PIV aperis la 4-an de Aprilo 2012.

PIV ordigas la vortojn en „nestoj” laŭ radiko, ne laŭ pure alfabeta ordo; laŭ Vikipedio maljuna troviĝas en la artikolo jun-, apud junulo kaj maljunulejo. Se vi ne trovas vorton inter la vortoj kun mal-, serĉu la radikon. Vikipedio rimarkigas, ke PIV estas vaste rigardata kiel kvazaŭnorma lingva referenco, kvankam ankaŭ inter akademianoj ekzistas kritiko pri diversaj aspektoj de ĝia enhavo.

Ĉiuj difinoj estas en Esperanto, do PIV pli taŭgas por mezaj lernantoj ol por komencantoj. Ĝi estas sub aŭtorrajto de SAT, kaj ni ne trovis aplikaĵon nek senretan version.

#ReVo (Reta Vortaro)

ReVo estas senpaga reta vortaro; la projekton fine de 1997 iniciatis (teknike) Wolfram Diestel, kaj ĝia enhavo kaj iloj havas la permesilon GPL. Laŭ Vikipedio ĝia originala celo estis krei elektronikan version de PIV, sed ĉar mankis intereso en la PIV-redaktantaro, la projekto fariĝis aparta retvortaro; unu el ĝiaj gravaj fontoj estas la Plena Vortaro. Ĉiu artikolo difinas radikon kaj ĝiajn derivaĵojn en Esperanto kaj aldonas tradukojn. La plej grandaj aroj estas la ĉina (68 589), germana (54 921), belorusa (50 635) kaj pola (49 525); la angla havas 39 267.

Vikipedio notas diferencon de aliro: PIV certagrade celas preskribon de la lingvouzo, dum ReVo pli orientiĝas al ĝia priskribo kaj postulas de redaktantoj almenaŭ du fontojn por nova vorto, el kiuj almenaŭ unu ne estu vortaro. La statistika paĝo de ReVo registras ankaŭ la oficialecon de radikoj: de la Fundamento (1905) ĝis la 10-a Oficiala Aldono (2023).

ReVo estas la plej bona loko por zorga difino aŭ por traduko en pli rara lingvo. La kovro estas malegala: la propraj mezuriloj de ReVo montras tradukojn por 88,5 % de la sencoj en la germana, 77,2 % en la angla, 47,5 % en la hispana kaj 21,2 % en la itala. Esperanto UK priskribas la interfacon kiel malmodernan kaj malkonvenan por poŝtelefonaj uzantoj.

#Akademia Vortaro

La Akademia Vortaro (AV) estas la Universala Vortaro (UV) de la Fundamento plus ĉiuj Oficialaj Aldonoj de la Lingva Komitato kaj de la Akademio de Esperanto. Zamenhof eldonis la UV en 1894: ĝi enhavas la 900 vortojn de la Unua Libro kaj 1 740 novajn radikojn, kun tradukoj en la francan, anglan, germanan, rusan kaj polan. Ĉar la UV estas parto de la Fundamento, ĝi estas „netuŝebla”. La unua Oficiala Aldono aperis en 1909.

AV estas la ilo por demandoj kiel „ĉu ĉi tiu vorto estas oficiala?”. Ĝia serĉilo ebligas limigi la serĉon al la Fundamento, al ĉiu Oficiala Aldono (de la 1-a ĝis la 10-a) kaj al la naŭ grupoj de la Baza Radikaro Oficiala (BRO), listo de ĉirkaŭ 2 500 vortoj ordigitaj laŭ ofteco – utila por lernantoj. Laŭ Vikipedio ankaŭ la radikoj, kiuj bezonas finaĵon, aperas tie sen finaĵo, do serĉu dom, ne domo. La signifoj estas klarigitaj per tradukoj, per difinoj en Esperanto aŭ per ambaŭ, depende de la deveno de la elemento.

Vikipedio avertas, ke malgraŭ sia nomo la reta AV ne estas oficiala verko de la Akademio, sed privata laboraĵo de kelkaj akademianoj kaj precipe de Andreas Kück; oficialaj estas nur la originalaj dokumentoj. La Berlina Komentario pri la Vortaro Oficiala (1-a eldono 2013) notas, laŭ Vikipedio, precize ĉiujn elementojn de la Fundamento kaj de la Oficialaj Aldonoj tiel, kiel ili aperas en la oficialaj dokumentoj.

#Vikivortaro kaj Wiktionary

Vikivortaro (eo.wiktionary.org) havas 221 706 artikolojn, sed ĝi kovras vortojn el ĉiuj lingvoj, ne nur Esperanton. La angla Wiktionary havas 20 383 Esperantajn lemajn paĝojn, kaj 16 142 Esperantaj terminoj havas sonan prononcon. La enskriboj aldonas etimologion kaj ofte ekzemplajn frazojn sub CC BY-SA. Ĉiu povas redakti ambaŭ, do kvalito varias.

#Esperantopedia

Nia vortaro donas al ĉiu vorto paĝon kun difino en Esperanto, prononco (IFA, silaboj, akcento), vortfarado, vortfamilio, formoj, ekzemplaj frazoj kaj, se ekzistas, oficiala statuso. Je la 1-a de Novembro 2026 ĝi havis vortpaĝojn kun signifo en 17 lingvoj (Esperanto inkluzive), ekzemple en la franca (29 583), angla (27 357) kaj germana (23 103); la plena tabelo estas en la paĝo de la vortaro. La angla versio de la retejo aldonas inversan angla–Esperantan vortaron kun 23 295 paĝoj.

La datumoj venas el ReVo (GPL-2.0), Wiktionary (CC BY-SA 4.0), ESPDIC (CC BY 3.0), frazoj de Tatoeba (CC BY 2.0 FR) kaj registraĵoj el Lingua Libre kaj Vikimedia Komunejo. La difinoj en Esperanto mem venas el ReVo; la aldono de nia vortaro estas la prononco, la vortfarado, la formoj kaj la ekzemploj sur unu paĝo. Limoj: ĝi estas nova (2026), ne havas senretan aplikaĵon kaj kovras malpli da vortoj ol ESPDIC (27 357 anglaj paĝoj kontraŭ 63 895 enskriboj).

#Vortaroj kun tradukoj

#Wells (English–Esperanto–English Dictionary)

John C. Wells, fonetikisto kaj iama prezidanto de la Akademio de Esperanto, kompilis ĉi tiun dudirektan vortaron. La eldono de 2010 havas 508 paĝojn kaj pli ol 30 000 enskribojn. Ĝi estas la plej facila maniero trovi la Esperantan ekvivalenton de angla vorto, sed ĝi ekzistas nur papere kaj ne povas enhavi vortojn, kiuj aperis post 2010.

#ESPDIC kaj Tuja Vortaro

ESPDIC estas la Esperanto–angla vortlisto de Paul Denisowski: 63 895 enskriboj en unu teksta dosiero de la 6-a de Oktobro 2024, senpaga sub CC BY 3.0. Li unue publikigis ĝin en Majo 2011 kaj aldonas nur vortojn trovitajn en aliaj, ĉefe presitaj, fontoj. La enskriboj estas mallongaj anglaj glosoj, sen ekzemploj kaj sen sono.

Tuja Vortaro estas senpaga poŝa vortaro sub GPLv2, farita el datumoj de ESPDIC kaj ReVo. Ĝia kodo forigas oftajn finaĵojn kaj konvertas la x-sistemon, do ĝi estas rapida por hazardaj serĉoj.

#lernu.net

lernu.net priskribas sian vortaron kiel plurlingvan, dudirektan kaj integritan en la Esperantajn tekstojn de la retejo. Esperanto UK taksas ĝin verŝajne la plej bona miksaĵo de fidindaj tradukoj, nombro de vortoj kaj facileco de uzo. La grando kaj la permesilo ne estas publikigitaj, kaj la 7-an de Oktobro 2026 vizitantoj, kiuj ne estis ensalutintaj, estis redirektitaj al la ensalutpaĝo; eble necesas senpaga konto.

#Glosbe

Glosbe estas komunuma retejo kun la paroj Esperanto–angla kaj multaj aliaj. Ĝi deklaras, ke ĝiaj datumoj estas parte CC BY-SA, parte FDL kaj parte sub propraj permesiloj, kaj ke la tradukoj baziĝas sur paralelaj korpusoj. Ĉar tiuj ekzemploj estas kolektitaj aŭtomate, ili povas enhavi erarojn: kontrolu nekonatajn vortojn en zorge redaktita vortaro kiel ReVo.

#Kiel elekti

• Difino en Esperanto: ReVo aŭ PIV; por mallongaj klarigoj de oftaj radikoj ankaŭ nia vortaro.
• Ĉu la vorto estas oficiala? Akademia Vortaro; la filtro de PIV 2020 laŭ oficialeco; la insigno „Oficiala vorto” sur niaj vortpaĝoj.
• Rapida Esperanto–angla traduko: Esperantopedia, Tuja Vortaro aŭ ESPDIC.
• Angla–Esperanta: Wells aŭ nia inversa angla vortaro.
• Traduko en rara lingvo: ReVo.
• Sono: angla Wiktionary aŭ Esperantopedia.
• Senrete: PReVo, Poŝa Reta Vortaro aŭ la dosiero ESPDIC.

Lernu la 100 plej oftajn vortojn antaŭ ol serĉi multajn aliajn, kaj aldonu PIV, kiam vi jam legas simplan Esperanton.

#Kiel serĉi Esperantan vorton

Vortaroj listigas la bazan formon: substantivoj finiĝas per -o, adjektivoj per -a, adverboj per -e kaj verboj per -i. Forigu la pluralon -j, la akuzativon -n kaj la tempajn finaĵojn antaŭ ol serĉi. La verbaj finaĵoj estas -as, -is, -os, -us kaj -u.

Longaj vortoj ofte konsistas el radikoj, prefiksoj kaj sufiksoj. Dispecigu ilin kaj serĉu la radikon; la vortfarado klarigas la partojn. ReVo kolektas derivaĵojn en unu artikolo sub la radiko, do hund kondukas al hundo kaj ĝia familio; PIV ordigas la vortojn laŭ nestoj, kiel menciite supre.

Por literoj kun supersignoj tajpu la x-sistemon: cx por ĉ, gx por ĝ, hx por ĥ, jx por ĵ, sx por ŝ kaj ux por ŭ. Nia serĉkesto kaj Tuja Vortaro konvertas ĝin dum vi tajpas. Vidu la paĝon pri la alfabeto.

Nia vortara serĉo kongruas kun la komenco de vorto kaj ankaŭ rekonas oftajn finaĵojn: tajpu hundojn, kaj ĝi proponos hundo kun la noto „pluralo kaj objekto”.

#Presitaj vortaroj

• Wells, English–Esperanto–English Dictionary (2010, 508 paĝoj, Mondial): 16 £ kiel broŝuro ĉe la vendejo de la Esperanto-Asocio de Britio; ekzistas ankaŭ ligita eldono.
• PIV 2020: 1 268 paĝoj, presita en 500 ekzempleroj de KAVA-PECH por SAT, laŭ Vikipedio. Katalogo de Esperanto-France de 2022 listigis ĝin je 60 €.
• Esperanto-English Dictionary de Paul Denisowski (Evertype, 2012): pli ol 52 000 kapvortoj, pli glosaro ol plena vortaro. La broŝuro estis listigita je 28,95 €; la senpaga reta ESPDIC estas pli granda kaj pli nova.
• Bildvortaroj: por vortprovizo laŭ temoj Esperanto UK rekomendas Mil Unuaj Vortoj en Esperanto de Osborne kaj priskribas la Bildvortaron de Duden kiel la plej detalan bildvortaron.

Plej multaj lernantoj bezonas nur senpagan retan vortaron. Aĉetu libron por foliumi aŭ por studi for de ekrano. Pliajn lernilojn vi trovos ĉe Plej bonaj senpagaj rimedoj por lerni Esperanton.

#Oftaj demandoj

#Ĉu ekzistas senpaga Esperanta vortaro?

Jes. ReVo, PIV ĉe vortaro.net, la Akademia Vortaro, ESPDIC, Tuja Vortaro, Vikivortaro, Wiktionary, Glosbe kaj Esperantopedia estas senpagaj rete. Wells estas pagenda libro.

#Kio estas la plej granda Esperanta vortaro?

Tio dependas de la kalkulmaniero. PIV estas la plej granda unulingva vortaro, kun 16 780 kapvortoj kaj 46 890 leksikaj unuoj en la eldonoj de 2002–2005. ESPDIC havas la plej longan Esperanto–anglan liston ĉi tie, 63 895 enskribojn, kaj ReVo havas la plej multajn tradukojn, 750 794 en 174 lingvoj.

#Kio estas la diferenco inter PIV kaj ReVo?

PIV estas verko de SAT, aperinta unue en 1970 sur papero kaj nun konsultebla ĉe vortaro.net; ĝi estas unulingva (nur difinoj en Esperanto) kaj sub aŭtorrajto. ReVo ekzistas ekde 1997, ĝia enhavo estas sub GPL, kaj ĝi aldonas tradukojn en 174 lingvojn. Laŭ Vikipedio PIV certagrade celas preskribon de la lingvouzo, dum ReVo pli orientiĝas al priskribo de la uzata lingvo.

#Kiel kontroli, ĉu Esperanta vorto estas oficiala?

Uzu la Akademian Vortaron, kiu enhavas la Fundamenton kaj la Oficialajn Aldonojn ĝis la 10-a (2023). PIV 2020 ĉe vortaro.net ebligas filtri laŭ oficialeco, kaj niaj vortpaĝoj montras la insignon „Oficiala vorto (Fundamento)” aŭ la numeron de la Oficiala Aldono. Ĉar la Antaŭparolo de la Fundamento antaŭvidas, ke nova vorto eniras la oficialan vortaron nur post kiam ĝi maturiĝis, ankaŭ vorto ekster la oficiala listo povas esti vaste uzata.

#Ĉu ekzistas senreta aplikaĵo de Esperanta vortaro?

Jes. PReVo por Android kaj Poŝa Reta Vortaro por iOS (263 MB) enhavas ReVo kaj funkcias sen interreto. Praktika Vortaro (Android) estas alia aplikaĵo surbaze de ReVo. La iOS-aplikaĵo Vortaro, surbaze de Tuja Vortaro, havas pli ol 60 000 Esperanto–anglajn enskribojn senrete.

#Kiom da vortoj havas Esperanto?

Ne ekzistas oficiala kalkulo. La unua libro de Zamenhof (1887) havis ĉirkaŭ 900 radikojn, kaj lia Universala Vortaro de 1894 aldonis 1 740 pliajn. Hodiaŭ ReVo havas 13 094 artikolojn kaj PIV ĉirkaŭ 16 780 kapvortojn, kaj parolantoj formas multajn pliajn vortojn el radikoj kaj afiksoj.

#Kiu Esperanta vortaro plej taŭgas por komencantoj?

Uzu vortaron kun traduko en via lingvo, kun prononco kaj vortfarado, ekzemple Esperantopedia. Transiru al PIV aŭ ReVo, kiam vi volas difinojn en Esperanto.

#Fontoj

• Statistika paĝo de ReVo (13 094 artikoloj; 174 lingvoj; tradukoj laŭ lingvo; oficialaj radikoj laŭ Oficialaj Aldonoj)
• Vikipedio: Reta Vortaro kaj Wikipedia: Reta Vortaro (1997, GPL, historio, poŝtelefonaj aplikaĵoj)
• Vikipedio: Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto kaj Wikipedia: Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (eldonoj, kapvortoj, presita eldono 2020)
• PIV 2020 ĉe vortaro.net
• Akademia Vortaro kaj Vikipedio: Akademia Vortaro
• Vikipedio: Universala Vortaro (1894; 900 vortoj de la Unua Libro kaj 1 740 novaj radikoj)
• Vikipedio: Esperantaj vortaroj en la reto (BRO, Berlina Komentario)
• Katalogo de Esperanto-France 2022 (prezo de PIV 2020)
• Esperanto UK: vortaroj kaj Wells, broŝurita
• Wikipedia: John C. Wells (prezidanto de la Akademio de Esperanto 2007–2013)
• ESPDIC readme, Usona Esperantisto 2013: ESPDIC kaj Evertype: Esperanto-English Dictionary
• Tuja Vortaro kaj ĝia fontkodo
• PReVo, Praktika Vortaro, Poŝa Reta Vortaro kaj Vortaro (iOS)
• lernu.net
• Angla Wiktionary: Esperantaj lemoj, terminoj kun sono kaj statistiko de Vikivortaro
• Glosbe: Esperanto–angla kaj Glosbe: pri
• Tatoeba kaj Lingua Libre (frazoj kaj registraĵoj uzataj en nia vortaro)