La 100 plej oftaj Esperantaj vortoj

La 100 plej oftaj Esperantaj vortoj konsistigas 52,7 % de ĉiuj vortoj en la Tekstaro, korpuso de pli ol 10 milionoj da vortoj. Plejparte ili estas mallongaj gramatikaj vortoj – la, de, kaj – plus kelkaj oftaj verboj, substantivoj kaj adjektivoj. La tabelo sube listigas ĉiujn 100 laŭ ofteco, kun klarigo de la ĉefa uzo kaj vortospeco.

#Kiel la listo estis farita

La rangordo venas el frekvenca listo de la Tekstaro de Esperanto, la korpuso de la Esperantic Studies Foundation, kiun Bertilo Wennergren konstruas ekde 2002. La listo estis kompilita el kopio de la korpuso de la 15-a de Marto 2023 kaj publikigita en Vikivortaro sub la permesilo CC BY-SA 4.0. Ĉiu vorto estas kalkulata en baza formo: la plurala -j kaj la akuzativa -n estas forigitaj, kaj ĉiuj verbaj formoj estas kalkulataj sub la infinitivo je -i. Do estas, estis kaj estos ĉiuj kalkuliĝas kiel esti.

La klarigoj kaj vortospecoj estas niaj. Multaj gramatikaj vortoj havas plurajn uzojn; la tabelo donas la ĉefajn.

#La listo

#Kion la listo diras

Gramatikaj vortoj dominas. Ĉirkaŭ du trionoj de la listo estas gramatikaj vortoj: prepozicioj, pronomoj, posedpronomoj, konjunkcioj, partikuloj, tabelvortoj, numeraloj kaj la artikolo. Tiuj fermitaj grupoj estas malgrandaj: Esperanto havas entute 33 prepoziciojn kaj 45 tabelvortojn. Estas utile lerni ilin frue. Vidu prepoziciojn, pronomojn kaj tabelvortojn.

La unuaj enhavaj vortoj estas bazaj. La plej oftaj verboj estas esti, povi, diri, havi, fari, devi, vidi, voli, scii, veni kaj okazi. La plej oftaj substantivoj estas jaro, homo, lingvo kaj lando.

La kovro kreskas malrapide post la unuaj kelkcent vortoj. En la sama listo 500 vortoj kovras 68,8 % de la korpuso, 1 000 vortoj 76,2 %, 2 000 vortoj 83,5 % kaj 10 000 vortoj 96,1 %.

52,7%

59,6%

68,8%

76,2%

83,5%

91,7%

96,1%

1002005001 0002 0005 00010 000

Montri la datumojn

Plej oftaj vortoj	Parto de la korpuso
100	52,7 %
200	59,6 %
500	68,8 %
1 000	76,2 %
2 000	83,5 %
5 000	91,7 %
10 000	96,1 %

Vortfarado multobligas tion, kion vi scias. El unu radiko venas multaj vortoj, ekzemple el san-: sana, malsana, malsanulo kaj malsanulejo. Listo de radikoj do instruas pli ol la sama nombro da vortoj en nacia lingvo. Vidu vortfaradon.

#Limoj de ĉi tiu listo

La Tekstaro enhavas nur skribitan lingvon: verkojn de Zamenhof (inkluzive de lia traduko de la Biblio), aliajn klasikaĵojn kaj pli novajn tekstojn. Tio klarigas, kial vortoj kiel internacia troviĝas inter la unuaj 100, kaj s-ro (mallongigo de sinjoro), UEA kaj Eternulo (biblia nomo de Dio) en la dua cento. Vortoj de ĉiutaga parolado troviĝas multe pli malsupre: danki estas la numero 1 041 kaj saluto (kiel en Saluton!) la numero 1 870. Por parolataj frazoj vidu Bazajn Esperantajn frazojn.

Du aliaj referencoj utilas. La Baza Radikaro Oficiala (1974) de la Akademio de Esperanto ordigas ĉirkaŭ 2 500 bazajn elementojn, plejparte radikojn, en naŭ grupojn, komparante pli fruajn frekvencajn listojn. La zagreba metodo, ellaborita en Zagrebo ekde la fino de la 1970-aj jaroj, konstruas sian kurson por komencantoj ĉirkaŭ 500 el la plej oftaj morfemoj (radikoj kaj afiksoj).

#Oftaj demandoj

#Kiu estas la plej ofta vorto en Esperanto?

La artikolo la. Sekvas de, kaj, en kaj esti.

#Kiom da vortoj mi bezonas por paroli Esperanton?

Kursoj por komencantoj laŭ la zagreba metodo instruas ĉirkaŭ 500 oftajn morfemojn (radikojn kaj afiksojn) por simplaj konversacioj. Ĉar radikoj kaj afiksoj kombiniĝas, ili donas multe pli ol 500 vortojn.

#Kiom da vortoj havas Esperanto?

Milojn da radikoj kaj malfermitan nombron da vortoj, formitaj el ili. La oficiala vortaro de la Akademio listigas ĉirkaŭ 5 000 elementojn, kaj la frekvenca listo de Vikivortaro sole rangigas 15 000 vortformojn.

#Kie mi povas elŝuti frekvencan liston de Esperanto?

La Tekstaro-listo troviĝas en Vikivortaro, kaj versio pli facile prilaborebla, kun anglaj tradukoj, estas en GitHub (Vanege). Ambaŭ havas la permesilon CC BY-SA 4.0.

#Fontoj

• Frequency lists/Esperanto/Tekstaro 2023 (CC BY-SA 4.0) – Wiktionary (angle)
• esperanto-frequency-list-tekstaro – Vanege, GitHub
• Tekstaro de Esperanto: priskribo de la projekto
• Baza Radikaro Oficiala – Akademio de Esperanto
• Akademia Vortaro – klarigoj – Akademio de Esperanto
• Rolvortetoj (prepozicioj) – PMEG
• Zagreba metodo – Vikipedio; Esperanto – The Zagreb method – Wikipedia (angle)