De 100 meest gebruikte Esperanto-woorden

Q: Hoe is de lijst gemaakt?

De rangorde komt uit een frequentielijst van de Tekstaro de Esperanto, het corpus van de Esperantic Studies Foundation, dat sinds 2002 wordt opgebouwd door Bertilo Wennergren. De lijst is samengesteld uit een kopie van het corpus van 15 maart 2023 en gepubliceerd op Wiktionary onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Elk woord wordt in zijn grondvorm geteld: het meervoud -j en de accusatief -n vallen weg en alle werkwoordsvormen tellen mee onder de infinitief op -i. Zo tellen estas, estis en estos alle drie als esti „zijn”. De vertalingen en woordsoorten zijn van ons. Veel grammaticale woorden hebben meerdere functies; de tabel geeft de belangrijkste.

Q: Wat is het meest gebruikte woord in het Esperanto?

Het lidwoord la „de, het”. Daarna volgen de „van”, kaj „en”, en „in” en esti „zijn”.

De 100 meest gebruikte Esperanto-woorden vormen 52,7% van alle woorden in de Tekstaro, een corpus van meer dan 10 miljoen woorden. De meeste zijn korte grammaticale woordjes – la „de, het”, de „van”, kaj „en” – aangevuld met een paar veelvoorkomende werkwoorden, zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden. De tabel hieronder geeft alle 100 op volgorde van frequentie, met Nederlandse vertaling en woordsoort.

Hoe is de lijst gemaakt?

De rangorde komt uit een frequentielijst van de Tekstaro de Esperanto, het corpus van de Esperantic Studies Foundation, dat sinds 2002 wordt opgebouwd door Bertilo Wennergren. De lijst is samengesteld uit een kopie van het corpus van 15 maart 2023 en gepubliceerd op Wiktionary onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Elk woord wordt in zijn grondvorm geteld: het meervoud -j en de accusatief -n vallen weg en alle werkwoordsvormen tellen mee onder de infinitief op -i. Zo tellen estas, estis en estos alle drie als esti „zijn”.

De vertalingen en woordsoorten zijn van ons. Veel grammaticale woorden hebben meerdere functies; de tabel geeft de belangrijkste.

De lijst

#	Esperanto	Nederlands	Woordsoort
1	la	de, het	lidwoord
2	de	van, uit, door	voorzetsel
3	kaj	en	voegwoord
4	en	in (met -n: naar binnen)	voorzetsel
5	esti	zijn (als in „ik ben”)	werkwoord
6	al	naar, aan, tot	voorzetsel
7	mi	ik, mij	voornaamwoord
8	ne	niet, nee	partikel
9	kiu	wie, welke, die	correlatief
10	li	hij	voornaamwoord
11	ke	dat (zoals in „ik weet dat…”)	voegwoord
12	por	voor, om te	voorzetsel
13	tiu	die, dat (aanwijzend)	correlatief
14	pri	over	voorzetsel
15	ili	zij, ze (meervoud)	voornaamwoord
16	vi	je, jij, u	voornaamwoord
17	sed	maar	voegwoord
18	ĝi	het (bij dingen en dieren)	voornaamwoord
19	sia	zijn, haar, hun eigen	bezittelijk voornaamwoord
20	kun	met	voorzetsel
21	kiel	hoe, zoals, als	correlatief
22	tio	dat (ding)	correlatief
23	el	uit	voorzetsel
24	ni	wij, we, ons	voornaamwoord
25	pli	meer	bijwoord
26	ŝi	zij, ze (enkelvoud)	voornaamwoord
27	povi	kunnen, in staat zijn	werkwoord
28	oni	men; „je” of „ze” in algemene zin	voornaamwoord
29	per	door middel van, met	voorzetsel
30	diri	zeggen	werkwoord
31	ĉiu	elk(e), iedereen	correlatief
32	sur	op	voorzetsel
33	aŭ	of	voegwoord
34	mia	mijn	bezittelijk voornaamwoord
35	da	van (na een hoeveelheid)	voorzetsel
36	nur	alleen, slechts	bijwoord
37	havi	hebben	werkwoord
38	ankaŭ	ook	bijwoord
39	alia	ander	bijvoeglijk naamwoord
40	ĉu	of; markeert een ja/nee-vraag	partikel
41	lia	zijn (van hem)	bezittelijk voornaamwoord
42	kiam	wanneer	correlatief
43	dum	tijdens, terwijl	voorzetsel
44	se	als, indien	voegwoord
45	ĉi	markeert nabijheid: tiu ĉi „deze”	partikel
46	ĉar	omdat, want	voegwoord
47	unu	één	telwoord
48	si	zich, zichzelf	voornaamwoord
49	kio	wat	correlatief
50	plej	meest	bijwoord
51	pro	vanwege, wegens	voorzetsel
52	jaro	jaar	zelfstandig naamwoord
53	post	na, achter	voorzetsel
54	fari	doen, maken	werkwoord
55	ol	dan	voegwoord
56	devi	moeten	werkwoord
57	tiel	zo, op die manier	correlatief
58	ĉe	bij	voorzetsel
59	granda	groot	bijvoeglijk naamwoord
60	via	jouw, uw	bezittelijk voornaamwoord
61	eĉ	zelfs	bijwoord
62	jam	al, reeds	bijwoord
63	inter	tussen, onder	voorzetsel
64	homo	mens	zelfstandig naamwoord
65	nun	nu	bijwoord
66	lingvo	taal	zelfstandig naamwoord
67	nia	ons, onze	bezittelijk voornaamwoord
68	lando	land	zelfstandig naamwoord
69	laŭ	volgens, langs	voorzetsel
70	antaŭ	voor, vóór (in plaats en tijd)	voorzetsel
71	tre	zeer, heel	bijwoord
72	Esperanto	Esperanto	zelfstandig naamwoord
73	tamen	echter, toch	bijwoord
74	du	twee	telwoord
75	tie	daar	correlatief
76	nova	nieuw	bijvoeglijk naamwoord
77	do	dus, dan, daarom	partikel
78	ĝis	tot, tot aan	voorzetsel
79	kontraŭ	tegen, tegenover	voorzetsel
80	vidi	zien	werkwoord
81	ilia	hun	bezittelijk voornaamwoord
82	je	algemeen voorzetsel (je la tria „om drie uur”)	voorzetsel
83	voli	willen	werkwoord
84	multa	veel	bijvoeglijk naamwoord
85	tia	zo'n, zulk(e), van die soort	correlatief
86	scii	weten (een feit)	werkwoord
87	unua	eerste	bijvoeglijk naamwoord (rangtelwoord)
88	ĝia	zijn, haar (van een ding of dier)	bezittelijk voornaamwoord
89	tute	helemaal, volledig	bijwoord
90	kelka	enkele, een paar (meestal kelkaj)	bijvoeglijk naamwoord
91	veni	komen	werkwoord
92	okazi	gebeuren	werkwoord
93	mem	zelf (nadruk)	partikel
94	tuta	geheel, hele	bijvoeglijk naamwoord
95	kie	waar	correlatief
96	iu	iemand, een zekere	correlatief
97	ankoraŭ	nog	bijwoord
98	tiam	toen, dan	correlatief
99	internacia	internationaal	bijvoeglijk naamwoord
100	ja	immers, toch	partikel

Wat de lijst je vertelt

Grammaticale woorden domineren. Ongeveer twee derde van de lijst bestaat uit grammaticale woorden: voorzetsels, voornaamwoorden, bezittelijke voornaamwoorden, voegwoorden, partikels, correlatieven, telwoorden en het lidwoord. Deze gesloten groepen zijn klein: Esperanto heeft in totaal 33 voorzetsels en 45 correlatieven. Ze vroeg leren loont snel. Zie voorzetsels, voornaamwoorden en correlatieven.

De eerste inhoudswoorden zijn basaal. De meest gebruikte werkwoorden zijn esti, povi, diri, havi, fari, devi, vidi, voli, scii, veni en okazi. De meest gebruikte zelfstandige naamwoorden zijn jaro, homo, lingvo en lando.

De dekking groeit langzaam na de eerste paar honderd woorden. In dezelfde lijst dekken 500 woorden 68,8% van het corpus, 1.000 woorden 76,2%, 2.000 woorden 83,5% en 10.000 woorden 96,1%.

Aandeel van het corpus dat de meest gebruikte woorden dekken

52,7%

59,6%

68,8%

76,2%

83,5%

91,7%

96,1%

Gegevens tonen

Meest gebruikte woorden	Aandeel van het corpus
100	52,7%
200	59,6%
500	68,8%
1.000	76,2%
2.000	83,5%
5.000	91,7%
10.000	96,1%

Woordvorming vermenigvuldigt wat je weet. Eén stam levert veel woorden op: san- geeft sana „gezond”, malsana „ziek”, malsanulo „zieke, patiënt” en malsanulejo „ziekenhuis”. Een lijst met stammen leert je daarom meer dan evenveel Nederlandse woorden. Zie woordvorming.

Valse vrienden voor Nederlandstaligen

Zes woorden uit de top 100 lijken op een Nederlands woord maar betekenen iets anders. Let er vooral op bij de allereerste woorden die je leert.

Esperanto	Lijkt op Nederlands	Betekent in het Esperanto
en	„en” (Esperanto: kaj)	„in”
de	„de” (Esperanto: la)	„van, uit, door”
ja	„ja” (Esperanto: jes)	„immers, toch”
je	„je” (Esperanto: vi)	algemeen voorzetsel
al	„al” (Esperanto: jam)	„naar, aan, tot”
post	„post” (Esperanto: poŝto)	„na, achter”

De grenzen van deze lijst

De Tekstaro bevat alleen geschreven taal: de werken van Zamenhof (ook zijn bijbelvertaling), andere klassiekers en recentere teksten. Dat verklaart woorden als internacia in de top 100, en s-ro (afkorting van sinjoro „meneer”), UEA en Eternulo „de Eeuwige” in de tweede honderd. Woorden uit het alledaagse gesprek staan veel lager: danki „bedanken” is nummer 1.041 en saluto „groet” (zoals in Saluton!) nummer 1.870. Voor gesproken zinnen, zie Basiszinnen in het Esperanto. Voor een langere lijst, opgebouwd uit alledaagse zinnen, met downloads in CSV en voor Anki, zie de 1.000 meest gebruikte Esperanto-woorden.

Twee andere naslagwerken zijn nuttig. De Baza Radikaro Oficiala (1974) van de Academie van Esperanto deelt zo'n 2.500 basiselementen, voornamelijk stammen, in negen groepen in, door oudere frequentielijsten te vergelijken. De Zagreb-methode, vanaf eind jaren zeventig in Zagreb ontwikkeld, bouwt haar beginnerscursus op rond ongeveer 500 van de meest voorkomende morfemen (stammen en voor- en achtervoegsels).

Veelgestelde vragen

Wat is het meest gebruikte woord in het Esperanto?

Het lidwoord la „de, het”. Daarna volgen de „van”, kaj „en”, en „in” en esti „zijn”.

Hoeveel woorden heb ik nodig om Esperanto te spreken?

Beginnerscursussen volgens de Zagreb-methode leren ongeveer 500 veelgebruikte morfemen (stammen en voor- en achtervoegsels) voor eenvoudige gesprekken. Omdat stammen en voor- en achtervoegsels te combineren zijn, geven ze je veel meer dan 500 woorden.

Hoeveel woorden heeft Esperanto?

Duizenden stammen, en een open aantal woorden die ervan gevormd worden. Het officiële woordenboek van de Academie noemt zo'n 5.000 elementen, en alleen al de frequentielijst van Wiktionary rangschikt 15.000 woordvormen.

Waar kan ik een Esperanto-frequentielijst downloaden?

De lijst van de Tekstaro staat op Wiktionary; een versie die makkelijker te verwerken is, met Engelse vertalingen, staat op GitHub (Vanege). Beide vallen onder CC BY-SA 4.0.

#Hoe is de lijst gemaakt?

#De lijst

#Wat de lijst je vertelt

#Valse vrienden voor Nederlandstaligen

#De grenzen van deze lijst

#Veelgestelde vragen

#Wat is het meest gebruikte woord in het Esperanto?

#Hoeveel woorden heb ik nodig om Esperanto te spreken?

#Hoeveel woorden heeft Esperanto?

#Waar kan ik een Esperanto-frequentielijst downloaden?

#Bronnen