常用语
世界语城市、方向和交通词汇:左右、问路怎么说
说出各种地点和交通工具,分清 iri 和 veturi,再加上 -n,就能把“在哪里”变成“去哪里”。
城市是 urbo,街道是 strato,出行用 iri“去,走”或 veturi“乘车行进”。方向词是副词:dekstre 是“在右边”,dekstren 是“向右”,因为词尾 -n 表示运动。本页补充城市词汇和方向词,是对旅行用语中“出行”表格的扩充,那一页讲了车票、车站和最初的问路用语。“发音”一列把词切成音节,重读音节用大写字母标出。
城市里的地点
| 中文 | 世界语 | 发音 | 说明 |
|---|---|---|---|
| 城市 | urbo | UR-bo | |
| 小城 | urbeto | ur-BE-to | -et-“小” |
| 村庄 | vilaĝo | vi-LA-ĝo | |
| 首都 | ĉefurbo | ĉe-FUR-bo | ĉef-“主要的” |
| 市中心 | urbocentro, centro | ur-bo-CEN-tro, CEN-tro | |
| 街区 | kvartalo | kvar-TA-lo | |
| 街道 | strato | STRA-to | |
| 广场 | placo | PLA-co | |
| 桥 | ponto | PON-to | |
| 十字路口 | vojkruciĝo | voj-kru-CI-ĝo | |
| 红绿灯 | semaforo | se-ma-FO-ro | ReVo 还列出 trafiklumo |
| 公园 | parko | PAR-ko | |
| 银行 | banko | BAN-ko | |
| 邮局 | poŝtoficejo | poŝ-to-fi-CE-jo | |
| 教堂,礼拜场所 | preĝejo | pre-ĜE-jo | preĝi“祈祷” |
| 博物馆 | muzeo | mu-ZE-o | |
| 医院 | hospitalo | hos-pi-TA-lo | |
| 药店 | apoteko | a-po-TE-ko | |
| 超市 | superbazaro | su-per-ba-ZA-ro | super- + bazaro“市场” |
许多地点名称使用 -ej-“场所”:preĝi 构成 preĝejo,halti“停”构成 haltejo,buso + haltejo 构成 bushaltejo“公交车站”。Flug-“飞行”+ haveno“港口”构成 flughaveno,即“机场”。见构词法。
交通工具和公共交通
| 中文 | 世界语 | 发音 | 说明 |
|---|---|---|---|
| 汽车 | aŭto | AŬ-to | aŭtomobilo 的简称 |
| 公共汽车 | buso | BU-so | aŭtobuso 的简称 |
| 火车 | trajno | TRAJ-no | |
| 有轨电车 | tramo | TRA-mo | |
| 地铁 | metroo | me-TRO-o | |
| 自行车 | biciklo | bi-CI-klo | biciklisto“骑自行车的人” |
| 出租车 | taksio | tak-SI-o | |
| 飞机 | aviadilo | a-vi-a-DI-lo | aviado“航空”+ -il-“工具” |
| 船 | ŝipo | ŜI-po | |
| 火车站 | stacidomo | sta-ci-DO-mo |
Aŭtobuso、aviadilo 和 taksio 来自世界语学院的官方增补,不在 Fundamento 最初的词表里。
表示移动的动词
| 中文 | 世界语 | 发音 | 例子 |
|---|---|---|---|
| 去,走 | iri | I-ri | Mi iras al la parko. – 我去公园。 |
| 乘车行进 | veturi | ve-TU-ri | Ni veturas per trajno. – 我们乘火车去。 |
| 步行 | piediri | pi-e-DI-ri | Mi iras piede. – 我步行去。 |
| 飞,乘飞机去 | flugi | FLU-gi | Mia fratino flugas al Romo. – 我姐姐正飞往罗马。 |
| 到达 | alveni | al-VE-ni | Ni alvenos en Parizo je la deka. – 我们将在十点到达巴黎。 |
| 离开 | foriri | fo-RI-ri | La buso foriras de la stacidomo. – 公共汽车从车站开出。 |
| 穿过,越过 | transiri | tran-SI-ri | Ni transiras la ponton. – 我们正在过桥。 |
| 进去,出去 | eniri, eliri | e-NI-ri, e-LI-ri | Ŝi eniras en la muzeon. – 她走进博物馆。 |
Iri 是通用动词。ReVo 把它定义为用肢体或乘坐交通工具移动,把 veturi 定义为不靠步行、由某种工具载着前往。所以 Li iros per buso“他将乘公共汽车去”是正确的,veturi 则更强调乘坐。交通工具用 per 说出:per buso、per trajno、per biciklo。前缀 al- 表示到达,for- 表示离开,见前缀。
左、右和径直向前
| 中文 | 世界语 | 发音 | 说明 |
|---|---|---|---|
| 在右边 | dekstre | DEKS-tre | 表示位置:La banko estas dekstre. – 银行在右边。 |
| 向右 | dekstren | DEKS-tren | 表示运动:Iru dekstren. – 向右走。 |
| 在左边 | maldekstre | mal-DEKS-tre | mal- 表示反义 |
| 向左 | maldekstren | mal-DEKS-tren | |
| 径直,直接 | rekte | REK-te | 不加 -n:Iru rekte. – 一直走。 |
| 向前,向后 | antaŭen, malantaŭen | an-TAŬ-en, ma-lan-TAŬ-en | rekte antaŭen“一直向前” |
| 往回(原路返回) | reen | RE-en | tien kaj reen“往返”;returne 意思相同 |
| 向上,向下 | supren, malsupren | SU-pren, mal-SU-pren | |
| 附近,远处 | proksime, malproksime | prok-SI-me, mal-prok-SI-me | proksime de la parko“在公园附近” |
形容词是 dekstra 和 maldekstra:sur la dekstra flanko“在右侧”。Reen 里的 -n 不能省,因为 ree 的意思是“又,再次”。同样的一对(一个形式表示位置,一个表示方向)也适用于 tie 和 tien、kie 和 kien、hejme 和 hejmen;见副词和关联词。
东、南、西、北
| 中文 | 名词 | 发音 | 在……(-e) | 往……(-en) |
|---|---|---|---|---|
| 东 | oriento | o-ri-EN-to | oriente | orienten |
| 南 | sudo | SU-do | sude | suden |
| 西 | okcidento | ok-ci-DEN-to | okcidente | okcidenten |
| 北 | nordo | NOR-do | norde | norden |
“在……以北”用 norde de:La parko estas norde de la centro. – “公园在市中心以北。”表示运动用 -en:Ni veturas norden. – “我们正开车向北。”这些名词也指地区:en la nordo de la lando“在这个国家的北部”。
旁边、对面、后面
| 世界语 | 中文 | 发音 | 例子 |
|---|---|---|---|
| apud | 在……旁边 | A-pud | apud la parko“在公园旁边” |
| kontraŭ | 在……对面 | KON-traŭ | kontraŭ la banko“在银行对面” |
| antaŭ | 在……前面 | AN-taŭ | antaŭ la muzeo“在博物馆前面” |
| malantaŭ | 在……后面 | ma-LAN-taŭ | malantaŭ la preĝejo“在教堂后面” |
| inter | 在……之间 | IN-ter | inter la ponto kaj la placo“在桥和广场之间” |
| ĉe | 在……旁,靠近 | ĈE | ĉe la semaforo“在红绿灯处” |
| ĝis | 到……为止 | ĜIS | ĝis la ponto“一直到桥那里” |
更多内容见介词。
问路
| 世界语 | 中文 |
|---|---|
| Pardonu, kie estas la apoteko? | 请问,药店在哪里? |
| Kiel mi iru al la muzeo? | 请问去博物馆怎么走? |
| Ĉu la banko estas proksime? | 银行离这里近吗? |
| Kien iras ĉi tiu tramo? | 这趟电车开往哪里? |
Kiel mi iru? 字面是在问“我该怎么走?”:词尾 -u 表示意愿,与汉语的“怎么走”几乎一一对应。PMEG 指出,像 Ĉu ni iru…? 这样的问句常常用作礼貌的提议。
| 世界语 | 中文 |
|---|---|
| Iru rekte antaŭen ĝis la ponto. | 一直往前走,走到桥那里。 |
| Turniĝu dekstren ĉe la dua strato. | 在第二条街向右转。 |
| Ĉe la semaforo turniĝu maldekstren. | 在红绿灯处向左转。 |
| Transiru la straton kaj iru maldekstren. | 穿过马路,然后向左走。 |
| La muzeo estas apud la parko, kontraŭ la banko. | 博物馆在公园旁边,银行对面。 |
| Ĝi ne estas malproksime. Vi estos tie post kvin minutoj. | 不远。五分钟后你就到了。 |
Dua“第二”是序数词,由 du 加 -a 构成,见数词。关于转弯,ReVo 给出 turniĝi 和 sin turni“使自己转向”,用于改变方向,而单独的 turni 是转动某物,例如转动钥匙。
为什么说“en la urbon”?用 -n 表示方向
| 位置(不加 -n) | 方向(加 -n) |
|---|---|
| Mi estas en la urbo. – 我在城里。 | Mi iras en la urbon. – 我正进城。 |
| La infanoj kuras en la parko. – 孩子们在公园里跑来跑去。 | La infanoj kuras en la parkon. – 孩子们跑进公园。 |
| Li estas hejme. – 他在家。 | Li iras hejmen. – 他回家。 |
| Kie vi estas? – 你在哪里? | Kien vi iras? – 你去哪里? |
“我去城里”有四种说法:
| 世界语 | 用法 |
|---|---|
| Mi iras al la urbo. | 介词 al 本身就是“到”,所以不加 -n。最常用。 |
| Mi iras en la urbon. | 进入城里:地点介词加 -n。 |
| Mi iras urben. | 地点副词 urbe“在城里”加 -n。 |
| Mi veturos Parizon. | 地名加 -n,见于 Fundamento。PMEG 称这种说法罕见,近乎古旧;正常的说法是 al Parizo。 |
在 al、ĝis、el 或 de 之后不要加 -n,这些词自己就表示方向:ĝis la ponto、el la urbo。对 alveni,PMEG 同时接受 alveni en Parizo 和 alveni en Parizon。完整的规则见宾格一页。
汉语使用者要注意什么?
- 位置和方向靠 -n 区分。 汉语用“在”和“往、向、到”区分位置与方向(在右边、向右;在城里、进城),世界语用词尾:dekstre 与 dekstren,en la urbo 与 en la urbon。
- “去”后面通常要有介词。 汉语说“去公园”“去城里”,“去”后面直接接地点;世界语的 iri 后面通常要加 al:Mi iras al la parko。
- 交通工具不用换动词。 汉语说坐地铁、骑自行车、坐火车,世界语只要 iri 或 veturi 加 per:per metroo、per biciklo、per trajno。
- -ej- 近似于“……场、……所、……院”。 preĝejo“礼拜场所”、bushaltejo“公交车站”,都是“做某事的地方”。
常见问题
世界语里的“城市”怎么说?
Urbo。小城是 urbeto,首都是 ĉefurbo,村庄是 vilaĝo。
iri 和 veturi 有什么区别?
Iri 是“去”,可以步行,也可以乘车。Veturi 表示由车辆、火车、船等载着前往:veturi per trajno。
世界语里的“左”和“右”怎么说?
Maldekstre 和 dekstre 说明东西在哪里,maldekstren 和 dekstren 说明往哪里走。形容词是 maldekstra 和 dekstra。
世界语里怎么问路?
说 Pardonu, kiel mi iru al…? – “请问,去……怎么走?”接着可以问 Ĉu ĝi estas malproksime? – “远吗?”
世界语里的东南西北怎么说?
Oriento、sudo、okcidento 和 nordo。加 -en 表示方向(norden“向北”),加 -e 表示位置(norde de la urbo“在城市以北”)。
来源
- PMEG:N-finaĵo por direkto
- PMEG:Vola modo, U-finaĵo
- ReVo,地点:urbo、vilaĝo、kvartalo、strato、placo、ponto、semaforo、parko、banko、poŝto、preĝi、muzeo、hospitalo、apoteko、bazaro
- ReVo,交通工具:aŭto、buso、trajno、tramo、metroo、biciklo、taksio、aviadilo、ŝipo、haveno、stacio
- ReVo,动词与方向:iri、veturi、flugi、alveni、turni、dekstra、rekta、nordo、sudo、oriento、okcidento
如果Esperantopedia对你有帮助,欢迎支持本站。