常用语
世界语怎么问时间:现在几点、日期、年龄的说法
钟点用序数词表示,所以说时间只需要一个疑问词、表示钟点的 je 和表示日期的 -n。
世界语里问时间,说 Kioma horo estas? – “现在几点?”回答是 la 加序数词:Estas la tria. – “三点了。”分钟用 kaj“和”接在后面,也可以从最近的整点往前后数,用 post“……之后”和 antaŭ“……之前”。“在三点”是 je la tria。“发音”一列把词切成音节,重读音节用大写字母标出。
问时间和说时间
| 世界语 | 中文 |
|---|---|
| Kioma horo estas? | 现在几点? |
| Estas la tria. | 三点了。 |
| Estas la tria horo kaj dek minutoj. | 三点十分。(完整形式) |
| Estas la tria kaj dek. | 三点十分。(通常的说法) |
| Je kioma horo vi vekiĝas? – Je la sesa. | 你几点起床?– 六点。 |
钟点是序数词(tria“第三”,oka“第八”),所以疑问词是 kioma:kiom“多少”加形容词词尾 -a,属于关联词。horo“小时”和 minutoj“分钟”通常省略。ReVo 解释了其中的逻辑:每个小时都以它开始的那一刻命名,所以3点20分仍然是“第三(个小时)”再加二十分钟。
分钟:kaj、post 和 antaŭ
| 时间 | 用 kaj | 用 post / antaŭ |
|---|---|---|
| 3:10 | la tria kaj dek | dek post la tria |
| 3:15 | la tria kaj dek kvin, la tria kaj kvarono | kvarono post la tria |
| 3:30 | la tria kaj tridek, la tria kaj duono | duono post la tria |
| 3:45 | la tria kaj kvardek kvin | kvarono antaŭ la kvara |
| 3:50 | la tria kaj kvindek | dek antaŭ la kvara |
15分钟用 kvarono“四分之一”,30分钟用 duono“一半”;20分钟没有专门的词(PMEG)。永远用 post 和 antaŭ,不用 de。PMEG 提醒,不要照搬德语 halb neun、荷兰语 half negen(都指8点半)的说法,说成 duono de la naŭa。8点半应说 la oka kaj duono 或 duono antaŭ la naŭa;duono post la naŭa 是9点半。
24小时制和上午、下午
| 时间 | 世界语 |
|---|---|
| 12:00 | tagmezo, la dek-dua |
| 15:15 | la dek-kvina kaj dek kvin, la tria kaj dek kvin posttagmeze |
| 21:45 | la dudek-unua kaj kvardek kvin, dek kvin antaŭ la dudek-dua |
| 00:00 | noktomezo, la nula horo |
12小时制要加 antaŭtagmeze(缩写 atm.,上午)或 posttagmeze(缩写 ptm.,下午),也可以加一天中的时段:la oka vespere。书写时,用数字写的钟点不必加 la,但读出来要加:je 19:30 读作 je la dek-naŭa kaj tridek。
一天中的时段
| 中文 | 世界语 | 发音 | “在……”(副词) |
|---|---|---|---|
| 早晨 | mateno | ma-TE-no | matene |
| 上午 | antaŭtagmezo | an-taŭ-tag-ME-zo | antaŭtagmeze |
| 中午 | tagmezo | tag-ME-zo | tagmeze |
| 下午 | posttagmezo | post-tag-ME-zo | posttagmeze |
| 傍晚,晚上 | vespero | ves-PE-ro | vespere |
| 夜晚 | nokto | NOK-to | nokte |
| 午夜 | noktomezo | nok-to-ME-zo | – |
ReVo 指出,傍晚和夜晚的界限因文化和地点而异。-e 副词的意思是“在……”:Mi laboras matene. – “我在早晨工作。”说具体某一天,把日子放在前面:morgaŭ matene“明天早晨”,hieraŭ vespere“昨天晚上”,ĉi-nokte“今晚”。Bonan matenon! 见问候与告别。
现在、很快、迟到和以前
| 中文 | 世界语 | 发音 |
|---|---|---|
| 现在 / 立刻 | nun / tuj | nun / tuj |
| 很快 | baldaŭ | BAL-daŭ |
| 已经 / 仍然 | jam / ankoraŭ | jam / an-KO-raŭ |
| 早 / 晚 | frue / malfrue | FRU-e / mal-FRU-e |
Pardonu, ke mi malfruas. – “对不起,我迟到了。”今天、昨天、明天的说法见星期和月份。
| 世界语 | 中文 |
|---|---|
| Mi alvenis antaŭ du tagoj. | 我两天前到的。 |
| Mi revenos post du tagoj. | 我两天后回来。 |
| la pasintan semajnon / ĉi-jare | 上周 / 今年 |
Antaŭ+一段时间的意思是“……前”,post+一段时间的意思是“……后”(PMEG)。动词词尾跟着时间词走:Hieraŭ mi laboris, hodiaŭ mi laboras, morgaŭ mi laboros.(“昨天我工作了,今天我在工作,明天我会工作。”)Hieraŭ、hodiaŭ 和 morgaŭ 通常以说话的时刻为基准。如果要以另一天为基准,比如在讲故事时,就说 la antaŭan tagon“前一天”或 la sekvan tagon“第二天”:Lunde li venis, kaj la sekvan tagon li foriris. – “星期一他来了,第二天他走了。”
Je、dum、ĝis、de … ĝis
| 词 | 例子 |
|---|---|
| je“在” | La lernejo komenciĝas je la oka. – “学校八点开始上课。” |
| dum“在……期间;持续” | Dum tri horoj ni babilis. – “我们聊了三个小时。” |
| ĝis“直到” | Ni laboras ĝis la sesa. – “我们工作到六点。” |
| de … ĝis … | La butiko estas malfermita de la naŭa ĝis la sesa. – “商店从九点开到六点。” |
| -n,不加介词 | Mi dormis ok horojn. – “我睡了八个小时。” |
一段持续的时间,用 dum 或宾格都可以:dum tri horoj 或 tri horojn。Ĝis 包括终点:de lundo ĝis vendredo 包括星期五。说截止时间,preta ĝis vendredo 允许星期五当天完成,而 preta antaŭ vendredo 是星期五之前完成(PMEG)。更多见介词。
日期
基本格式是 la+序数词+de+月份,省略 tago“日”,月份前不加 la(见星期和月份和数词)。
| 世界语 | 中文 |
|---|---|
| Kiun daton ni havas hodiaŭ? | 今天几号? |
| Mi venos la 3-an de Majo. | 我5月3日来。 |
| Zamenhof naskiĝis la 15-an de Decembro 1859. | 柴门霍夫生于1859年12月15日。 |
| ĵaŭdon, la 8-an de Oktobro 2026 | 2026年10月8日,星期四(信件抬头) |
| en 1887, la 20-a jarcento, la naŭdekaj jaroj | 1887年,20世纪,90年代 |
日期回答“什么时候”时,序数词要加 -n:la 3-an de Majo。信件抬头里,星期和日期都带 -n。钟点则不同: je la tria 是“在三点钟”,而 la trian 的意思会变成“这个月的3日”,所以 PMEG 不建议给钟点加 -n。PMEG 更喜欢写出月份名,而不用 9.3.01 这样的数字写法,因为各国读法不同;若一定要用数字,它推荐国际标准 ISO 格式(1859-12-15)。
年龄
| 世界语 | 中文 |
|---|---|
| Kiom da jaroj vi havas? / Kiom vi aĝas? / Kiomjara vi estas? | 你多大了? |
| Mi havas tridek jarojn. / Mi aĝas tridek jarojn. | 我三十岁。 |
| Mi estas tridekjara. | 我三十岁。(“三十岁的人”) |
年龄是一种度量,所以带 -n;在 tridekjara 里,数词和 jara 连成了一个形容词。PMEG 说,aĝi 接年数是现代的表达;柴门霍夫会写 havis aĝon de tridek jaroj。
频率
| 中文 | 世界语 | 发音 |
|---|---|---|
| 总是 / 从不 | ĉiam / neniam | ĈI-am / ne-NI-am |
| 通常 | kutime | ku-TI-me |
| 经常 / 很少 | ofte / malofte | OF-te / mal-OF-te |
| 有时 | kelkfoje, iafoje | kelk-FO-je, i-a-FO-je |
| 每天 / 每周 | ĉiutage / ĉiusemajne | ĉi-u-TA-ge / ĉi-u-se-MAJ-ne |
| 每月 / 每年 | ĉiumonate / ĉiujare | ĉi-u-mo-NA-te / ĉi-u-JA-re |
| 一次、两次、三次 | unufoje, dufoje, trifoje | u-nu-FO-je, du-FO-je, tri-FO-je |
把它们组合起来,就能表示“每……”:dufoje semajne“每周两次”,unufoje monate“每月一次”。表示每逢星期几,用 lunde“在星期一”或 ĉiun lundon“每个星期一”。单独的 foje 在 ReVo 里有两个意思,“某一次、曾经”和“有时”,所以想表达清楚时,用 iam“曾经,有朝一日”,或者 kelkfoje、fojfoje“有时,偶尔”。
汉语使用者要注意什么?
- 钟点用序数词,前面加 la。 汉语说“三点”,用的是基数词“三”加“点”;世界语说 la tria(“第三”),疑问词也相应是 kioma。
- “半”和“刻”都有对应。 “三点半”是 la tria kaj duono,“三点一刻”是 la tria kaj kvarono,“差一刻四点”是 kvarono antaŭ la kvara,“差十分四点”是 dek antaŭ la kvara。汉语的“差”对应 antaŭ。
- “下午三点”在世界语里要倒过来说。 汉语把时段放在钟点前面(“下午三点”),世界语把时段放在后面:la tria posttagmeze,或 je la tria posttagmeze“在下午三点”。
- “……前”“……后”放在时间词前面。 汉语说“三天前”“三天后”,世界语是 antaŭ tri tagoj、post tri tagoj:antaŭ 和 post 要放在时间段前面。
- 日期的顺序与汉语相反。 汉语从大到小:2026年10月8日;世界语是 la 8-an de Oktobro 2026,从小到大,月份用名称而不是数字。ISO 格式 2026-10-08 的顺序与汉语一致,所以对汉语使用者来说,这种数字写法很自然。
- 汉语没有时态,世界语的动词词尾要跟着时间词变。 汉语靠“昨天”“了”“过”“会”表示时间;世界语里 hieraŭ mi laboris、hodiaŭ mi laboras、morgaŭ mi laboros 的动词词尾(-is/-as/-os)也要随之变化。见动词。
- “每”对应 ĉiu-。 “每天”“每周”“每月”“每年”是 ĉiutage、ĉiusemajne、ĉiumonate、ĉiujare。汉语的“每周两次”是先说周期再说次数,世界语反过来:dufoje semajne(字面是“两次每周”)。
- 年龄不能只说数字加“岁”。 汉语的“我三十岁”没有动词;世界语要说 Mi havas tridek jarojn“我有三十年”,或 Mi estas tridekjara。
常见问题
世界语里“现在几点?”怎么说?
Kioma horo estas? 回答是 Estas la 加序数词:Estas la oka – “八点了。”分钟用 kaj 加上:Estas la oka kaj dek.
世界语里“在五点钟”怎么说?
Je la kvina. 钟点用 je,不用 -n:la kvinan 的意思是“这个月的5日”。
世界语里“三点半”和“差一刻四点”怎么说?
三点半是 la tria kaj duono,差一刻四点是 kvarono antaŭ la kvara。不要说 duono de la kvara。
世界语里日期怎么写?
La 26-a de Julio 1887:序数词表示日,再加 de 和月份。说“在那天”则加 -n:la 26-an de Julio。
世界语里怎么问别人的年龄?
Kiom da jaroj vi havas? 或 Kiom vi aĝas? 回答 Mi havas tridek jarojn – “我三十岁。”
来源
如果Esperantopedia对你有帮助,欢迎支持本站。