Rozmówki
Zwroty w podróży po esperancku: hotel, jedzenie, transport
Zarezerwuj pokój, zamów obiad, kup bilet i zapytaj o drogę – wszystko po esperancku.
Te zwroty obejmują sytuacje, które spotykają każdego podróżnika: przyjazd do hotelu, jedzenie na mieście, kupowanie biletów, szukanie drogi, zakupy i wezwanie pomocy. Użyjesz ich głównie z esperantystami: na kongresach, u gospodarzy i w lokalnych klubach. Zapis wymowy dzieli słowa na sylaby, a sylaba akcentowana jest zapisana wielkimi literami; dźwięki są zapisane po polsku (ĉ = cz, ĝ = dż, ŝ = sz, ŭ = ł, v = w).
W hotelu lub u gospodarza
| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| Ĉu vi havas liberan ĉambron? | czu wi HA-was li-BE-ran CZAM-bron | Czy macie wolny pokój? |
| Mi havas rezervon. | mi HA-was re-ZER-won | Mam rezerwację. |
| Por unu nokto / du noktoj. | por U-nu NOK-to / du NOK-toj | Na jedną noc / na dwie noce. |
| Kiom kostas por nokto? | KI-om KOS-tas por NOK-to | Ile kosztuje noc? |
| Ĉu la matenmanĝo estas inkluzivita? | czu la ma-ten-MAN-dżo ES-tas in-klu-zi-WI-ta | Czy śniadanie jest wliczone? |
| La ŝlosilon, mi petas. | la szlo-SI-lon, mi PE-tas | Klucz, proszę. |
| Kie estas la necesejo? | KI-e ES-tas la ne-ce-SE-jo | Gdzie jest toaleta? |
| Je kioma horo mi devas foriri? | je ki-O-ma HO-ro mi DE-was fo-RI-ri | O której muszę wyjechać? |
W 2026 roku Pasporta Servo, sieć gospodarzy prowadzona przez organizację młodzieży esperanckiej TEJO, wymieniała ponad 2400 darmowych gospodarzy w 121 krajach. U gospodarza najprzydatniejszy może być zwrot Dankon pro la gastigo! – „Dziękuję za gościnę!”
W kawiarni lub restauracji
| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| Tablon por du, mi petas. | TA-blon por du, mi PE-tas | Stolik dla dwóch osób, proszę. |
| La menuon, mi petas. | la me-NU-on, mi PE-tas | Menu, proszę. |
| Kion vi rekomendas? | KI-on wi re-ko-MEN-das | Co polecacie? |
| Mi ŝatus… | mi SZA-tus | Chciałbym… / Chciałabym… |
| Unu kafon kaj unu teon. | U-nu KA-fon kaj U-nu TE-on | Jedną kawę i jedną herbatę. |
| Akvon, mi petas. | AK-won, mi PE-tas | Poproszę wodę. |
| Mi estas vegetarano / vegetaranino. | mi ES-tas we-ge-ta-RA-no / we-ge-ta-ra-NI-no | Jestem wegetarianinem / wegetarianką. |
| Mi ne manĝas viandon. | mi ne MAN-dżas wi-AN-don | Nie jem mięsa. |
| Mi havas alergion kontraŭ nuksoj. | mi HA-was a-ler-GI-on KON-trał NUK-soj | Mam alergię na orzechy. |
| Bonan apetiton! | BO-nan a-pe-TI-ton | Smacznego! |
| Estis bongustege! | ES-tis bon-gus-TE-ge | Było pyszne! |
| La kalkulon, mi petas. | la kal-KU-lon, mi PE-tas | Rachunek, proszę. |
| Ĉu mi povas pagi per karto? | czu mi PO-was PA-gi per KAR-to | Czy mogę zapłacić kartą? |
Mi ŝatus to grzeczne „chciałbym”: ŝati – „lubić” z końcówką warunkową -us. Rzeczy, które zamawiasz, przyjmują końcówkę dopełnienia -n: kafon, akvon, tablon.
Przemieszczanie się
| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| Kie estas la stacidomo? | KI-e ES-tas la sta-ci-DO-mo | Gdzie jest dworzec kolejowy? |
| Kie estas la bushaltejo? | KI-e ES-tas la bus-hal-TE-jo | Gdzie jest przystanek autobusowy? |
| la flughaveno | la flug-ha-WE-no | lotnisko |
| Unu bileton al Parizo, mi petas. | U-nu bi-LE-ton al pa-RI-zo, mi PE-tas | Jeden bilet do Paryża, proszę. |
| Bileton tien kaj reen. | bi-LE-ton TI-en kaj RE-en | Bilet w obie strony. (dosłownie „tam i z powrotem”) |
| Kiam foriras la trajno? | KI-am fo-RI-ras la TRAJ-no | Kiedy odjeżdża pociąg? |
| Ĉu ĉi tiu buso iras al la centro? | czu czi TI-u BU-so I-ras al la CEN-tro | Czy ten autobus jedzie do centrum? |
| Kiel mi iru al…? | KI-el mi I-ru al | Jak dojść do…? |
| Ĉu estas malproksime? | czu ES-tas mal-prok-SI-me | Czy to daleko? |
| Rekte antaŭen. | REK-te an-TAŁ-en | Prosto. |
| Maldekstren / dekstren. | mal-DEKS-tren / DEKS-tren | W lewo / w prawo. |
| Taksion, mi petas. | tak-SI-on, mi PE-tas | Taksówkę, proszę. |
Słowa kierunku przyjmują -n: dekstren – „w prawo”, hejmen – „do domu”, supren – „w górę”. Zobacz przyimki i biernik.
Polskie miasta mają po esperancku własne nazwy: Varsovio – Warszawa, Krakovo – Kraków, Gdansko – Gdańsk, Poznano – Poznań, Bjalistoko – Białystok. Pytanie Kiel mi iru al Bjalistoko? – „Jak dostać się do Białegostoku?” – to dobry początek, bo właśnie tam urodził się Zamenhof. Co zobaczysz w jego rodzinnym mieście, opisujemy w artykule L. L. Zamenhof.
Zakupy, liczby i ceny
| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| Kiom kostas ĉi tio? | KI-om KOS-tas czi TI-o | Ile to kosztuje? |
| Ĝi kostas dek eŭrojn. | dżi KOS-tas dek EŁ-rojn | Kosztuje dziesięć euro. |
| Tro multekosta. | tro mul-te-KOS-ta | Za drogo. |
| Ĉu vi havas ion pli malmultekostan? | czu wi HA-was I-on pli mal-mul-te-KOS-tan | Czy macie coś tańszego? |
| Mi nur rigardas. | mi nur ri-GAR-das | Tylko się rozglądam. |
| Mi prenos ĝin. | mi PRE-nos dżin | Wezmę to. |
| Ĉu vi akceptas kreditkartojn? | czu wi ak-CEP-tas kre-dit-KAR-tojn | Czy przyjmujecie karty kredytowe? |
Cena przyjmuje -n jako miara: kostas dek eŭrojn, jak w przykładzie z Fundamento kostas naŭ frankojn – „kosztuje dziewięć franków”.
| Liczba | Esperanto | Liczba | Esperanto |
|---|---|---|---|
| 0 | nul | 10 | dek |
| 1 | unu | 11 | dek unu |
| 2 | du | 20 | dudek |
| 3 | tri | 30 | tridek |
| 4 | kvar | 50 | kvindek |
| 5 | kvin | 100 | cent |
| 6 | ses | 200 | ducent |
| 7 | sep | 1000 | mil |
| 8 | ok | 2026 | du mil dudek ses |
| 9 | naŭ | 1,50 € | unu eŭro kaj kvindek cendoj |
Liczby się składają: kvindek to dosłownie „pięć-dziesiąt”, ducent – „dwa-sta”. Cały system poznasz w artykule liczebniki esperanto, a dowolną liczbę zamienisz konwerterem liczb.
Sytuacje awaryjne
| Esperanto | Wymowa | Po polsku |
|---|---|---|
| Helpu! | HEL-pu | Pomocy! |
| Voku ambulancon! | WO-ku am-bu-LAN-con | Wezwij karetkę! |
| Voku la policon! | WO-ku la po-LI-con | Wezwij policję! |
| Mi bezonas kuraciston. | mi be-ZO-nas ku-ra-CIS-ton | Potrzebuję lekarza. |
| Kie estas la hospitalo? | KI-e ES-tas la hos-pi-TA-lo | Gdzie jest szpital? |
| Kie estas apoteko? | KI-e ES-tas a-po-TE-ko | Gdzie jest apteka? |
| Mi perdiĝis. | mi per-DI-dżis | Zgubiłem się. / Zgubiłam się. |
| Oni ŝtelis mian monujon. | O-ni SZTE-lis MI-an mo-NU-jon | Ukradziono mi portfel. |
| Mi perdis mian pasporton. | mi PER-dis MI-an pas-POR-ton | Zgubiłem paszport. / Zgubiłam paszport. |
| Doloras ĉi tie. | do-LO-ras czi TI-e | Boli tutaj. |
Powitania i podziękowania znajdziesz w artykule podstawowe zwroty. Daty i godziny na biletach i rezerwacjach – w artykule dni, miesiące i czas.
Częste pytania
Czy esperanto przydaje się w podróży?
Głównie dzięki społeczności. Niewiele hoteli i sklepów używa esperanta, ale gospodarze Pasporta Servo, lokalne kluby i międzynarodowe wydarzenia pozwalają podróżować i nocować u esperantystów w ponad 100 krajach.
Jak zapytać o cenę po esperancku?
Kiom kostas? (KI-om KOS-tas). Aby wskazać konkretną rzecz, powiedz Kiom kostas ĉi tio? – „Ile to kosztuje?”
Jak poprosić o rachunek po esperancku?
La kalkulon, mi petas – „Rachunek, proszę”. Kalkulo znaczy zarówno „obliczenie”, jak i „rachunek”.
Źródła
Jeśli Esperantopedia Ci pomogła, możesz ją wesprzeć.