Esperantopedia

你的账号好友消息设置管理后台

语法

世界语连词：kaj、sed、aŭ、ke、se、ĉar 用法大全

六个词连接对等的成分，十个词引导从句，其中最重要的 ke 本身没有任何意义。

更新于: 约7分钟读完

世界语在 PMEG 的列表里共有 16个连词：6个并列连词，连接对等的成分（kaj, aŭ, sed, nek, plus, minus），10个引导从句（ke, ĉu, se, ĉar, kvankam, dum, ĝis, kvazaŭ, apenaŭ, ol）。其中14个出自《世界语基础》（1905年）；plus 和 minus 是1974年增加的。连词永不变形，直接放在它所连接或引导的成分之前。

世界语的全部连词

词意思类型来源例子
kaj和；并且并列《世界语基础》pano kaj butero – “面包和黄油”
aŭ或者；还是并列《世界语基础》teo aŭ kafo – “茶或咖啡”
sed但是；而是并列《世界语基础》malgranda, sed forta – “小，但是很强壮”
nek也不并列《世界语基础》nek mi, nek vi – “既不是我，也不是你”
plus加并列OA 8（1974年）du plus tri – “二加三”
minus减并列OA 8（1974年）kvin minus du – “五减二”
ke……的事（引出一个陈述）从属《世界语基础》Mi scias, ke vi venos. – “我知道你会来。”
ĉu是否从属《世界语基础》Mi ne scias, ĉu li venos. – “我不知道他来不来。”
se如果从属《世界语基础》Se pluvos, mi restos. – “如果下雨，我就留下。”
ĉar因为从属《世界语基础》Mi restas, ĉar mi malsanas. – “我留下，因为我病了。”
kvankam虽然从属《世界语基础》Kvankam li malsanas, li laboras. – “虽然他病了，他还在工作。”
dum当……的时候从属《世界语基础》Dum mi kuiras, vi legas. – “我做饭的时候，你在读书。”
ĝis直到从属《世界语基础》Atendu, ĝis mi revenos. – “等到我回来。”
kvazaŭ好像从属《世界语基础》Ŝi ridas, kvazaŭ ŝi scius. – “她笑着，好像她知道一样。”
apenaŭ刚一……就……从属《世界语基础》Apenaŭ mi alvenis, ŝi foriris. – “我刚到，她就走了。”
ol比从属《世界语基础》pli alta ol mi – “比我高”

“来源”一栏中，《世界语基础》指 1905 年起具有约束力的语法和《通用词典》（Universala Vortaro）；OA 8 指世界语学院的第八次官方补编（Oka Oficiala Aldono）。Dum 和 ĝis 同时也是介词。Tamen（“然而”）和 tial（“因此”）也能连接意思，但它们是副词（见副词和关联词），与 sed 不同，它们可以在自己的分句里移动位置。

连接对等的成分：kaj、aŭ、sed、nek

  • Kaj 连接同类的词、短语或分句，但不能把主句和从句连在一起（PMEG）。列举多项时，除最后一项前用 kaj 外，其余用逗号：supon, salaton kaj fromaĝon – “汤、沙拉和奶酪”。
  • Aŭ 提供选择，通常是“二者取一”，有时是“或者两者都要”。PMEG 不建议写 kaj/aŭ。在否定之后，aŭ 的作用像 nek：Li neniam fumas aŭ drinkas. – “他从不抽烟，也不喝酒。”汉语的陈述句用“或者”，疑问句用“还是”，世界语两种情况都用 aŭ：Ĉu vi trinkas teon aŭ kafon? – “你喝茶还是喝咖啡？”
  • Sed 表示转折；在被否定的部分之后，它引出事实：Mi ne trinkas kafon, sed teon. – “我不喝咖啡，而是喝茶。”它可以放在句首：Sed kio okazis poste? – “可是后来发生了什么？”
  • Nek 的意思是“并且也不”，跟在已经带有 ne 或 neni- 词的分句后面：Mi ne vidis lin, nek ŝin. – “我没看见他，也没看见她。”它只表示“并且也不”，从不表示“甚至不”（那是 eĉ ne，PMEG）。
  • Plus 和 minus 主要用于算术。Plus 在表示相加时也可以代替 kaj：dek eŭrojn plus kvindek cendojn – “十欧元加五十分”。

有四个词还能成对使用。重复使用的 nek 不再需要多加 ne（16条规则的规则12：每个分句一个否定）。

搭配意思例子
kaj … kaj既……又……Kaj Petro kaj Anna laboras. – “彼得和安娜都在工作。”
aŭ … aŭ要么……要么……，别无他选Aŭ vi helpas, aŭ vi foriras. – “要么你来帮忙，要么你走开。”
nek … nek既不……也不……Nek mi nek vi scias. – “你我都不知道。”
ĉu … ĉu不管……还是……，没有区别Ĉu pluvas, ĉu ne, ni iros. – “不管下不下雨，我们都去。”

从属连词

  • Ke 只是标明一个分句的开始（PMEG），这个分句永远不加 -n。在表示想要、请求、命令和劝告的动词之后，从句里的动词以 -u 结尾：Mi volas, ke vi helpu. – “我希望你来帮忙。”陈述事实时用正常的时态：Mi scias, ke vi helpas. 汉语的“我知道你会来”中间不需要连词，世界语里的 ke 却不能省，前面还要加逗号。
  • ki- 词（kiu, kie, kiam, kiel, kial……）引导关系从句和转述的疑问句：Mi ne scias, kiam li venos. – “我不知道他什么时候来。”
  • Se 与 -as/-is/-os 连用，表示真实存在的可能；与 -us 连用，表示想象的情况：Se mi havas tempon, mi helpos. / Se mi havus tempon, mi helpus. – “如果我有时间，我就帮忙。”/“如果我有时间的话，我就会帮忙。”
  • Kvankam：当它的分句在前面时，主句里常常加 tamen：Kvankam mi estas laca, mi tamen laboras. – “虽然我很累，我还是在工作。”汉语的“虽然……但是……”要两个词一起用，世界语的 kvankam 后面不能再加 sed。
  • Dum 用于两个同时持续的动作，kiam 则泛指“当……的时候”。
  • Ĝis 后面需要一个说明时间点的分句：Mi restis, ĝis li ekdormis. – “我留下，直到他睡着。”
  • Kvazaŭ 与想象中的事情相比，所以它的动词通常用 -us。Apenaŭ 引导的分句放在主句之前。

与 ke 和 ol 组成的搭配

只有五个介词可以直接放在 ke 之前，为人们普遍接受：por, sen, anstataŭ, malgraŭ 和 krom（PMEG）。其他介词要加 tio：pri tio, ke；“因为”和“在……之前”见下面的说明。

搭配意思例子
por ke为了让Mi skribas klare, por ke ĉiuj komprenu. – “我写得很清楚，为了让大家都能明白。”
sen ke在没有……的情况下Oni ne povas malfermi ĝin, sen ke ĝi rompiĝus. – “不弄坏它，就打不开它。”
anstataŭ ke不……而是Anstataŭ ke ŝi respondas, ŝi ridas. – “她不回答，却笑了。”
malgraŭ ke尽管（比 kvankam 语气强）Ni iris, malgraŭ ke pluvis. – “尽管下着雨，我们还是去了。”
krom ke只是Ĝi estas bona, krom ke ĝi kostas multe. – “它很好，只是很贵。”
antaŭ ol在……之前Lavu la manojn, antaŭ ol vi manĝos. – “吃饭前请洗手。”
post kiam在……之后Post kiam ni manĝis, ni promenis. – “吃完饭之后，我们去散步。”
eĉ se即使Mi venos, eĉ se pluvos. – “即使下雨，我也会来。”
ju … des越……越……Ju pli vi legas, des pli vi lernas. – “你读得越多，学得越多。”

主语相同时，antaŭ ol 后面用不定式：antaŭ ol manĝi。在 ju … des 里，ju 用在前一部分，des 用在后一部分，各自带 pli 或 malpli。

Ĉar 与 pro tio ke

PMEG 把 ĉar 定义为“pro tio ke”，所以意思相同；tial ke 是第三种等价的说法。Ĉar 最短，而且 ĉar 分句还可以单独成句，用来解释上一句话。放在句首时，主句可以用 tial 开头：Ĉar pluvis, tial ni restis hejme. – “因为下雨，所以我们留在家里。”这和汉语的“因为……所以……”结构相同。名词前面要用介词 pro：pro la pluvo。Tial 的意思是“因此”，不是“因为”。

Ke、ĉu 与 se

Ke 引出一个陈述：Mi scias, ke li venos. Ĉu 引出句子里的是非问句，意思是“是否”：Mi ne scias, ĉu li venos. 特指问句则用 ki- 词。见疑问与否定。

英语的 “if” 既表示“是否”，又表示“如果”；世界语把二者分开，汉语本来也是两个词。Li diros, ĉu li venos – “他会说他来不来。”Li diros, se li venos – “如果他来，他就会告诉我们。”

转述别人的话时，动词保持原话的时态：Li diris: "Mi estas laca" 变成 Li diris, ke li estas laca（PMEG）。见动词。

词序与逗号

连词紧挨着它所连接的成分。从句可以放在主句之后、之前，或夹在主句中间：Mi restas hejme, se pluvas. = Se pluvas, mi restas hejme. Ke 从句也可以放在句首：Ke ŝi pravas, mi ne dubas. – “她是对的，这一点我不怀疑。”从句内部的词序和别处一样自由，但 ki- 词或 ĉu 要放在最前面（见词序）。

世界语没有强制性的逗号规则（PMEG）。写作者在自然停顿处加逗号，通常在从句之前，以及并列的主句之间：Ili manĝis, sed ili ne satiĝis. – “他们吃了，但是没有吃饱。”

学习者常犯的错误

错误更好的说法原因
Mi pensas vi pravas.Mi pensas, ke vi pravas.要保留 ke；PMEG 指出它只是偶尔省略，几乎只出现在转述中。汉语不需要这个连词，所以最容易漏掉。
Li diris, ke li estis laca.（他说的是“我很累”）Li diris, ke li estas laca.转述时保持原话的动词形式。
Li demandis, se mi venos.Li demandis, ĉu mi venos.Se 是“如果”，ĉu 是“是否”。
pro ke, antaŭ ke, post keĉar; antaŭ ol; post kiam只有五个介词可以直接用在 ke 之前。
Ju pli rapide, ju pli bone.Ju pli rapide, des pli bone.后一部分要用 des。
Kvankam mi estas laca, sed mi laboras.Kvankam mi estas laca, mi tamen laboras.kvankam 后面不加 sed；这是照搬汉语“虽然……但是……”的典型错误。
Mi restis, ĝis li dormis.Mi restis, ĝis li ekdormis.Ĝis 后面要有一个时间点，而且不加 ne。

例句

  • Mi trinkas kafon, kaj mia edzino trinkas teon. – “我喝咖啡，我妻子喝茶。”
  • Ĉu vi volas teon aŭ kafon? – “你想喝茶还是咖啡？”
  • Li estas juna, sed tre sperta. – “他很年轻，但很有经验。”
  • Mi havas nek tempon nek monon. – “我既没有时间，也没有钱。”
  • Mi scias, ke vi pravas. – “我知道你是对的。”
  • Ŝi demandis, ĉu ni venos. – “她问我们是否会来。”
  • Se morgaŭ pluvos, ni restos hejme. – “如果明天下雨，我们就待在家里。”
  • Ni ne iris al la plaĝo, ĉar estis malvarme. – “我们没有去海滩，因为天气很冷。”
  • Kvankam li estis laca, li daŭre laboris. – “虽然他很累，但他仍然继续工作。”
  • Mi skribas al vi, por ke vi sciu, ke ĉio estas en ordo. – “我给你写信，是为了让你知道一切都好。”

常见问题

世界语有多少个连词？

按 PMEG 的列表有16个：6个并列连词，10个引导从句。其中14个出自《世界语基础》；plus 和 minus 可以追溯到1974年。

ĉar 和 pro tio ke 有什么区别？

意思没有区别：PMEG 把 ĉar 定义为“pro tio ke”。Ĉar 更短，它的分句还可以单独成句，用来解释前一句。

ke 和 ĉu 有什么区别？

Ke 引出一个陈述（Mi scias, ke li venos）。Ĉu 引出句子里的是非问句（Mi ne scias, ĉu li venos）。

世界语的“如果”是 se 还是 ĉu？

Se 是表示条件的“如果”；ĉu 是转述问句中的“是否”。把它们互换，意思就变了。

世界语里 ke 前面要加逗号吗？

通常要加，因为逗号标出从句前自然的停顿。PMEG 指出，逗号没有强制性的规则。

来源

如果Esperantopedia对你有帮助，欢迎支持本站。