O esperanto
Flaga esperanta i symbole: zielona gwiazda, hymn
Zieleń to nadzieja, pięcioramienna gwiazda – pięć kontynentów; oba znaki towarzyszą esperantystom od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku.
Flaga esperanta jest zielona, z białym kwadratem w górnym rogu, w którym znajduje się zielona pięcioramienna gwiazda. Przyjęto ją na pierwszym Światowym Kongresie Esperanto w Boulogne-sur-Mer we Francji w sierpniu 1905 roku. Zieleń oznacza nadzieję, biel – pokój i neutralność, a pięć ramion gwiazdy – pięć kontynentów.
Esperantyści używają trzech głównych symboli: zielonej gwiazdy (la verda stelo), flagi (la Esperanto-flago, historycznie la Standardo Esperantista) i symbolu jubileuszowego (la jubilea simbolo), stworzonego na stulecie języka w 1987 roku. Nieoficjalnym hymnem jest pieśń La Espero.
Co znaczą barwy i gwiazda?
| Element | Znaczenie |
|---|---|
| Zielone tło | Nadzieja – samo esperanto znaczy „ten, który ma nadzieję” |
| Biały kwadrat | Pokój i neutralność |
| Pięcioramienna gwiazda | Pięć kontynentów: Afryka, Ameryka, Azja, Europa i Oceania |
Te znaczenia są tradycyjne, a nie określone w oficjalnym tekście, ale powtarzają je wszystkie opracowania o esperancie.
Dlaczego esperanto jest zielone?
Zieleń pojawiła się pierwsza, niemal przypadkiem. W liście z 1911 roku, opublikowanym w The British Esperantist, Zamenhof przypomniał, że irlandzki esperantysta Richard H. Geoghegan zauważył zieloną okładkę jednej z jego broszur. Geoghegan stwierdził, że zieleń to barwa jego ojczyzny, Irlandii, a Zamenhof uznał, że zieleń może symbolizować nadzieję. Odtąd drukował swoje prace w zielonych okładkach.
Pięcioramienna gwiazda, jak pisał Zamenhof w tym samym liście, pojawiła się najpierw na gramatyce wydanej przez francuskiego esperantystę Louisa de Beaufronta. Spodobała się Zamenhofowi, przyjął ją, a wkrótce gwiazda także zzieleniała. Pomysł wspólnego znaku rozpoznawczego esperantystów pojawił się w czasopiśmie La Esperantisto w 1892 roku, a zieloną gwiazdę zalecono w tym celu w 1893 roku.
Dlatego gorliwego esperantystę nazywa się czasem verdulo – „zielony”.
Kiedy przyjęto flagę esperanta?
Flaga zaczęła jako sztandar lokalnego klubu esperantystów w Boulogne-sur-Mer, francuskim porcie, w którym w sierpniu 1905 roku odbył się pierwszy Światowy Kongres Esperanto. Kongres przyjął ją jako flagę całego ruchu.
Wersja z 1905 roku różniła się od dzisiejszej jednym szczegółem: pośrodku zielonej gwiazdy umieszczono literę E. Później E zniknęło i powstał współczesny wzór.
Jakie są oficjalne proporcje?
Flaga ma proporcje 3:2 (długość do wysokości). Zalecane proporcje długości flagi, wysokości flagi i boku białego kwadratu to 3 : 2 : 1 – biały kanton ma więc połowę wysokości flagi i zajmuje jedną szóstą jej powierzchni.
| Część | Reguła |
|---|---|
| Flaga | Wysokość do długości 2 : 3 |
| Biały kanton | Kwadrat w górnym rogu przy maszcie; jego bok to połowa wysokości flagi, więc długość : wysokość : bok kantonu = 3 : 2 : 1 |
| Gwiazda | Foremna, pięcioramienna, jednym ramieniem do góry, wyśrodkowana w kantonie; okrąg wokół niej ma promień równy 0,35 boku kantonu (10 : 3,5) |
Na przykład flaga o długości 90 cm i wysokości 60 cm ma kanton 30 cm i gwiazdę wpisaną w okrąg o promieniu 10,5 cm. Angielska Wikipedia podaje liczby 3 : 2 : 1 i 10 : 3,5 jako zalecenie zarządu Światowego Związku Esperantystów, a Flags of the World opisuje tę samą gwiazdę jako promień 0,35 w kwadratowym kantonie.
Jaki odcień zieleni ma flaga esperanta?
Dla flagi esperanta nie udokumentowano żadnego oficjalnego odcienia zieleni. Vikipedio zauważa, że nie wiadomo, czy „oficjalny” kolor w ogóle kiedykolwiek istniał, a organizacje, producenci flag i strony internetowe używają różnych zieleni. Oto wartości, z którymi ludzie faktycznie się spotykają:
| Gdzie użyto zieleni | HEX | RGB |
|---|---|---|
| Plik z Wikimedia Commons Flag of Esperanto.svg (pokazywany w artykułach Wikipedii) | #009900 | 0, 153, 0 |
| Logo TEJO, sekcji młodzieżowej, przyjęte przez jej zarząd w 2009 roku | #007D13 | 0, 125, 19 |
| Google doodle z 15 grudnia 2009 roku (w przybliżeniu) | #37A93A | 55, 169, 58 |
| Herb Esperanta Civito, na jego stronie internetowej | #2C693F | 44, 105, 63 |
| Symbol jubileuszowy UEA, wersja pięciokolorowa | #1B9332 | 27, 147, 50 |
| Symbol jubileuszowy UEA, wersja całkowicie zielona | #158A44 | 21, 138, 68 |
Tylko pierwszą wartość można sprawdzić w samym pliku: kod SVG używa skróconego koloru #090, czyli #009900, oraz bieli #FFF. Pozostałe wartości pochodzą z artykułu Vikipedio o fladze, który odczytuje je z logo i stron organizacji. Nie znaleźliśmy kodów podanych na cytowanych tam stronach TEJO i UEA, więc traktuj je jako przybliżone. Jeśli potrzebujesz jednego domyślnego koloru do druku lub ekranu, #009900 to zieleń pliku z Commons.
Czym jest symbol jubileuszowy?
Symbol jubileuszowy (jubilea simbolo) to zielony owal złożony z dwóch liter E zwróconych do siebie: łacińskiej E i cyrylicznej Э (pierwszej litery rosyjskiego słowa Эсперанто). Miał pokazać zjednoczenie Wschodu i Zachodu w czasach, gdy dzieliła je zimna wojna.
Wyłonił go konkurs projektów zorganizowany przez Światowy Związek Esperantystów. W 1983 roku wygrał go brazylijski esperantysta Hilmar Ilton S. Ferreira z rysunkiem Janette Lindo Ferreira, a symbol użyto w roku jubileuszowym 1987. Z powodu kształtu i barwy niektórzy żartobliwie nazywają go la melono – „melon”.
Dlaczego niektórzy esperantyści unikają flagi?
Niektórzy uważają, że flaga upodabnia wspólnotę językową do narodu lub sekty. Wolą symbol jubileuszowy, którego w swoich materiałach używają Światowy Związek Esperantystów, Flamandzka Liga Esperanta i wiele grup młodzieżowych. Inni zachowują zieloną gwiazdę jako znak międzynarodowej solidarności. Na większości kongresów widać wszystkie trzy obok siebie.
Jaki jest hymn esperanta?
Nieoficjalny hymn to La Espero – „Nadzieja”, wiersz Zamenhofa złożony z 24 wersów. Po raz pierwszy ukazał się bez tytułu w 1890 roku w podręczniku dla rosyjskojęzycznych. Zaczyna się od słów:
En la mondon venis nova sento, / tra la mondo iras forta voko.
– „W świat przyszło nowe uczucie, / przez świat idzie potężne wołanie.”
Wiersz wzywa do pokoju między narodami „na neutralnym fundamencie językowym” (sur neŭtrala lingva fundamento). Istnieje kilka melodii:
| Rok | Kompozytor | Uwagi |
|---|---|---|
| 1891 | Claes Adelsköld (Szwecja) | Pierwsza melodia, spokojniejsza w charakterze |
| 1909 | Félicien Menu de Ménil (Francja) | Triumfalny marsz śpiewany dziś na kongresach |
Żadna melodia nigdy nie została uznana za oficjalną; marsz Menu de Ménila po prostu zwyciężył w praktyce.
La Espero tradycyjnie śpiewa się na kongresach esperanckich, w tym na Światowym Kongresie Esperanto.
Jak Google uczciło urodziny Zamenhofa?
15 grudnia 2009 roku, w 150. rocznicę urodzin Zamenhofa, Google zastąpiło swoje logo wersją z flagą esperanta w wielu krajowych wersjach wyszukiwarki, zaczynając od Chin, Japonii i Korei. Według Libery Folio nastąpiło to po kampanii esperantystów, którzy pisali do Google. Więcej na stronie Dzień Zamenhofa.
Emoji flagi esperanta i Unicode
Nie ma emoji flagi esperanta. Unicode Emoji 18.0 (plik danych z 30 kwietnia 2026 roku) nie zawiera flagi esperanta, a od 28 marca 2022 roku Konsorcjum Unicode oświadcza, że nie przyjmuje już wniosków o nowe emoji flag żadnej kategorii. Jego komunikat wskazuje jako alternatywy naklejki, animowane GIF-y i załączone obrazy.
Flagi państw buduje się z dwuliterowych kodów regionów, a esperanto nie jest regionem. Oprócz flag państw i regionów (oraz Unii Europejskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych) Unicode ma tylko kilka flag ogólnych: szachownicową, trójkątną, skrzyżowane flagi oraz flagi czarną, białą, tęczową, transpłciową i piracką.
Jedyna znaleziona przez nas prośba to zgłoszenie na GitHubie w zewnętrznym wykazie pomysłów dla Unicode, otwarte 14 marca 2017 roku. Proponowało ono połączenie białej flagi, gwiazdy i zielonego serca w jedną sekwencję. Zgłoszenie zamknięto 29 marca 2022 roku, dzień po komunikacie Unicode. We własnych dokumentach Unicode o emoji nie znaleźliśmy żadnego wniosku o flagę esperanta.
Jak wpisać zieloną gwiazdę
Unicode nie ma osobnego znaku dla zielonej gwiazdy esperanta, więc użytkownicy kolorują zwykłą gwiazdę albo używają obrazka. Najbliższe znaki to:
| Znak | Punkt kodowy | Nazwa w Unicode | Uwagi |
|---|---|---|---|
| ★ | U+2605 | BLACK STAR | Pięcioramienna i nie jest emoji, więc przyjmuje kolor tekstu: ustaw go na zielony (#009900). HTML: ★ |
| ⭐ | U+2B50 | WHITE MEDIUM STAR | Emoji; kolor narzuca czcionka emoji, zwykle żółty |
| 💚 | U+1F49A | GREEN HEART | Emoji; zielone, ale to serce |
| 🟢 | U+1F7E2 | LARGE GREEN CIRCLE | Emoji; zwykły zielony znacznik |
| ✪ | U+272A | CIRCLED WHITE STAR | To nie zielona gwiazda: ma wokół siebie okrąg |
W komunikatorach, które nie pozwalają kolorować tekstu, praktycznym wyjściem jest własne emoji, naklejka albo obraz. Plik Flag of Esperanto.svg na Wikimedia Commons jest oznaczony jako własność publiczna.
Symbol jubileuszowy też jest rysunkiem i nie ma własnego znaku. Łacińskie E obok cyrylicznego Э (U+042D) tylko go przypomina.
Częste pytania
Co znaczy zielona gwiazda na fladze esperanta?
Pięć ramion oznacza pięć kontynentów, a zieleń – nadzieję. Razem wyrażają ideę światowej wspólnoty pełnej nadziei.
Kiedy powstała flaga esperanta?
Zaczęła jako sztandar klubu esperantystów w Boulogne-sur-Mer i została przyjęta przez pierwszy Światowy Kongres Esperanto w sierpniu 1905 roku.
Czy istnieje emoji flagi esperanta?
Nie. Lista emoji Unicode (wersja 18.0, kwiecień 2026) nie zawiera flagi esperanta, a od marca 2022 roku Unicode nie przyjmuje nowych wniosków o flagi, więc użytkownicy posługują się obrazkami, własnymi emoji albo zieloną gwiazdą.
Czy esperanto ma hymn?
Tak, nieoficjalny: La Espero, wiersz Zamenhofa opublikowany po raz pierwszy w 1890 roku, zwykle śpiewany do marsza Félicien Menu de Ménila z 1909 roku.
Dlaczego zieleń jest barwą esperanta?
Zamenhof wybrał zieleń jako barwę nadziei po tym, jak irlandzki esperantysta Richard Geoghegan zwrócił uwagę na broszurę w zielonej okładce; potem drukował swoje książki w zieleni.
Czym jest symbol „melona”?
To symbol jubileuszowy z 1987 roku: zielony owal ułożony z łacińskiej litery E i cyrylicznej Э. Przydomek wziął się z kształtu i barwy.
Jakiego dokładnie zielonego koloru jest flaga esperanta?
Nie udokumentowano oficjalnego odcienia. Plik flagi z Wikimedia Commons używa #009900 (RGB 0, 153, 0), a organizacje stosują inne, na przykład #007D13 w logo TEJO.
Jak wpisać zieloną gwiazdę esperanta?
Nie ma osobnego znaku. Użyj gwiazdy ★ (U+2605) w zielonym kolorze, zielonego serca 💚 (U+1F49A) albo obrazka gwiazdy.
Źródła
- Wikipedia, Esperanto symbols (w tym list Zamenhofa z 1911 roku, The British Esperantist, luty 1912)
- Vikipedio, Esperanto-flago i Verda stelo
- Unicode Consortium, emoji-test.txt (pełna lista emoji, wersja 18.0, plik z 30 kwietnia 2026)
- Unicode Consortium, "The past and future of flag emoji", 28 marca 2022 (aktualizacja 12 grudnia 2024), oraz zasady zgłaszania emoji
- GitHub, Crissov/unicode-proposals, "Esperanto language flag", zgłoszenie 297 (wykaz zewnętrzny, nieprowadzony przez Unicode)
- Wikimedia Commons, Flag of Esperanto.svg (źródło SVG z
#090i bielą, własność publiczna) - Vikipedio, Jubilea simbolo
- Wikipedia, La Espero; Vikipedio, La Espero; Wikipedia (de), La Espero
- Flags of the World, Esperanto flags
- Google Doodles, 150th birthday of L. L. Zamenhof, 15 grudnia 2009
- Libera Folio, "Google festas la Zamenhof-tagon", grudzień 2009
Jeśli Esperantopedia Ci pomogła, możesz ją wesprzeć.