Vestoj en Esperanto: ĉemizo, pantalono, ŝuo, frazoj

Ĉiuj portataj kovroj de la korpo nomiĝas vestoj (de vesto), kaj unu peco estas vestaĵo. Oni portas vestojn per porti aŭ surhavi, surmetas ilin per surmeti kaj vestas iun per vesti. La prononcaj gvidiloj dividas la vortojn en silabojn kun la akcenta silabo en majuskloj.

#Ĉiutagaj vestoj

#Subvestoj, noktovestoj kaj naĝvestoj

#Ŝuoj, ĉapoj kaj aliaj vestaĵoj

#Partoj kaj materialoj

Materialo fariĝas adjektivo per -a: lana ŝalo, kotona ĉemizo, leda jako. Plej multaj vortoj ĉi tie venas el la Fundamento de 1905. Robo, palto, bluzo, sandalo, piĵamo, zipo kaj kaskedo estas pli postaj Oficialaj Aldonoj, dum pulovero, svetero, ŝorto kaj ĝinzo troviĝas en ReVo, sed ne estas markitaj kiel oficialaj.

#Vestovortoj en via lingvo kaj en Esperanto

Kelkaj vestovortoj aspektas konataj, sed signifas ion alian ol en via lingvo:

Ankaŭ la strukturo de la lingvoj diferencas:

• Porti signifas ankaŭ „transporti”. La franca porter, la germana tragen, la pola nosić, la rusa носить kaj la hispana llevar kovras kaj „surhavi”, kaj „porti en la mano”, same kiel porti. La angla disigas wear kaj carry; Esperanto havas ankaŭ surhavi por la unua senco.
• Vestiĝi. La franca s'habiller, la germana sich anziehen, la pola ubierać się, la rusa одеваться kaj la hispana vestirse uzas refleksivan formon. Esperanto havas vestiĝi aŭ vesti sin.
• Prononco. Ĉ en ĉemizo kaj ĉapelo sonas kiel la angla ch en chair aŭ la pola cz; ŝ en ŝuo, ŝalo kaj poŝo kiel la angla sh, la germana sch aŭ la pola sz; ĵ en piĵamo kiel la pola ż; ĝ en ĝinzo kiel la angla j en jam aŭ la pola dż.

#Verboj pri vestoj

#Porti, surhavi aŭ surmeti?

Surmeti estas la momento de surmeto. Porti kaj surhavi priskribas la staton de portado. Porti signifas ankaŭ „transporti”, do Li portas la mantelon povas signifi, ke li surhavas ĝin aŭ ke li portas ĝin en la mano; surhavi (laŭ ReVo „havi sur si”) povas signifi nur surhavi.

Vesti postulas objekton: Ŝi vestas la infanon. Por si mem uzu vestiĝi aŭ vesti sin: La infano vestiĝas mem. La diferencon klarigas la paĝo pri -ig- kaj -iĝ-, kaj sin la paĝo pri pronomoj.

#Kiel vestovortoj estas konstruitaj

La ĉefa vorto staras laste: kap·vest·o estas „vesto por la kapo”. Pli da detaloj vidu ĉe vortfarado, prefiksoj kaj sufiksoj.

La ekzemplo de PMEG por -aĵ- estas tolo → tolaĵo „io farita el tolo”; por -ej- ĝi donas ĉapelejo „vendejo aŭ tenejo de ĉapeloj”.

#Grandecoj kaj koloroj

Adjektivoj akordiĝas kun la substantivo: Ĉi tiuj ŝuoj estas tro malgrandaj. Por „pli longa” uzu pli: Mi serĉas pli longan jupon. Vidu komparadon kaj la akuzativon. Koloroj ankaŭ estas adjektivoj: ruĝa jupo, helblua ĉemizo. La paĝo pri koloroj listigas ilin kun nuancoj.

#Frazoj por aĉeti vestojn

#Rigardi kaj provi

ReVo difinas provbudo kiel budon en vestvendejo, kie oni povas lasi vestojn kaj surmeti aliajn por provo. Surprovi estas la preciza verbo, sed ankaŭ simpla provi estas ofta.

#Grandeco kaj taŭgeco

Mezuro estas laŭvorte la rezulto de mezurado; en vestvendejo ĝi nomas la grandecon de vesto.

#Prezo kaj pago

Vendejo nomiĝas butiko aŭ vendejo; butikisto estas persono, kiu vendas en butiko. Vendejo de vestoj estas vestvendejo (la vorto de ReVo) aŭ vestobutiko. Pri pluraj aĵoj uzu ilin: Mi prenos ilin.

#Kion vi portas?

Pri tio, kion porti en ĉiu sezono, vidu la paĝon vetero kaj sezonoj.

#Oftaj demandoj

#Kiel oni nomas la vestojn en Esperanto?

Vestoj. Unu peco estas vestaĵo. Por diri, ke oni havas vestaĵon sur si, uzu porti aŭ surhavi: Mi portas ruĝan robon.

#Kio estas la diferenco inter robo kaj vesto?

Robo estas konkreta vestaĵo, longa vesto el unu peco, plej ofte virina: Ŝi surhavas ruĝan robon. Vesto estas ĝenerala nomo de vestaĵo, kaj vesti estas la verbo „surmeti vestojn al iu”.

#Kio estas la diferenco inter porti kaj surmeti?

Surmeti signifas meti vestaĵon sur sin, porti kaj surhavi signifas havi ĝin sur si. Demeti forigas ĝin.

#Kiel oni petas permeson provi vestaĵon en butiko?

Ĉu mi povas provi ĝin? aŭ pli precize Ĉu mi povas surprovi ĝin?

#Ĉu pantalono estas singulara aŭ plurala?

Singulara. Eĉ se ĝi havas du krurojn, ĝi estas unu vesto: unu pantalono, du pantalonoj. Same funkcias kalsono, ŝorto kaj ĝinzo. Ŝuoj, gantoj kaj ŝtrumpoj funkcias inverse: ŝuo, ganto kaj ŝtrumpo estas po unu objekto, do paro estas paro da ŝuoj.

#Fontoj

• ReVo: vesto, vesti, vestaĵo, vestaro, vestejo, subvesto, kapvesto, piedvesto, noktovesto, laborvesto, senvestiĝi
• ReVo: ĉemizo, pantalono, jupo, robo, jako, mantelo, palto, bluzo, pulovero, svetero, veŝto, ĝinzo, ŝorto, kostumo, bankostumo, kalsono, mamzono
• ReVo: ŝuo, boto, boato, sandalo, ŝtrumpo, ŝtrumpeto, ĉapelo, ĉapo, kaskedo, kravato, zono, ganto, ŝalo, monujo
• ReVo: butono, butonumi, poŝo, maniko, zipo, ŝtofo, lano, kotono, silko, ledo, trikaĵo, kudri, kudristo, kudrejo
• ReVo: meti (surmeti, demeti), porti, havi (surhavi), provi, surprovi, provbudo, sidi, vestoŝranko, rabato, butiko
• PMEG: AĴ, EJ, IĜ
• Tatoeba (CC BY 2.0 FR), uzita nur por kontroli la uzon: #464632 pantalonon aŭ jupon, #555050 surprovi, #1687098 bone sidas, #570339 sin vestas, #1461552 mezuro