Kleding in het Esperanto: kledingwoorden en winkelzinnen

Kleren heten in het Esperanto vestoj, van vesto „kleding, kledingstuk”, en één kledingstuk is een vestaĵo. Je draagt kleren met porti of surhavi, trekt ze aan met surmeti en kleedt iemand aan met vesti. In de uitspraakkolom staat elk woord in lettergrepen, met de beklemtoonde lettergreep in hoofdletters.

#Dagelijkse kleding

#Ondergoed, nachtkleding en zwemkleding

#Schoenen, hoeden en accessoires

#Onderdelen en materialen

Een materiaal wordt een bijvoeglijk naamwoord met -a: lana ŝalo „een wollen sjaal”, kotona ĉemizo „een katoenen overhemd”, leda jako „een leren jack”. De meeste woorden hier komen uit het Fundamento van 1905. Robo, palto, bluzo, sandalo, piĵamo, zipo en kaskedo zijn latere Officiële Aanvullingen, terwijl pulovero, svetero, ŝorto en ĝinzo wel in ReVo staan maar niet als officieel zijn gemarkeerd.

#Valse vrienden voor Nederlandstaligen

#Werkwoorden voor kleding

#Porti, surhavi of surmeti?

Surmeti is het moment van aantrekken. Porti en surhavi beschrijven het dragen. Porti betekent net als ons „dragen” ook „vervoeren, bij je hebben”, dus Li portas la mantelon kan betekenen dat hij de jas draagt of dat hij hem meedraagt; surhavi („op zich hebben” in ReVo) kan alleen „aanhebben” betekenen.

Vesti heeft, net als ons „aankleden”, een lijdend voorwerp nodig: Ŝi vestas la infanon. „Ze kleedt het kind aan.” Voor jezelf gebruik je vestiĝi of vesti sin: La infano vestiĝas mem. „Het kind kleedt zich zelf aan.” Het verschil wordt uitgelegd bij -ig- en -iĝ-, en sin bij voornaamwoorden.

#Kledingwoorden maken

Het hoofdwoord staat laatst: kap·vest·o is „hoofdkleding”. Meer bij woordvorming, voorvoegsels en achtervoegsels.

PMEG's voorbeeld voor -aĵ- is tolo → tolaĵo „iets van linnen”; bij -ej- geeft het ĉapelejo „een hoedenwinkel of een plaats waar hoeden worden bewaard”.

#Maten en kleuren

Bijvoeglijke naamwoorden passen zich aan het zelfstandig naamwoord aan: Ĉi tiuj ŝuoj estas tro malgrandaj. „Deze schoenen zijn te klein.” Voor „langer” gebruik je pli: Mi serĉas pli longan jupon. „Ik zoek een langere rok.” Zie vergelijking en de accusatief. Kleuren zijn ook bijvoeglijke naamwoorden: ruĝa jupo, helblua ĉemizo. De kleurenpagina somt ze op met tinten.

#Zinnen voor het kopen van kleding

#Kijken en passen

ReVo definieert provbudo als het hokje in een kledingwinkel om kleding te passen. Surprovi is het exacte werkwoord, maar gewoon provi komt ook veel voor.

#Maat en pasvorm

Hier betekent sidi „goed staan” (ReVo). Mezuro, letterlijk „meting”, wordt voor de kledingmaat gebruikt.

#Prijs en betalen

Een winkel is een butiko of vendejo, een winkelier een butikisto. Een kledingwinkel is een vestvendejo (het woord van ReVo) of vestobutiko. Voor meerdere dingen gebruik je ilin: Mi prenos ilin. – „Ik neem ze.”

#Wat heb je aan?

Wat je in elk seizoen draagt, staat op de pagina over weer en seizoenen.

#Veelgestelde vragen

#Hoe zeg je „kleren” in het Esperanto?

Vestoj. Eén kledingstuk is een vestaĵo. „Dragen” is porti of surhavi: Mi portas ruĝan robon. „Ik draag een rode jurk.”

#Hoe zeg je „jurk” in het Esperanto?

Het kledingstuk is een robo: Ŝi surhavas ruĝan robon. „Ze heeft een rode jurk aan.” Het werkwoord „aankleden” is vesti.

#Wat is het verschil tussen porti en surmeti?

Surmeti betekent kleren aantrekken, porti en surhavi betekenen ze dragen. Demeti trekt ze uit.

#Hoe vraag je „Mag ik dit passen?” in het Esperanto?

Ĉu mi povas provi ĝin? of, nauwkeuriger, Ĉu mi povas surprovi ĝin?

#Is pantalono enkelvoud of meervoud?

Enkelvoud. Een broek is één kledingstuk, unu pantalono, en twee broeken zijn du pantalonoj. Net als bij ons „broek” (anders dan in het Engelse „trousers”) is het woord dus enkelvoud. Hetzelfde geldt voor kalsono, ŝorto en ĝinzo. Bij schoenen, handschoenen en kousen is het andersom: ŝuo, ganto en ŝtrumpo zijn elk één stuk, dus een paar is paro da ŝuoj.

#Bronnen

• ReVo: vesto, vesti, vestaĵo, vestaro, vestejo, subvesto, kapvesto, piedvesto, noktovesto, laborvesto, senvestiĝi
• ReVo: ĉemizo, pantalono, jupo, robo, jako, mantelo, palto, bluzo, pulovero, svetero, veŝto, ĝinzo, ŝorto, kostumo, bankostumo, kalsono, mamzono
• ReVo: ŝuo, boto, boato, sandalo, ŝtrumpo, ŝtrumpeto, ĉapelo, ĉapo, kaskedo, kravato, zono, ganto, ŝalo, monujo
• ReVo: butono, butonumi, poŝo, maniko, zipo, ŝtofo, lano, kotono, silko, ledo, trikaĵo, kudri, kudristo, kudrejo
• ReVo: meti (surmeti, demeti), porti, havi (surhavi), provi, surprovi, provbudo, sidi, vestoŝranko, rabato, butiko
• PMEG: AĴ, EJ, IĜ
• Tatoeba (CC BY 2.0 FR), alleen gebruikt om het gebruik te controleren: #464632 pantalonon aŭ jupon, #555050 surprovi, #1687098 bone sidas, #570339 sin vestas, #1461552 mezuro