Nauka
100 najczęstszych czasowników esperanto (z przykładami)
Sto czasowników, sześć końcówek i żadnych form nieregularnych: razem stanowią 14,2% wszystkich słów w codziennych zdaniach po esperancku.
Najczęstsze czasowniki esperanto to esti – „być”, povi – „móc”, havi – „mieć”, fari – „robić”, diri – „powiedzieć” i voli – „chcieć”. 100 najczęstszych czasowników z naszej listy 1000 najczęstszych słów stanowi 14,2% wszystkich słów w korpusie 5,8 miliona słów z codziennych zdań po esperancku, a samo dziesięć najczęstszych – 8,1%. Każdy czasownik ma te same końcówki dla wszystkich osób, więc jedna krótka lekcja o końcówkach czasowników otwiera całą tabelę.
Sześć końcówek, jedna forma dla każdej osoby
Każdy czasownik poniżej jest podany w bezokoliczniku na -i. Aby go użyć, zamień -i na końcówkę; jest taka sama dla „ja”, „ty”, „on”, „my” i „oni”.
| Końcówka | Użycie | Przykład | Po polsku |
|---|---|---|---|
| -i | bezokolicznik | iri | „iść, jechać” |
| -as | czas teraźniejszy | Mi iras. Ili iras. | „Idę. Oni idą.” |
| -is | czas przeszły | Mi iris. | „Szedłem” albo „poszedłem”. |
| -os | czas przyszły | Ni iros. | „Pójdziemy.” |
| -us | tryb warunkowy | Ŝi irus. | „Poszłaby.” |
| -u | rozkaz, życzenie | Iru! | „Idź!” |
Nie ma czasowników nieregularnych, nawet esti: mi estas, vi estas, ili estas. Czasy złożone i imiesłowy opisuje strona czasowniki.
10 czasowników na początek
To nasz własny wybór, nie oficjalna lista. Osiem z dziesięciu należy do dziesięciu najczęstszych czasowników w tabeli. Pozostałe dwa z tej dziesiątki, devi i ŝati, są zaraz za nimi: devi działa jak povi i voli, a ŝati używa się tak samo (Mi ŝatas legi. – „Lubię czytać.”). Kompreni i paroli dodaliśmy, bo początkujący potrzebuje ich już w pierwszej rozmowie.
| Czasownik | Po polsku | Dlaczego najpierw | Przykład |
|---|---|---|---|
| esti | być | Tożsamość, miejsce i stan; zdecydowanie najczęstszy czasownik (4,1% wszystkich słów) | Mi estas studento. – „Jestem studentem.” |
| havi | mieć | Posiadanie i rodzina | Mi havas fraton. – „Mam brata.” |
| voli | chcieć | Życzenia i zamówienia w sklepach i kawiarniach | Mi volas manĝi. – „Chcę jeść.” |
| povi | móc | Zdolność, pozwolenie i uprzejme pytania | Ĉu mi povas sidi ĉi tie? – „Czy mogę tu usiąść?” |
| iri | iść, jechać | Ruch i wskazywanie drogi | Ni iras al la parko. – „Idziemy do parku.” |
| fari | robić | Tworzy pytanie Kion vi faras? | Ŝi faras kukon. – „Ona robi ciasto.” |
| diri | mówić, powiedzieć | Pozwala zapytać, jak się coś mówi | Kiel oni diras „dankon“ angle? – „Jak się mówi «dankon» po angielsku?” |
| scii | wiedzieć | Odpowiadanie na pytania i przyznanie się do niewiedzy | Ĉu vi scias, kie estas la banko? – „Czy wiesz, gdzie jest bank?” |
| kompreni | rozumieć | Powiedzenie, czy nadążasz | Ĉu vi komprenas min? – „Czy mnie rozumiesz?” |
| paroli | mówić | Pytanie, kto jakim językiem mówi | Ĉu vi parolas Esperanton? – „Czy mówisz po esperancku?” |
100 najczęstszych czasowników esperanto
Pozycja to miejsce czasownika wśród wszystkich 1000 słów listy, więc esti na 3. miejscu jest tuż za la i mi. Kolumna Przechodni? podaje oznaczenia ReVo, czyli Reta Vortaro: T oznacza czasownik przechodni (może mieć dopełnienie bliższe z -n), I – nieprzechodni, T/I – ReVo zaznacza oba użycia, a – – ReVo nie podaje oznaczenia. Przykłady są nasze; każdy czasownik sprawdzisz w słowniku.
| Pozycja | Czasownik | Po polsku | Przechodni? | Przykład |
|---|---|---|---|---|
| 3 | esti | być | I | La kato estas en la ĝardeno. – „Kot jest w ogrodzie.” |
| 19 | povi | móc, być w stanie | T | Mi povas veni morgaŭ. – „Mogę przyjść jutro.” |
| 21 | havi | mieć | T | Ŝi havas tri katojn. – „Ona ma trzy koty.” |
| 27 | fari | robić, zrobić | T | Kion vi faras? – „Co robisz?” |
| 30 | diri | powiedzieć, mówić (coś) | T | Li diris nenion. – „Nic nie powiedział.” |
| 31 | voli | chcieć | T | Mi volas kafon. – „Chcę kawy.” |
| 35 | scii | wiedzieć | T | Mi ne scias la respondon. – „Nie znam odpowiedzi.” |
| 39 | devi | musieć, powinien | T | Ni devas iri hejmen. – „Musimy iść do domu.” |
| 40 | iri | iść, jechać | I | Ŝi iras al la lernejo. – „Ona chodzi do szkoły.” |
| 47 | ŝati | lubić | T | Mi ŝatas muzikon. – „Lubię muzykę.” |
| 50 | paroli | mówić | T/I | Ŝi parolas tri lingvojn. – „Ona mówi w trzech językach.” |
| 52 | vidi | widzieć, zobaczyć | T | Mi vidas hundon en la ĝardeno. – „Widzę psa w ogrodzie.” |
| 61 | veni | przychodzić, przyjść | I | Mia amiko venos morgaŭ. – „Mój przyjaciel przyjdzie jutro.” |
| 67 | kredi | wierzyć | T/I | Mi kredas vin. – „Wierzę ci.” |
| 80 | pensi | myśleć | T/I | Mi pensas pri vi. – „Myślę o tobie.” |
| 83 | manĝi | jeść, zjeść | T | Ni manĝas pomojn. – „Jemy jabłka.” |
| 84 | bezoni | potrzebować | T | Mi bezonas helpon. – „Potrzebuję pomocy.” |
| 97 | okazi | zdarzać się, zdarzyć się | I | Kio okazis? – „Co się stało?” |
| 99 | trovi | znajdować, znaleźć | T | Mi trovis mian ŝlosilon. – „Znalazłem swój klucz.” |
| 101 | doni | dawać, dać | T | Li donas floron al ŝi. – „On daje jej kwiat.” |
| 110 | helpi | pomagać, pomóc | T/I | Ĉu vi povas helpi min? – „Czy możesz mi pomóc?” |
| 111 | aĉeti | kupować, kupić | T | Ŝi aĉetis novan libron. – „Kupiła nową książkę.” |
| 112 | resti | zostawać, zostać (gdzieś) | I | Mi restas hejme hodiaŭ. – „Dziś zostaję w domu.” |
| 120 | peti | prosić, poprosić | T/I | Li petis panon. – „Poprosił o chleb.” |
| 121 | kompreni | rozumieć | T | Mi ne komprenas la demandon. – „Nie rozumiem pytania.” |
| 124 | bonvoli | raczyć, być tak uprzejmym, by (bonvolu – „proszę”) | I | Bonvolu atendi minuton. – „Proszę chwilę poczekać.” |
| 126 | labori | pracować | I | Li laboras en banko. – „On pracuje w banku.” |
| 129 | vivi | żyć | I | La avo ankoraŭ vivas. – „Dziadek jeszcze żyje.” |
| 131 | atendi | czekać (na) | T | Mi atendas la buson. – „Czekam na autobus.” |
| 135 | rigardi | patrzeć, oglądać | T | Ni rigardas filmon. – „Oglądamy film.” |
| 136 | provi | próbować, spróbować | T | Provu denove! – „Spróbuj jeszcze raz!” |
| 137 | lerni | uczyć się | T | Mi lernas Esperanton. – „Uczę się esperanta.” |
| 140 | legi | czytać | T | Ŝi legas gazeton. – „Ona czyta gazetę.” |
| 144 | aŭdi | słyszeć | T | Mi aŭdas muzikon. – „Słyszę muzykę.” |
| 145 | ami | kochać | T | Li amas sian familion. – „On kocha swoją rodzinę.” |
| 146 | loĝi | mieszkać | T/I | Ni loĝas en malgranda urbo. – „Mieszkamy w małym mieście.” |
| 148 | deziri | pragnąć, życzyć | T | Mi deziras al vi feliĉon. – „Życzę ci szczęścia.” |
| 151 | senti | czuć, odczuwać | T | Li sentis doloron en la piedo. – „Poczuł ból w stopie.” |
| 160 | lasi | pozwalać, zostawiać | T | Lasu min paroli! – „Pozwól mi mówić!” |
| 161 | koni | znać (osobę, miejsce) | T | Ĉu vi konas tiun viron? – „Czy znasz tego mężczyznę?” |
| 163 | ŝajni | wydawać się | I | Ŝajnas, ke pluvos. – „Wydaje się, że będzie padać.” |
| 166 | uzi | używać | T | Mi uzas komputilon. – „Używam komputera.” |
| 169 | preni | brać, wziąć | T | Li prenis sian ĉapelon. – „Wziął swój kapelusz.” |
| 170 | opinii | sądzić, uważać | T | Kion vi opinias pri tio? – „Co o tym sądzisz?” |
| 172 | ludi | grać, bawić się | T/I | La infanoj ludas en la ĝardeno. – „Dzieci bawią się w ogrodzie.” |
| 177 | alveni | przybywać, przybyć | I | La trajno alvenis je la tria. – „Pociąg przyjechał o trzeciej.” |
| 179 | ekzisti | istnieć | I | Tiu vorto ne ekzistas. – „To słowo nie istnieje.” |
| 182 | morti | umierać, umrzeć | I | La floroj mortis. – „Kwiaty obumarły.” |
| 183 | skribi | pisać, napisać | T | Mi skribas leteron. – „Piszę list.” |
| 186 | sukcesi | udawać się, odnosić sukces | I | Mi sukcesis trovi la hotelon. – „Udało mi się znaleźć hotel.” |
| 188 | demandi | pytać, zapytać | T | Li demandis, kie estas la stacidomo. – „Zapytał, gdzie jest dworzec.” |
| 190 | foriri | odchodzić, odejść | I | Ŝi foriris sen vorto. – „Odeszła bez słowa.” |
| 191 | forgesi | zapominać, zapomnieć | T/I | Mi forgesis lian nomon. – „Zapomniałem jego imienia.” |
| 192 | trinki | pić | T | Li trinkas akvon. – „On pije wodę.” |
| 194 | rajti | mieć prawo, wolno | I | Ĉu mi rajtas eniri? – „Czy wolno mi wejść?” |
| 200 | aspekti | wyglądać | I | Ŝi aspektas feliĉa. – „Ona wygląda na szczęśliwą.” |
| 203 | iĝi | stawać się, zostać (kimś) | I | Li iĝis kuracisto. – „Został lekarzem.” |
| 204 | viziti | odwiedzać, zwiedzać | T | Ni vizitos la avinon dimanĉe. – „Odwiedzimy babcię w niedzielę.” |
| 205 | kapabli | być zdolnym, potrafić | T | Ŝi kapablas solvi tiun problemon. – „Ona potrafi rozwiązać ten problem.” |
| 206 | perdi | tracić, gubić | T | Mi perdis mian ombrelon. – „Zgubiłem swój parasol.” |
| 207 | ricevi | otrzymywać, dostawać | T | Ŝi ricevis leteron de amiko. – „Dostała list od przyjaciela.” |
| 209 | reveni | wracać, wrócić | I | Li revenos je la sesa. – „Wróci o szóstej.” |
| 212 | timi | bać się | T | La infano timas la hundon. – „Dziecko boi się psa.” |
| 215 | dormi | spać | I | La bebo dormas. – „Niemowlę śpi.” |
| 219 | ĉesi | przestawać, ustawać | I | La pluvo ĉesis. – „Deszcz przestał padać.” |
| 220 | plaĉi | podobać się | I | Tiu libro plaĉas al mi. – „Ta książka mi się podoba.” |
| 222 | esperi | mieć nadzieję | T/I | Mi esperas, ke vi venos. – „Mam nadzieję, że przyjdziesz.” |
| 224 | komenci | zaczynać, rozpoczynać | T | Ni komencas la lecionon. – „Zaczynamy lekcję.” |
| 231 | renkonti | spotykać, spotkać | T | Mi renkontis ŝin en la urbo. – „Spotkałem ją w mieście.” |
| 236 | necesi | być konieczne, być potrzebne | – | Ne necesas rapidi. – „Nie trzeba się spieszyć.” |
| 239 | serĉi | szukać | T | Mi serĉas mian telefonon. – „Szukam swojego telefonu.” |
| 240 | studi | studiować, uczyć się | T | Ŝi studas medicinon. – „Ona studiuje medycynę.” |
| 243 | meti | kłaść, stawiać | T | Metu la libron sur la tablon. – „Połóż książkę na stole.” |
| 244 | montri | pokazywać, pokazać | T | Ŝi montris al ni la vojon. – „Pokazała nam drogę.” |
| 249 | memori | pamiętać | T/I | Mi memoras tiun tagon. – „Pamiętam ten dzień.” |
| 250 | ebli | być możliwym | – | Ĉu eblas pagi per karto? – „Czy można zapłacić kartą?” |
| 258 | atingi | osiągać, docierać do | T/I | Ni atingis la supron de la monto. – „Dotarliśmy na szczyt góry.” |
| 259 | troviĝi | znajdować się | I | La banko troviĝas apud la stacidomo. – „Bank znajduje się obok dworca.” |
| 260 | aŭskulti | słuchać | T | Ni aŭskultas radion. – „Słuchamy radia.” |
| 264 | scipovi | umieć, potrafić | T | Ŝi scipovas naĝi. – „Ona umie pływać.” |
| 267 | decidi | decydować, zdecydować | T | Ni decidis resti hejme. – „Postanowiliśmy zostać w domu.” |
| 270 | eliri | wychodzić, wyjść | T/I | Li eliris el la ĉambro. – „Wyszedł z pokoju.” |
| 271 | respondi | odpowiadać, odpowiedzieć | T/I | Ŝi respondis al mia letero. – „Odpowiedziała na mój list.” |
| 282 | fariĝi | stawać się, robić się | I | La vetero fariĝis malvarma. – „Pogoda zrobiła się zimna.” |
| 287 | sidi | siedzieć | I | La kato sidas sur la seĝo. – „Kot siedzi na krześle.” |
| 288 | pagi | płacić, zapłacić | T | Mi pagis dek eŭrojn. – „Zapłaciłem dziesięć euro.” |
| 289 | eniri | wchodzić, wejść | T/I | Bonvolu eniri. – „Proszę wejść.” |
| 291 | ŝanĝi | zmieniać, zmienić | T | Mi ŝanĝis mian opinion. – „Zmieniłem zdanie.” |
| 302 | gravi | mieć znaczenie, być ważnym | I | Tio ne gravas. – „To nie ma znaczenia.” |
| 308 | rakonti | opowiadać, opowiedzieć | T | La avino rakontas fabelon. – „Babcia opowiada bajkę.” |
| 309 | forlasi | opuszczać, porzucać | T | Li forlasis la urbon. – „Opuścił miasto.” |
| 311 | akcepti | przyjmować, akceptować | T | Ŝi akceptis la donacon. – „Przyjęła prezent.” |
| 313 | kanti | śpiewać | T | Ŝi kantas belan kanton. – „Ona śpiewa piękną piosenkę.” |
| 314 | pasigi | spędzać (czas) | T | Ni pasigis la feriojn ĉe la maro. – „Wakacje spędziliśmy nad morzem.” |
| 316 | sendi | wysyłać, wysłać | T | Mi sendis mesaĝon al li. – „Wysłałem mu wiadomość.” |
| 319 | malfermi | otwierać, otworzyć | T | Bonvolu malfermi la fenestron. – „Proszę otworzyć okno.” |
| 320 | manki | brakować | I | Al mi mankas tempo. – „Brakuje mi czasu.” |
| 321 | naĝi | pływać | I | Ni naĝas en la maro. – „Pływamy w morzu.” |
| 325 | igi | sprawiać, że; powodować | T | Tio igis ŝin ridi. – „To ją rozśmieszyło.” |
| 326 | mortigi | zabijać, zabić | T | La malvarmo mortigis la florojn. – „Zimno zabiło kwiaty.” |
Spośród 100 czasowników 57 ma oznaczenie T, 27 – I i 14 – T/I, a dla necesi i ebli ReVo nie podaje żadnego. Trzy uwagi o oznaczeniach:
- Czasowniki modalne liczą się jako przechodnie. Po povi, voli i devi dopełnieniem bliższym jest bezokolicznik (PMEG), a ReVo mówi to wprost przy devi. Z tych trzech tylko voli przyjmuje też zwykły rzeczownik: Mi volas kafon.
- Czasowniki z przyrostkiem idą za przyrostkiem. ReVo nie oznacza troviĝi i fariĝi; pokazujemy I, bo czasownik z -iĝ- nigdy nie ma dopełnienia. Pasigi, igi i mortigi z -ig- mają je zawsze.
- Złożenia mogą się różnić od podstawy. Alveni, reveni i foriri to veni i iri z przyimkiem lub przedrostkiem (zob. przedrostki) i pozostają nieprzechodnie. ReVo oznacza eliri i eniri jako T/I, bo miejsce może być dopełnieniem (eniri la ĉambron, przykład z ReVo) albo stać po przyimku (eniri en la ĉambron).
Pary takie jak komenci i komenciĝi
Angielskie „start”, „end” i „change” działają z dopełnieniem i bez niego. Polszczyzna rozdziela je zaimkiem „się” („zaczynam lekcję” – „lekcja się zaczyna”), a esperanto – dwoma czasownikami: komenci ma dopełnienie, komenciĝi go nie ma. Poniżej sześć par z listy. Pełna zasada, z ponad 30 parami, jest na stronie -ig- i -iĝ-.
| Para (pozycja) | Zmiana | Przykład |
|---|---|---|
| komenci (224) → komenciĝi (534) | T → I | Ni komencis la lecionon. – „Zaczęliśmy lekcję.” / La leciono komenciĝis. – „Lekcja się zaczęła.” |
| fini (339) → finiĝi (467) | T → I | Ŝi finis la laboron. – „Skończyła pracę.” / La laboro finiĝis. – „Praca się skończyła.” |
| trovi (99) → troviĝi (259) | T → I | Mi trovis la libron. – „Znalazłem książkę.” / La libro troviĝas sur la breto. – „Książka znajduje się na półce.” |
| fari (27) → fariĝi (282) | T → I | Mi faris teon. – „Zrobiłem herbatę.” / La teo fariĝis malvarma. – „Herbata zrobiła się zimna.” |
| ŝanĝi (291) → ŝanĝiĝi (637) | T → I | Mi ŝanĝis la planon. – „Zmieniłem plan.” / La plano ŝanĝiĝis. – „Plan się zmienił.” |
| morti (182) → mortigi (326) | I → T | La floroj mortis. – „Kwiaty obumarły.” / La malvarmo mortigis la florojn. – „Zimno zabiło kwiaty.” |
Samo La leciono komencis jest błędem; mów La leciono komenciĝis. Oba przyrostki są też czasownikami: iĝi – „stawać się” i igi – „sprawiać, że”, jak w Tio igis ŝin ridi. – „To ją rozśmieszyło.”
Esti, havi, povi, voli i devi z bezokolicznikiem
Gdy dalej stoi drugi czasownik, zostaje w bezokoliczniku, bez przyimka, tak jak po polsku w „chcę spać”.
| Czasownik | Z bezokolicznikiem | Przykład |
|---|---|---|
| esti | Bezokolicznik może być podmiotem | Paroli Esperanton estas agrable. – „Mówić po esperancku jest przyjemnie.” |
| havi | Nie służy do wyrażania obowiązku; „musieć” to devi | Mi devas iri. – „Muszę iść.” |
| povi | Zdolność lub pozwolenie | Ŝi povas legi. – „Ona może czytać.” |
| voli | Chęć | Mi volas dormi. – „Chcę spać.” |
| devi | Konieczność | Ni devas atendi. – „Musimy czekać.” |
Przy povi, voli i devi ten, kto może, chce lub musi, jest też tym, kto wykonuje czynność (PMEG). Jeśli czynność wykonuje ktoś inny, użyj zdania z ke: Mi volas, ke vi venu. – „Chcę, żebyś przyszedł.” Bezokolicznik biorą też inne czasowniki z tabeli: ŝati, bezoni, deziri, provi, komenci, lerni, decidi, scipovi i sukcesi.
Czasowniki esperanta a polskie: na co uważać
Dla Polaka najwięcej pułapek kryje się w dopełnieniach i w zaimku „się”, a mniej w samych znaczeniach. Poniższe różnice dotyczą czasowników z tabeli.
| Po polsku | Po esperancku | Przykład |
|---|---|---|
| Dopełniacz: szukać, słuchać, potrzebować, używać, bać się czegoś | Zawsze zwykły biernik z -n: serĉi, aŭskulti, bezoni, uzi, timi | Mi bezonas helpon. – „Potrzebuję pomocy.” |
| Przyimek: czekać na, patrzeć na | Bez przyimka, od razu -n: atendi, rigardi | Mi atendas la buson. – „Czekam na autobus.” |
| Prosić o, pytać o | peti iun pri ... i demandi iun pri ... (ReVo); sam przedmiot prośby dostaje -n: peti panon | Li petis panon. – „Poprosił o chleb.” |
| Celownik: podobać się komuś, brakować komuś, dawać komuś, wysyłać komuś | Zwykle al, jak w polskim celowniku: plaĉi al, manki al, doni al, sendi al. Przy helpi ReVo podaje oba: helpi iun i helpi al iu | Al mi mankas tempo. – „Brakuje mi czasu.” |
| „Się” bez odpowiednika: bać się, uczyć się, wydawać się, zdarzać się, podobać się | Zwykłe czasowniki bez przyrostka: timi, lerni, ŝajni, okazi, plaĉi. „Uczyć kogoś” to osobny czasownik, instrui | Mi lernas Esperanton. – „Uczę się esperanta.” |
| „Się” jako zmiana stanu: znajdować się, kończyć się, zaczynać się, zmieniać się, stawać się | Przyrostek -iĝ-: troviĝi, finiĝi, komenciĝi, ŝanĝiĝi, iĝi, fariĝi | La banko troviĝas apud la stacidomo. – „Bank znajduje się obok dworca.” |
| Para dokonany i niedokonany: kupować i kupić, pisać i napisać, jeść i zjeść | Jeden czasownik na oba: aĉeti, skribi, manĝi; sens wynika z czasu i kontekstu | Ŝi aĉetis novan libron. – „Kupiła nową książkę.” |
| Iść, chodzić, jechać, jeździć | Jedno iri; „jechać pojazdem” można dopowiedzieć przez veturi | Ŝi iras al la lernejo. – „Ona chodzi do szkoły.” |
| Zostać w domu i zostać lekarzem | Dwa czasowniki: resti – „pozostać w miejscu”, iĝi – „stać się kimś” | Li iĝis kuracisto. – „Został lekarzem.” |
| Móc, umieć, potrafić, wolno | povi – możliwość i pozwolenie, scipovi – „umieć”, kapabli – „być zdolnym”, rajti – „mieć prawo” | Ĉu mi rajtas eniri? – „Czy wolno mi wejść?” |
| Wiedzieć i znać | scii – fakt, koni – osoba lub miejsce. „Znać odpowiedź” to jednak scii la respondon | Ĉu vi konas tiun viron? – „Czy znasz tego mężczyznę?” |
| „Mam to zrobić” (obowiązek) | devi, nie havi: havi znaczy tylko „posiadać” | Ni devas atendi. – „Musimy czekać.” |
| Wejść, wyjść, odejść, wrócić | Przedrostek wskazuje kierunek, jak po polsku: eniri, eliri, foriri, reveni | Li eliris el la ĉambro. – „Wyszedł z pokoju.” |
Przy „się” warto zapamiętać jedną zasadę: polskie „się” oznacza w esperanto -iĝ- tylko wtedy, gdy podmiot sam przechodzi zmianę (La leciono komenciĝis. – „Lekcja się zaczęła.”). W czasownikach, które po polsku mają „się” z samego brzmienia, jak „bać się” albo „uczyć się”, przyrostka nie dodajesz.
Jak liczyliśmy
Liczyliśmy 8 października 2026 roku w naszym pliku esperanto-1000-common-words-pl.csv. Pochodzi z 822 296 zdań Tatoeba, zawierających 5 831 657 słów, a każda forma czasownika liczy się pod swoim bezokolicznikiem; metoda jest opisana na stronie najczęstsze słowa.
- 313 spośród 1000 pozycji to czasowniki (31,3%). Ich wartości
per_milliondają razem 175 641 na milion, więc czasowniki to 17,6% wszystkich słów korpusu. - 19 spośród 100 najczęstszych słów to czasowniki, a spośród pierwszych 300 – 88.
- 100 najczęstszych czasowników leży na pozycjach od 3 do 326 listy. Ich wartości
per_milliondają razem 141 900, czyli 14,2% wszystkich słów i 80,8% wszystkich wystąpień czasowników objętych listą. - Pierwsze 10, 20 i 50 czasowników stanowi 8,1%, 9,7% i 12,1% wszystkich słów. Samo esti to 4,1%.
Części mowy ustalamy po końcówkach: wyraz na -i liczy się jako czasownik, a formę pochodną liczymy osobno, więc komenci i komenciĝi to dwa czasowniki. Tatoeba zawiera krótkie, pisane, często tłumaczone zdania; powieści albo mowa dałyby inną kolejność, jak pokazuje lista na stronie słownictwo.
Częste pytania
Jakie są najczęstsze czasowniki w esperanto?
W naszej liście dziesięć najczęstszych czasowników to esti, povi, havi, fari, diri, voli, scii, devi, iri i ŝati. Razem stanowią 8,1% wszystkich słów korpusu Tatoeba, a samo esti – 4,1%.
Ile czasowników esperanto trzeba znać?
20 najczęstszych czasowników pokrywa 9,7% wszystkich słów w naszym korpusie, 50 najczęstszych – 12,1%, a 100 najczęstszych – 14,2%. Wszystkie czasowniki mają te same końcówki, więc nowy czasownik kosztuje cię tylko rdzeń. Pozostałe części mowy znajdziesz na liście 1000 słów.
Czy w esperanto są czasowniki nieregularne?
Nie. Wszystkie czasowniki, także esti – „być”, mają końcówki -i, -as, -is, -os, -us i -u, a forma nie zmienia się przez osobę ani liczbę: mi iras, ili iras.
Skąd wiadomo, czy czasownik esperanto ma dopełnienie?
Sprawdź go w ReVo, które oznacza czasowniki jako przechodnie, nieprzechodnie albo oba. Możesz też zapytać „kogo?” lub „co?” po czasowniku. Czasownik z -ig- zawsze ma dopełnienie, a z -iĝ- nigdy; zob. -ig- i -iĝ-.
Jak powiedzieć „muszę” po esperancku?
Użyj devi: Mi devas iri. – „Muszę iść.” Czasownik havi znaczy „posiadać” (Mi havas libron) i nie służy do wyrażania obowiązku, nawet jeśli po polsku mówimy „mam to zrobić”.
Źródła
- Esperantopedia: 1000 najczęstszych słów esperanto (CSV: pozycja, część mowy, polskie znaczenie, częstość na milion), policzone 8 października 2026 roku; metoda na tej stronie
- Tatoeba: downloads – zdania po esperancku, pobrane 7 października 2026 roku; licencja CC BY 2.0 FR
- Reta Vortaro (ReVo): skróty tr, ntr, x; hasła, m.in. esti, povi, devi, paroli, komenci, troviĝi, helpi, peti i demandi, czytane 8 października 2026 roku; ReVo jest też źródłem polskich znaczeń
- PMEG: I-verboj kune kun povi, devi kaj voli, I-verboj kiel subjekto, I-verboj kune kun aliaj verboj, IĜ-verboj
- Wiktionary: Esperanto lemmas (CC BY-SA 4.0) i ESPDIC Paula Denisowskiego (CC BY 3.0), źródła znaczeń w pliku z listą
Jeśli Esperantopedia Ci pomogła, możesz ją wesprzeć.