Lerni
La 100 plej oftaj Esperantaj substantivoj (kun vortfamilioj)
Cent substantivoj, unu finaĵo kaj du malgrandaj aldonoj: kune ili konsistigas 5,2 % de ĉiuj vortoj en ĉiutagaj Esperantaj frazoj.
La plej oftaj Esperantaj substantivoj estas homo, tempo, libro, infano, jaro kaj lingvo. La 100 plej oftaj substantivoj en nia listo de 1 000 oftaj vortoj konsistigas 5,2 % de ĉiuj vortoj en korpuso de 5,8 milionoj da vortoj el ĉiutagaj Esperantaj frazoj, kaj la dek plej oftaj sole konsistigas 1,3 %. Ĉiu substantivo finiĝas per -o, do oni rekonas ĝin unuavide, kaj la tabelo sube montras du aŭ tri pliajn vortojn, faritajn el la sama radiko. Ĉar vi jam parolas Esperanton, la tabelo ne tradukas: ĝi donas mallongan klarigon en Esperanto, la vortfamilion kaj ekzemplon.
Ĉiu substantivo finiĝas per -o, kun -j por multe-nombro kaj -n por objekto
Aldonu -j por pli ol unu kaj -n por rekta objekto. Se substantivo bezonas ambaŭ, la ordo ĉiam estas -j kaj poste -n. Escepto ne ekzistas; vidu substantivojn kaj adjektivojn kaj la akuzativon.
| Formo | Finaĵo | Ekzemplo |
|---|---|---|
| unu | -o | La libro estas sur la tablo. |
| pluraj | -oj | La libroj estas sur la tablo. |
| unu, kiel objekto | -on | Mi legas la libron. |
| pluraj, kiel objekto | -ojn | Mi legas la librojn. |
Esperanto havas nur la artikolon la, kaj ĝi neniam ŝanĝiĝas: la libro, la libroj, la librojn. Nedifina artikolo ne ekzistas: libro sufiĉas por „unu libro” aŭ simple „libro”.
Substantivoj pri homoj: -in- faras la inan formon
Esperanto ne havas gramatikan genron. Plej multaj vortoj pri homoj, ekzemple homo, infano, amiko, persono, instruisto, kuracisto kaj studento, diras nenion pri sekso. Kelkaj radikoj estas virseksaj laŭ sia signifo, kaj la sufikso -in- faras la inan formon. Ses tiaj paroj troviĝas inter la 100 plej oftaj substantivoj; la nombroj estas rangoj en la listo.
| Vira laŭ signifo | Ina per -in- |
|---|---|
| patro (133) | patrino (173) |
| frato (221) | fratino (261) |
| filo (237) | filino (342) |
| knabo (218) | knabino (228) |
| edzo (402) | edzino (230) |
| viro (156) | virino (174) |
La prefikso ge- nomas ambaŭ seksojn kune: gepatroj, gefratoj, gefiloj, geedzoj. Vidu sufiksojn kaj prefiksojn.
La 10 substantivoj por lerni unue
Tio estas nia propra elekto, ne oficiala listo. Ses el la dek troviĝas inter la 20 plej oftaj substantivoj de la tabelo. Nomo, akvo, demando kaj familio venas pli malsupre, sed komencanto bezonas ilin jam en la unua konversacio.
| Substantivo | Klarigo | Kial unue | Ekzemplo |
|---|---|---|---|
| nomo | vorto, per kiu oni nomas personon aŭ aĵon | Prezenti sin | Mia nomo estas Anna. |
| amiko | persono, kiun oni konas kaj ŝatas | Paroli pri la homoj, kiujn oni konas | Mi havas bonan amikon. |
| familio | gepatroj kaj iliaj infanoj; ĉiuj parencoj | Paroli pri hejmo | Ĉu vi havas grandan familion? |
| lingvo | sistemo de vortoj kaj reguloj, per kiu homoj komunikas | Diri, kion oni parolas kaj lernas | Kiun lingvon vi parolas? |
| tago | tempo de 24 horoj; ankaŭ la hela parto de ĝi | Salutoj, datoj kaj planoj | Kiu tago estas hodiaŭ? |
| tempo | daŭro, en kiu io okazas aŭ ŝanĝiĝas | Planoj, invitoj kaj ĝentilaj demandoj | Ĉu vi havas tempon? |
| akvo | travidebla likvaĵo, kiun trinkas homoj kaj bestoj | Manĝaĵo, trinkaĵo kaj la unua afero, kiun oni petas | Unu glason da akvo, bonvolu. |
| mono | valoraĵo, per kiu oni pagas | Aĉetado kaj prezoj | Kiom da mono vi bezonas? |
| demando | vortoj, per kiuj oni petas respondon | Demandi kaj kontroli | Ĉu vi komprenas la demandon? |
| vorto | unuo de lingvo kun propra signifo | Lerni novajn vortojn | Kion signifas tiu vorto? |
La 100 plej oftaj Esperantaj substantivoj
Rango estas la loko de la substantivo inter ĉiuj 1 000 vortoj de la listo, do homo sur loko 55 estas la unua substantivo: la 54 vortoj antaŭ ĝi estas 38 gramatikaj vortoj, 12 verboj kaj 4 adverboj. La kolumno Familio montras du aŭ tri vortojn, faritajn el la sama radiko (malpli, kie ReVo, la Reta Vortaro, listigas malpli). La klarigoj kaj la ekzemploj estas niaj. Esperanto kaj Dio skribiĝas per majusklo laŭ kutimo. Serĉu ajnan substantivon en la vortaro.
| Rango | Substantivo | Klarigo | Familio | Ekzemplo |
|---|---|---|---|---|
| 55 | homo | ĉiu persono; membro de la homa specio | homa, homaro, homeco | Ĉiu homo bezonas amikojn. |
| 78 | tempo | daŭro, en kiu io okazas aŭ ŝanĝiĝas | libertempo, nuntempo, longtempe | Mi ne havas tempon hodiaŭ. |
| 88 | libro | kunligitaj paĝoj kun teksto, por legado | librejo, libreto, taglibro | Ŝi legas interesan libron. |
| 89 | infano | juna homo, ankoraŭ ne plenkreskulo | infana, infaneco, infaneto | La infanoj ludas en la parko. |
| 90 | jaro | tempo de dek du monatoj | jardeko, jarcento, Novjaro | La jaro havas dek du monatojn. |
| 91 | lingvo | sistemo de vortoj kaj reguloj, per kiu homoj komunikas | lingva, lingvisto, gestolingvo | Esperanto estas facila lingvo. |
| 95 | vivo | stato de viva estaĵo; la daŭro inter naskiĝo kaj morto | vivi, viva, viveco | La vivo estas bela. |
| 96 | tago | tempo de 24 horoj; ankaŭ la hela parto de ĝi | tage, ĉiutaga, naskiĝtago | Hodiaŭ estas bela tago. |
| 103 | domo | konstruaĵo, en kiu homoj loĝas | dometo, domego, stacidomo | Nia domo havas ruĝan pordon. |
| 113 | mono | valoraĵo, per kiu oni pagas | monujo, monero, poŝmono | Mi ne havas sufiĉe da mono. |
| 114 | afero | ia objekto, temo aŭ okazaĵo | aferisto, amafero, afereca | Tio ne estas mia afero. |
| 116 | amiko | persono, kiun oni konas kaj ŝatas | amika, amikino, amikeco | Mia amiko loĝas en Berlino. |
| 125 | laboro | ago aŭ okupo, por kiu oni ricevas pagon | labori, laboristo, kunlabori | Mi serĉas novan laboron. |
| 133 | patro | vira gepatro | patrino, bopatro, prapatro | Mia patro laboras en banko. |
| 138 | aŭto | veturilo kun motoro por vojo | aŭtejo, aŭtisto, ŝarĝaŭto | Ni veturas per aŭto. |
| 141 | vorto | unuo de lingvo kun propra signifo | vortaro, pasvorto, vorta | Kiel oni diras tiun vorton en Esperanto? |
| 147 | horo | tempoparto de 60 minutoj | horaro, duonhoro, kvaronhoro | La filmo daŭras du horojn. |
| 154 | mondo | la Tero kun ĉiuj homoj; ĉio, kio ekzistas | tutmonda, mondoparto, mondmilito | Esperanto estas parolata en la tuta mondo. |
| 155 | problemo | malfacilaĵo, kiu postulas solvon | problema | Ne estas problemo! |
| 156 | viro | plenkreska vira homo | vira, vireco, virkato | Tiu viro estas kuracisto. |
| 157 | hundo | hejma besto, kiu bojas | hundino, hundido, hundejo | La hundo dormas sub la tablo. |
| 165 | lando | teritorio de ŝtato | eksterlando, tutlanda, landnomo | Kiu estas la plej granda lando en la mondo? |
| 173 | patrino | ina gepatro | bopatrino, prapatrino, duonpatrino | Mia patrino kuiras vespermanĝon. |
| 174 | virino | plenkreska ina homo | virina, virineco, virinismo | Tiu virino parolas kvar lingvojn. |
| 175 | ĉambro | parto de domo inter muroj | dormoĉambro, banĉambro, klasĉambro | Mia ĉambro estas malgranda, sed bela. |
| 181 | akvo | travidebla likvaĵo, kiun trinkas homoj kaj bestoj | akva, akvumi, marakvo | Mi trinkas glason da akvo. |
| 184 | lernejo | institucio, kie oni instruas infanojn | lerni, lernanto, mezlernejo | Mia filino iras al la lernejo. |
| 189 | urbo | granda loĝloko, pli granda ol vilaĝo | urbano, urbestro, ĉefurbo | Parizo estas bela urbo. |
| 196 | frazo | grupo de vortoj, kiu esprimas kompletan penson | frazaro, frapfrazo, frazlibro | Ĉi tiu frazo estas tro longa. |
| 199 | nomo | vorto, per kiu oni nomas personon aŭ aĵon | nomi, nomiĝi, familinomo | Kio estas via nomo? |
| 201 | demando | vortoj, per kiuj oni petas respondon | demandi, demandaro, demandosigno | Mi havas demandon pri la leciono. |
| 202 | kato | hejma besto, kiu miaŭas | katino, katido, virkato | Nia kato ŝatas dormi sur la lito. |
| 208 | Dio | la supera estaĵo de religio; per malgranda litero ankaŭ ĉiu dio | dia, diino, sendia | Ŝi preĝas al Dio. |
| 217 | pordo | malfermebla parto de muro, per kiu oni eniras | pordego, pordisto, dompordo | Bonvolu fermi la pordon. |
| 218 | knabo | juna vira infano | knabino, ŝipknabo | La knabo havas ruĝan pilkon. |
| 221 | frato | vira infano de la samaj gepatroj | fratino, gefratoj, frateco | Mia frato estas pli aĝa ol mi. |
| 223 | okulo | organo de vidado | okula, okulisto, okulvitroj | Ŝi havas bluajn okulojn. |
| 225 | mano | fino de la brako kun fingroj | dekstramana, maldekstramana, manpleno | Li tenas libron en la mano. |
| 226 | vero | tio, kio konformas al la fakto | vera, vere, malvera | Ĉu tio estas la vero? |
| 228 | knabino | juna ina infano | knabo | La knabino legas fabelon. |
| 230 | edzino | ina geedzo | edzo, geedzoj, edziniĝi | Lia edzino laboras en hospitalo. |
| 232 | ideo | penso, bildo aŭ plano en la menso | idearo, samideano | Tio estas bona ideo! |
| 233 | instruisto | persono, kiu instruas | instrui, instruado, instruejo | Nia instruisto parolas tre klare. |
| 234 | loko | parto de spaco; punkto, kie io estas | loka, loki, translokiĝi | Ĉi tiu loko estas tre trankvila. |
| 237 | filo | vira infano rilate al siaj gepatroj | bofilo, gefiloj, duonfilo | Mia filo studas en la universitato. |
| 238 | persono | individua homo | persona, personaro, personeco | En la ĉambro estas dek personoj. |
| 241 | gepatro | patro aŭ patrino | patro, patrino, bogepatroj | Miaj gepatroj loĝas en vilaĝo. |
| 242 | vojo | parto de tero, laŭ kiu oni iras aŭ veturas | vojeto, fervojo, aŭtovojo | Ĉu vi konas la vojon al la stacidomo? |
| 254 | eraro | tio, kio ne estas ĝusta | erari, erara, senerara | En ĉi tiu frazo estas eraro. |
| 255 | amo | forta sento de korinklino al iu | ami, amanto, malamo | Amo estas pli forta ol timo. |
| 257 | letero | skribita mesaĝo, kiun oni sendas al alia persono | retletero, novaĵletero, leteri | Mi skribas leteron al mia avino. |
| 261 | fratino | ina infano de la samaj gepatroj | frato, fratina, fratineco | Mia fratino ludas pianon. |
| 262 | arbo | alta planto kun trunko kaj branĉoj | arba, arbeto, arbaro | Sur la arbo sidas birdo. |
| 269 | nokto | tempo inter sunsubiro kaj sunleviĝo | nokte, noktiĝi, tranokti | Dum la nokto la urbo estas silenta. |
| 273 | semajno | sep tagoj sinsekve | semajna, semajnfino | La semajno havas sep tagojn. |
| 276 | fojo | okazo de ripetiĝanta evento | foje, unuafoje, ĉiufoje | Mi vidis tiun filmon du fojojn. |
| 281 | familio | gepatroj kaj iliaj infanoj; ĉiuj parencoj | familia, familiano, familiestro | Nia familio estas malgranda. |
| 284 | Esperanto | la internacia planlingvo de L. L. Zamenhof | esperanta, esperantisto, esperante | Mi parolas Esperanton ĉiutage. |
| 292 | kafo | nigra trinkaĵo el rostitaj semoj de la kafarbusto | kafejo, kafumi, kafkruĉo | Ĉu vi volas kafon aŭ teon? |
| 294 | kuracisto | persono, kiu kuracas malsanulojn | kuraci, bestkuracisto, infankuracisto | Li iris al la kuracisto, ĉar li estis malsana. |
| 298 | helpo | ago, kiu faciligas al alia atingi sian celon | helpi, helpanto, malhelpi | Mi bezonas vian helpon. |
| 299 | tablo | meblo kun plata supraĵo sur kruroj | tableto, skribtablo, labortablo | La libro estas sur la tablo. |
| 301 | fenestro | aperturo en muro kun vitro, tra kiu venas lumo | fenestreto, montrofenestro | El mia fenestro mi vidas la maron. |
| 305 | filmo | movbildoj, registritaj por montrado | filmi, filmeto, desegnofilmo | Ni rigardas interesan filmon. |
| 307 | trajno | vico de vagonoj sur reloj | trajni, rapidtrajno, eltrajniĝi | La trajno al Varsovio foriras je la kvina. |
| 310 | koro | organo, kiu pumpas sangon; sidejo de sentoj | kora, bonkora, senkora | Mia koro batas rapide. |
| 312 | tero | la planedo; la grundo | tera, terpomo, alteriĝi | La infanoj sidas sur la tero. |
| 317 | sinjoro | ĝentila titolo por viro | sinjorino, gesinjoroj | Pardonu, sinjoro, kie estas la stacidomo? |
| 323 | opinio | persona juĝo pri io | opinii, miaopinie, samopinii | Kia estas via opinio pri tiu libro? |
| 328 | morto | fino de la vivo | morti, morta, mortinto | Li ne timas la morton. |
| 331 | minuto | tempoparto de 60 sekundoj | minute, ĉiuminute, lumminuto | Atendu minuton, bonvolu. |
| 332 | strato | vojo inter domoj en urbo | ĉefstrato, sakstrato, stratangulo | Mi loĝas en trankvila strato. |
| 335 | floro | parto de planto, ofte kolora, el kiu naskiĝas frukto | flori, florejo, sunfloro | Ŝi donis al mi ruĝan floron. |
| 342 | filino | ina infano rilate al siaj gepatroj | filo, bofilino, duonfilino | Nia filino lernas naĝi. |
| 344 | monato | unu el la dek du partoj de la jaro | monata, mielmonato | Septembro estas la naŭa monato. |
| 345 | kapo | supra parto de la korpo kun vizaĝo kaj cerbo | kapdoloro, kapkuseno, kapjesi | Mi havas doloron en la kapo. |
| 351 | muziko | arto de sonoj, kantado kaj ludado de instrumentoj | muzika, muzikisto, muzikilo | Ŝi aŭskultas muzikon ĉiuvespere. |
| 352 | ĝardeno | terpeco, kie oni kultivas plantojn | ĝardenisto, infanĝardeno, bestoĝardeno | En nia ĝardeno kreskas pomarbo. |
| 354 | besto | vivanta estaĵo krom plantoj kaj homoj | bestaro, dombesto, rabobesto | Kiun beston vi plej ŝatas? |
| 355 | festo | ĝoja kunveno kun manĝo, trinkaĵo aŭ muziko | festi, festa | Ĉiuj amikoj venis al la festo. |
| 357 | historio | pasintaj eventoj kaj la scienco pri ili | historia, historiisto, prahistorio | Mi ŝatas legi pri la historio de Eŭropo. |
| 358 | ĉielo | spaco super ni, kie estas nuboj kaj steloj | ĉielarko, ĉielblua, ĉielskrapanto | La ĉielo estas hodiaŭ tre blua. |
| 363 | manĝaĵo | tio, kion oni manĝas | manĝi, manĝo, matenmanĝo | Ĉi tiu manĝaĵo estas tre bongusta. |
| 367 | rivero | akvo, kiu fluas en natura kanalo ĝis maro | rivereto, riverego | La rivero fluas tra la urbo. |
| 368 | respondo | dirita aŭ skribita reago al demando | respondi, respondeci, respondeco | Via respondo estas ĝusta. |
| 371 | maniero | metodo aŭ stilo de agado | sammaniere, alimaniere, vivmaniero | Ĉiu havas sian manieron lerni. |
| 374 | studento | persono, kiu studas en universitato | studi, studado, kunstudento | Mi estas studento en Vieno. |
| 376 | milito | armita konflikto inter ŝtatoj aŭ grupoj | militi, milita, militisto | Nenio estas pli malbona ol milito. |
| 378 | birdo | besto kun plumoj kaj flugiloj | birdido, birdaro, kortobirdo | La birdoj kantas en la arbo. |
| 380 | situacio | stato de la aferoj ĉirkaŭ iu aŭ io | situacia | La situacio estas tre malfacila. |
| 381 | vetero | stato de la atmosfero: suno, pluvo, vento | misvetero, veterprognozo | Kia estas la vetero hodiaŭ? |
| 383 | suno | stelo, kiu donas lumon kaj varmon al la Tero | sunsubiro, sunleviĝo, sunumi | La suno brilas, kaj ni iras al la maro. |
| 389 | arbaro | granda tereno kovrita de arboj | arbo, pluvarbaro, praarbaro | Ni promenas tra la arbaro. |
| 391 | momento | tre mallonga tempo | momenta, momente, lastmomente | Atendu momenton, mi tuj revenos. |
| 392 | danko | esprimo de dankemo | danki, dankema, sendanka | Mil dankojn por via helpo! |
| 396 | parto | ero de tuto | parte, partopreni, plejparte | Ĉi tiu parto de la urbo estas tre malnova. |
| 398 | plano | ideo, kiel oni faros ion | plani, laborplano | Kio estas via plano por morgaŭ? |
| 402 | edzo | vira geedzo | edzino, geedzoj, edziĝi | Ŝia edzo estas inĝeniero. |
| 405 | celo | loko aŭ rezulto, kiun oni volas atingi | celi, sencela, vivcelo | Mia celo estas lerni Esperanton. |
| 411 | vizaĝo | antaŭa parto de la kapo kun okuloj, nazo kaj buŝo | vizaĝesprimo, vizaĝalvizaĝe | Li lavis sian vizaĝon. |
Plej multaj familioj uzas sufikson aŭ prefikson sur la radiko: dom·et·o estas „domo + malgranda”, kaj bo·patr·o estas „parenco per edziĝo + patro”. Aliaj kunigas du radikojn: dormo·ĉambro. La sama radiko donas ankaŭ vortojn de aliaj klasoj, ekzemple la verbo vivi kaj la adjektivo viva apud vivo. La regulojn vidu en vortfarado.
Substantivoj el verboj kaj adjektivoj
Radiko ne havas propran vortspecon; la finaĵo decidas. Tial ok el la 100 substantivoj havas la saman radikon kiel unu el la 100 plej oftaj verboj:
| Substantivo | Verbo kun la sama radiko |
|---|---|
| vivo (95) | vivi (129) |
| laboro (125) | labori (126) |
| demando (201) | demandi (188) |
| amo (255) | ami (145) |
| helpo (298) | helpi (110) |
| opinio (323) | opinii (170) |
| morto (328) | morti (182) |
| respondo (368) | respondi (271) |
Kelkaj pliaj paroj troviĝas pli malsupre en la listo: nomo kaj nomi (372), eraro kaj erari (633), danko kaj danki (635), celo kaj celi (706), plano kaj plani (721).
Jen kiel oni faras novajn substantivojn el verboj kaj adjektivoj:
| Formo | Kion ĝi nomas | Ekzemploj |
|---|---|---|
| -o sur verba radiko | la agon mem | labori → laboro |
| -ado | agon, kiu daŭras aŭ ripetiĝas | skribi → skribado |
| -aĵo | konkretan aĵon ligitan al ago aŭ eco | skribi → skribaĵo (tio, kio estas skribita); manĝi → manĝaĵo (tio, kion oni manĝas); nova → novaĵo (nova informo) |
| -eco | econ aŭ staton, kiun priskribas adjektivo | bela → beleco; libera → libereco |
| -ulo | personon kun tiu eco | riĉa → riĉulo; blinda → blindulo |
PMEG donas simplan regulon: -eco ĉiam nomas econ aŭ staton, dum -aĵo kutime nomas konkretan aĵon. Do beleco estas „esti bela”, kaj belaĵo estas „io bela”. Ĉiuj sufiksoj estas en la paĝo sufiksoj.
Substantivoj en via lingvo kaj en Esperanto
Via gepatra lingvo povas konduki al kelkaj kutimaj eraroj. Jen la plej oftaj.
- Neniu genro. La franca, hispana, itala kaj portugala havas du genrojn, la germana, pola kaj rusa tri. En Esperanto ne ekzistas genro de substantivoj, do vi ne lernas ĝin kun ĉiu vorto. Suno ne havas genron, kvankam „la suno” estas vira en la franca (le soleil) kaj hispana (el sol), ina en la germana (die Sonne) kaj neŭtra en la pola (słońce) kaj rusa (солнце). Same tablo estas ina en la franca (la table) kaj vira en la germana (der Tisch) kaj rusa (стол).
- Nur unu artikolo. La germana artikolo ŝanĝiĝas laŭ genro, nombro kaj kazo (der, die, das, den, dem, des), la franca kaj hispana laŭ genro kaj nombro (le, la, les; el, la, los, las). Esperanto havas nur la, kaj ĝi neniam ŝanĝiĝas. Nedifinan artikolon ĝi ne havas: la francaj un, une, la germanaj ein, eine kaj la hispanaj un, una ne havas ekvivalenton.
- Se via lingvo ne havas artikolon. La pola, rusa kaj japana ne havas artikolon. Metu la tie, kie la angla dirus the kaj la germana der, die aŭ das: antaŭ aĵo aŭ persono, kiun la parolanto kaj la aŭskultanto jam konas (La libro estas sur la tablo.). Antaŭ nomo de persono ne estas la, kaj nedifina substantivo ne bezonas ĝin.
- Ina formo nur kiam necesas. Multaj lingvoj postulas apartan inan formon por profesioj (germana Lehrer – Lehrerin, pola nauczyciel – nauczycielka, rusa учитель – учительница). Esperanto uzas instruisto por ambaŭ seksoj kaj aldonas -in- nur kiam oni volas montri, ke temas pri virino: instruistino.
- Tempo, fojo kaj horo. La angla time kovras tri ideojn, kiujn Esperanto disigas: tempo (Mi ne havas tempon.), fojo (du fojojn, kiel la franca fois, hispana vez kaj germana Mal) kaj horo por la horloĝo (Kioma horo estas?).
- Lingvo kaj lango. La franca langue, hispana lengua, pola język kaj rusa язык nomas same la parolilon en la buŝo kaj la lingvon. Esperanto disigas ilin: lingvo estas sistemo de vortoj (ReVo), kaj lango estas la organo en la buŝo.
- Librejo ne estas biblioteko. La franca librairie, hispana librería kaj itala libreria signifas vendejon de libroj, ne bibliotekon. Tiel estas ankaŭ en Esperanto: librejo estas vendejo, kaj biblioteko estas loko kun libroj, kiujn oni povas legi aŭ prunti. La angla library tial ne estas librejo.
- Demando ne estas „demand”. La angla demand, hispana demanda kaj franca demande signifas peton aŭ postulon. Esperanta demando estas vortoj, per kiuj oni petas informon (ReVo: demandi = „peti pri sciigo, informo”). Por peto de ago diru peto, por rigora postulo postulo.
- Lernanto kaj studento. La angla student kaj hispana estudiante kovras lernejanojn kaj universitatanojn. La germana (Schüler kaj Student), franca (élève kaj étudiant), pola (uczeń kaj student) kaj rusa (ученик kaj студент) distingas ilin. Esperanto same: en nia listo studento studas en universitato, kaj lernejano estas lernanto.
- Prononco. La akcento falas sur la antaŭlastan silabon: tempo = TEM-po, situacio = si-tu-A-ci-o. Ĉ en ĉambro kaj ĉielo sonas kiel la angla ch en chair aŭ la pola cz; ĝ en ĝardeno kaj vizaĝo kiel la angla j en jam aŭ la pola dż; c en situacio kiel la germana z kaj la pola c. En aŭto la litero ŭ estas duonvokalo, kiel la dua parto de la germana au en Haus.
Kiel ni kalkulis
Ni kalkulis la 8-an de Oktobro 2026 en nia dosiero esperanto-1000-common-words.csv. Ĝi baziĝas sur 822 296 frazoj de Tatoeba kun 5 831 657 vortoj. La multe-nombra -j kaj la objekta -n estas forigitaj, do libro, libroj kaj libron kalkuliĝas kune sub libro; la metodo estas en la paĝo oftaj vortoj.
- 359 el la 1 000 eroj estas substantivoj (35,9 %). Iliaj valoroj
per_millionkune faras 86 593 por miliono, do substantivoj estas 8,7 % de ĉiuj vortoj en la korpuso. Verboj konsistigas 17,6 %. - 8 el la 100 plej oftaj vortoj estas substantivoj, kaj 62 el la unuaj 300.
- La 100 plej oftaj substantivoj troviĝas sur rangoj 55 ĝis 411 de la listo. Iliaj valoroj
per_millionkune faras 52 217, tio estas 5,2 % de ĉiuj vortoj kaj 60,3 % de ĉiuj aperoj de substantivoj kovritaj de la listo. - La unuaj 10, 20 kaj 50 substantivoj konsistigas 1,3 %, 2,2 % kaj 3,8 % de ĉiuj vortoj. Homo sole konsistigas 0,2 %.
La vortspecoj venas el la finaĵoj: ero je -o kalkuliĝas kiel substantivo, krom gramatikaj vortoj kiel kio kaj tio, kiuj kalkuliĝas kiel tabelvortoj. Derivita substantivo kalkuliĝas aparte, do patro kaj patrino estas du substantivoj. Nomoj skribitaj per majusklo (Maria, Parizo) estis lasitaj for, krom Esperanto kaj Dio. Tatoeba enhavas mallongajn, skribitajn, ofte tradukitajn frazojn; romanoj aŭ parolado donus alian ordon, kiel montras la listo en la paĝo Vortprovizo.
Oftaj demandoj
Kiuj estas la plej oftaj substantivoj en Esperanto?
En nia listo la dek plej oftaj substantivoj estas homo, tempo, libro, infano, jaro, lingvo, vivo, tago, domo kaj mono. Kune ili konsistigas 1,3 % de ĉiuj vortoj en la korpuso de Tatoeba.
Kiom da Esperantaj substantivoj mi bezonas scii?
La 20 plej oftaj substantivoj kovras 2,2 % de ĉiuj vortoj en nia korpuso, la 50 plej oftaj kovras 3,8 % kaj la 100 plej oftaj 5,2 %. Substantivoj estas entute 8,7 % de ĉiuj vortoj, ĉar la samaj gramatikaj vortoj kaj verboj revenas en ĉiu frazo: gramatikaj vortoj sole konsistigas 44,4 %. Pri la aliaj vortospecoj vidu la liston de 1 000 vortoj.
Kiel oni formas la multe-nombron de Esperanta substantivo?
Aldonu -j al la substantivo: libro → libroj. Por la objekto aldonu -n post ĝi: librojn. Ĉiuj substantivoj sekvas tiun regulon, kaj la artikolo la ne ŝanĝiĝas.
Ĉu Esperantaj substantivoj havas genron?
Ne. Esperanto ne havas gramatikan genron. Plej multaj vortoj pri homoj, ekzemple amiko, diras nenion pri sekso, kaj la sufikso -in- faras la inan formon de radikoj, kiuj estas virseksaj laŭ sia signifo: patro → patrino.
Kiel oni faras substantivon el verbo aŭ adjektivo en Esperanto?
Ŝanĝu la finaĵon: labori → laboro. Por daŭra ago aldonu -ad- (skribado), por konkreta aĵo -aĵ- (manĝaĵo), por eco -ec- (beleco) kaj por persono kun eco -ul- (riĉulo). Vidu sufiksojn.
Fontoj
- Esperantopedia: 1 000 plej oftaj Esperantaj vortoj (CSV: rango, vortspeco, angla signifo, ofteco por miliono), kalkulita la 8-an de Oktobro 2026; metodo en ĉi tiu paĝo
- Tatoeba: elŝutoj – Esperantaj frazoj, elŝutitaj la 7-an de Oktobro 2026; permesilo CC BY 2.0 FR
- Reta Vortaro (ReVo): artikoloj kiel domo, patro, knabo, studi kaj skribi, legitaj la 8-an de Oktobro 2026; ankaŭ lingvo, lango, libro, demandi, fojo kaj lerni (lernanto)
- PMEG: Bazaj reguloj por O-vortoj, Seksa signifo de O-vortoj, kaj la sufiksaj paĝoj AD, AĴ kaj EC
- Wiktionary: Esperanto lemmas (angle; CC BY-SA 4.0) kaj ESPDIC de Paul Denisowski (CC BY 3.0), la fontoj de la anglaj signifoj en la listo
Se Esperantopedia helpis vin, vi povas subteni ĝin.