Esperantopedia

Frases

Casa y hogar en esperanto: habitaciones, muebles y frases

La mayoría de las palabras del hogar son una raíz corta más -ej- «lugar», -il- «herramienta» o -uj- «recipiente», o una palabra delante de ĉambro «habitación».

Actualizado: 6 min de lectura

Una casa es domo, un hogar es hejmo, una habitación es ĉambro y un apartamento es apartamento. Muchas palabras del hogar se construyen con unas pocas piezas: kuir- «cocinar» más -ej- «lugar» da kuirejo «cocina», y dormi «dormir» más ĉambro da dormoĉambro «dormitorio». La pronunciación va escrita con ortografía española, dividida en sílabas y con la tónica en mayúsculas (ts es la c, ch la ĉ, dy la ĝ, sh la ŝ, y la j, u la ŭ, gue y gui son ge y gi con g de «gato»; la tabla completa está en las 20 frases más importantes).

Tipos de casas y viviendas

EspañolEsperantoPronunciaciónNota
casadomoDO-moUn edificio donde la gente vive o trabaja
casitadometodo-ME-to-et- «pequeño»
caserón, edificio grandedomegodo-ME-go-eg- «grande»; ReVo: a menudo con muchas viviendas u oficinas
edificio de viviendasloĝdomolody-DO-moloĝi «vivir» + domo
apartamento, pisoapartamentoa-par-ta-MEN-toUna de las viviendas de un edificio
viviendaloĝejolo-DYE-yoCualquier lugar donde vivir: piso, habitación o casa
cabaña, chozakabanoka-BA-noPequeña y de construcción sencilla
villavilaovi-LA-oUna casa elegante de campo o de verano
hogarhejmoHEY-moMira la sección siguiente

Apartamento no figura en la lista original del Fundamento: ReVo lo marca como una de las Ampliaciones Oficiales de la Academia. Para «piso» o «departamento» el español cambia según el país: en España se dice sobre todo «piso», en México, Argentina o Chile «departamento» y en Colombia o Venezuela «apartamento»; en esperanto todos son apartamento.

Domo o hejmo: casa y hogar

Domo es el edificio. Hejmo es el lugar donde alguien vive de forma permanente, sobre todo el hogar de una familia. El español usa «casa» para las dos ideas («compramos una casa», «estoy en casa»), y el esperanto las separa: Ni aĉetis novan domon. «Hemos comprado una casa nueva.» Mi ŝatas mian hejmon. «Me gusta mi hogar.»

EspañolEsperantoPronunciación
doméstico, del hogarhejmaHEY-ma
añoranza del hogar, morriñahejmsopiroheym-so-PI-ro
en casahejmeHEY-me
a casahejmenHEY-men

Hejme dice dónde estás y hejmen adónde vas: Mi estas hejme. «Estoy en casa.» Mi iras hejmen. «Voy a casa.» La terminación -n ya indica dirección, mientras que el español usa las preposiciones «en» y «a» (mira los adverbios y el acusativo). Los textos antiguos usan dome y domen para lo mismo, formas que ReVo marca como arcaicas. Para «en casa de alguien» usa ĉe: PMEG señala que ĉe a menudo apunta a la casa de una persona. Mi loĝas ĉe miaj gepatroj. «Vivo en casa de mis padres.»

Habitaciones

EspañolEsperantoPronunciaciónCómo se forma
habitación, cuartoĉambroCHAM-broCualquier habitación separada por paredes
cocinakuirejoku-i-RE-yokuiri «cocinar» + -ej-
dormitoriodormoĉambrodor-mo-CHAM-brodormi «dormir» + ĉambro
cuarto de bañobanĉambroban-CHAM-broUna habitación para el baño o la ducha
aseo, servicionecesejone-tse-SE-yonecesa «necesario» + -ej-
sala de estarvivoĉambrovi-vo-CHAM-broReVo: donde se reúne la familia
salón (para visitas)salonosa-LO-noReVo: una habitación elegante para los invitados
comedormanĝoĉambroman-dyo-CHAM-bromanĝi «comer» + ĉambro
recibidor, vestíbuloantaŭĉambroan-tau-CHAM-broDonde se dejan los abrigos
pasillokoridoroko-ri-DO-roUne las habitaciones de una misma planta
sótano, bodegakeloKE-loBajo tierra, a menudo para provisiones
desván, áticosubtegmentosub-teg-MEN-tosub «bajo» + tegmento «tejado»
balcónbalkonobal-KO-no
terrazaterasote-RA-so
jardínĝardenodyar-DE-no
garajegaraĝoga-RA-dyo

Necesejo es la palabra cortés: PMEG la explica como el lugar de un acto necesario que se prefiere no nombrar directamente. ReVo recoge klozeto y tualetejo como otras palabras. Banejo es un lugar para bañarse, como unos baños públicos.

Partes de la casa

EspañolEsperantoPronunciación
piso, plantaetaĝoe-TA-dyo
planta bajateretaĝote-re-TA-dyo
escaleraŝtuparoshtu-PA-ro
ascensor, elevadorliftoLIF-to
puertapordoPOR-do
ventanafenestrofe-NES-tro
pared, muromuroMU-ro
suelo (de una habitación)plankoPLAN-ko
techo (de una habitación)plafonopla-FO-no
tejadotegmentoteg-MEN-to
entradaenirejoe-ni-RE-yo
llaveŝlosiloshlo-SI-lo

Etaĝo es un nivel de un edificio y planko la parte baja de una habitación. ReVo advierte de que el recuento difiere: en muchos países europeos la teretaĝo cuenta como cero y el siguiente nivel es la unua etaĝo, mientras que en otros lugares la planta baja es la primera. Así, «el tercer piso» puede ser dos niveles distintos. Los ordinales como tria se explican en numerales. En España, igual que en gran parte de Europa, la planta de la calle es la «planta baja» y la de encima es «el primer piso», lo que coincide con teretaĝo y la unua etaĝo; en algunos países de América Latina, en cambio, «primer piso» ya es la planta de la calle. Si hay duda, di teretaĝo.

Muebles y electrodomésticos

EspañolEsperantoPronunciación
mueble (uno solo)mebloME-blo
muebles, mobiliario (en conjunto)meblarome-BLA-ro
camalitoLI-to
mesatabloTA-blo
sillaseĝoSE-dyo
sillón, butacabrakseĝo, fotelobrak-SE-dyo, fo-TE-lo
sofásofoSO-fo
armarioŝrankoSHRAN-ko
librería, estanteríalibroŝrankoli-bro-SHRAN-ko
estante, baldabretoBRE-to
escritorioskribtabloskrib-TA-blo
espejospegulospe-GU-lo
cortinakurtenokur-TE-no
lámparalampoLAM-po
relojhorloĝohor-LO-dyo
EspañolEsperantoPronunciación
nevera, frigorífico, refrigerador, heladerafridujofri-DU-yo
hornobakfornobak-FOR-no
cocina (el aparato), estufakuirforno, forneloku-ir-FOR-no, for-NE-lo
microondasmikroondilomi-kro-on-DI-lo
lavadoralavmaŝinolav-ma-SHI-no
aspiradorapolvosuĉilopol-vo-su-CHI-lo
televisortelevidilote-le-vi-DI-lo
fregadero, lavabolavujola-VU-yo
bañerabanujoba-NU-yo
duchaduŝoDU-sho

Forno a secas es más amplio: ReVo lo define como una cámara de fuego de obra para cocer pan, fundir metales o calentar. Las comidas, los platos y las bebidas están en la página de comida y bebida.

Cómo se forman las palabras del hogar

PiezaSignificadoEjemplos
-ej-lugar para algokuirejo cocina, loĝejo vivienda, manĝejo comedor (cantina), lavejo lavadero
-il-herramienta, aparatoŝlosilo llave, hejtilo calefactor, televidilo televisor
-uj-recipientefridujo nevera, banujo bañera, lavujo fregadero
-ar-conjunto demeblaro mobiliario, vazaro vajilla, manĝilaro cubertería
-eg-grandedomego caserón, pordego portón
-et-pequeñodometo casita, tableto mesita

PMEG describe -ej- como un lugar, habitación o edificio destinado a algo, -uj- como un recipiente hecho para contener algo y -il- como un instrumento o aparato para una acción. Así, kuirejo es donde se cocina, mientras que fridujo es una caja que mantiene frescos los alimentos. ReVo añade que frida «frío» todavía se considera un neologismo, aunque fridujo ya forma parte de la vida diaria. Más patrones en las páginas de sufijos, prefijos y formación de palabras.

Las habitaciones con ĉambro ponen primero su finalidad: atendoĉambro «sala de espera». ReVo escribe una -o- de enlace en dormoĉambro, pero no en banĉambro.

Verbos de la vida en casa

EspañolEsperantoPronunciaciónNota
vivir, residirloĝiLO-dyiloĝanto «residente»
alquilar (como inquilino)luiLU-iluprenanto «inquilino»
alquilar (dar en alquiler)luigilu-I-guiludonanto «arrendador, casero»
amueblarmebliME-blimeblita «amueblado»
cocinarkuiriku-I-ri
lavarlaviLA-vilavmaŝino
limpiarpurigipu-RI-gui
ordenar, poner en ordenordigior-DI-gui
cerrar con llaveŝlosiSHLO-siŝlosilo

ReVo define lui como obtener algo por un tiempo fijo a cambio de dinero y luigi como darlo. El precio es luprezo «alquiler». Loĝi también significa alojarse como huésped: loĝi en hotelo «alojarse en un hotel».

Frases útiles en casa

Decir dónde vives

EsperantoEspañol
Kie vi loĝas?¿Dónde vives?
Mi loĝas en apartamento en la tria etaĝo.Vivo en un apartamento en el tercer piso.
Ĉu vi loĝas en domo aŭ en apartamento?¿Vives en una casa o en un apartamento?
Mi loĝas en dometo apud la maro.Vivo en una casita junto al mar.
Kiom da ĉambroj havas via loĝejo?¿Cuántas habitaciones tiene tu vivienda?
Nia loĝejo havas tri ĉambrojn kaj malgrandan kuirejon.Nuestro piso tiene tres habitaciones y una cocina pequeña.

Se usan tanto en la tria etaĝo como sur la tria etaĝo, y la elección de la preposición se explica en preposiciones.

Dar la bienvenida y pedir cosas

EsperantoEspañol
Bonvenon al mia hejmo!¡Bienvenido a mi casa!
Envenu kaj sidiĝu, bonvolu.Entra y siéntate, por favor.
Sentu vin hejme!¡Siéntete como en casa!
Kie estas la necesejo?¿Dónde está el baño?
Ĉu mi rajtas uzi vian banĉambron?¿Puedo usar tu baño?
Bonvolu ŝalti la lumon.Enciende la luz, por favor.

Describir una vivienda

EsperantoEspañol
La kuirejo estas malgranda, sed hela.La cocina es pequeña, pero luminosa.
La dormoĉambro estas apud la banĉambro.El dormitorio está junto al cuarto de baño.
La ĝardeno estas malantaŭ la domo.El jardín está detrás de la casa.

Alquilar y tareas de la casa

EsperantoEspañol
Mi serĉas apartamenton por lui.Busco un apartamento para alquilar.
Ni luas malgrandan loĝejon en la centro.Alquilamos una vivienda pequeña en el centro.
Kiom kostas lui ĉi tiun loĝejon?¿Cuánto cuesta alquilar esta vivienda?
Ĉu la apartamento estas meblita?¿Está amueblado el apartamento?
Hodiaŭ mi purigas la kuirejon kaj ordigas la ĉambron.Hoy limpio la cocina y ordeno la habitación.

Las palabras para los parientes están en la página de familia.

Pronunciación y trampas para hispanohablantes

  • «Casa» son dos palabras. Domo es el edificio y hejmo el lugar donde vives. La h de hejmo se pronuncia con un soplo suave, a diferencia de la h muda de «hogar».
  • «Piso» son tres palabras. En español piso es la planta de un edificio (etaĝo), en España también la vivienda (apartamento) y en gran parte de América Latina el suelo (planko).
  • «Techo» son dos. El techo interior de una habitación es plafono y el tejado, tegmento.
  • «Pared» y «muro» son una. Para las dos el esperanto usa muro.
  • «Cocina» son dos. Kuirejo es la habitación y kuirforno el aparato (en México y en otros países, «estufa»).
  • «Baño» son dos. Para muchos latinoamericanos «baño» también es el inodoro: banĉambro es el cuarto de baño y necesejo el servicio. «¿Dónde está el baño?» es Kie estas la necesejo?
  • El «salón» de casa no es salono. En España el «salón» de una vivienda es la sala de estar, vivoĉambro (en América, «sala»); salono es un salón elegante para recibir visitas.
  • «Alquilar» son dos. Lui si pagas y luigi si cobras.
  • «Vivir» son dos. Para residir usa loĝi; vivi significa «estar vivo».
  • «Ordenar» son dos. Ordigi es poner en orden; «ordenar» en el sentido de «mandar» es ordoni.
  • Cuidado con las letras. Ĉambro es «habitación, cuarto» y se pronuncia con la ch de «chico»; en español «cámara» designa hoy otras cosas, como la de fotos o la frigorífica. La ĝ de ĝardeno, etaĝo y garaĝo es una ch sonora, «dy», no la jota de «jardín». La c de necesejo es ts: «ne-tse-SE-yo».

Preguntas frecuentes

¿Cómo se dice «casa» en esperanto?

Domo. Una casa pequeña es dometo, una grande domego, y un edificio de viviendas es loĝdomo. El plural es domoj.

¿Cuál es la diferencia entre domo y hejmo?

Domo es un edificio, hejmo es el lugar donde vive una persona o una familia. «Bienvenido a mi casa» es Bonvenon al mia hejmo; «una casa nueva» es nova domo.

¿Cómo se dice «habitación» y «baño» en esperanto?

«Habitación» es ĉambro, plural ĉambroj. El cuarto de baño es banĉambro; el servicio es necesejo, también llamado klozeto o tualetejo.

¿Cómo se dice «voy a casa»?

Mi iras hejmen. La terminación -n sobre hejme «en casa» indica dirección.

¿Cómo se dice «piso» o «departamento» en esperanto?

Apartamento es la vivienda dentro de un edificio; etaĝo es la planta o nivel del edificio. Si lo que quieres decir es «suelo», la palabra es planko.

¿Cómo se dice «cocina» en esperanto?

La habitación es kuirejo. El aparato con fuegos y horno es kuirforno o fornelo. El español usa «cocina» para las dos.

Fuentes

Si Esperantopedia te ha servido, puedes apoyarla.