Nhà cửa trong tiếng Esperanto: phòng ốc, đồ nội thất

Ngôi nhà là domo, tổ ấm (nhà, mái ấm) là hejmo, căn phòng là ĉambro và căn hộ là apartamento. Nhiều từ về nhà cửa được tạo từ vài thành phần: kuir- “nấu” cộng -ej- “nơi chốn” cho ra kuirejo “nhà bếp”, và dormi “ngủ” cộng ĉambro cho ra dormoĉambro “phòng ngủ”. Phần phát âm tách từ thành âm tiết, với âm tiết mang trọng âm viết hoa.

#Các loại nhà và nơi ở

Apartamento không nằm trong danh sách từ gốc của Fundamento: ReVo đánh dấu nó là một trong các Bổ sung Chính thức của Viện Hàn lâm.

#Domo hay hejmo: nhà (tòa nhà) và tổ ấm

Domo là tòa nhà. Hejmo là nơi một người sống lâu dài, trước hết là mái ấm của một gia đình. Tiếng Esperanto phân biệt điều mà tiếng Anh gọi là “home” và “house”: Ni aĉetis novan domon. “Chúng tôi đã mua một ngôi nhà mới.” Mi ŝatas mian hejmon. “Tôi yêu mái ấm của mình.”

Hejme cho biết bạn đang ở đâu, hejmen cho biết bạn đang đi đâu: Mi estas hejme. “Tôi đang ở nhà.” Mi iras hejmen. “Tôi đang về nhà.” Đuôi -n đã chỉ hướng (xem trạng từ và đối cách). Các văn bản cũ dùng dome và domen cho cùng ý, mà ReVo gắn nhãn cổ. Để nói “ở nhà ai đó”, dùng ĉe: PMEG ghi chú rằng ĉe thường chỉ nhà của một người. Mi loĝas ĉe miaj gepatroj. “Tôi sống ở nhà bố mẹ tôi.”

#Phòng

Necesejo là từ lịch sự: PMEG giải thích đó là nơi cho một hành động cần thiết mà người ta không muốn gọi thẳng tên. ReVo liệt kê klozeto và tualetejo là những từ khác cho nó. Banejo là nơi để tắm, chẳng hạn nhà tắm công cộng.

#Các bộ phận của ngôi nhà

Etaĝo là một tầng của tòa nhà, planko là mặt dưới của căn phòng. ReVo cảnh báo rằng cách đếm khác nhau: ở nhiều nước châu Âu, teretaĝo được tính là số không và tầng kế tiếp là la unua etaĝo, còn ở nơi khác thì tầng trệt là tầng thứ nhất. Vì vậy “tầng ba” có thể chỉ hai tầng khác nhau. Tiếng Việt cũng có hai cách đếm tương tự: ở miền Bắc, “tầng 1” thường là tầng trệt, còn ở miền Nam, “lầu 1” là tầng ngay phía trên tầng trệt (tương đương “tầng 2” ở miền Bắc). Số thứ tự như tria được giải thích ở số đếm.

#Đồ nội thất và thiết bị

forno trơn rộng hơn: ReVo định nghĩa nó là buồng lửa xây bằng gạch đá để nướng bánh mì, nấu chảy kim loại hoặc sưởi ấm. Bữa ăn, đĩa và đồ uống nằm ở trang đồ ăn thức uống.

#Các từ về nhà cửa được cấu tạo thế nào

PMEG mô tả -ej- là nơi chốn, căn phòng hay tòa nhà được dành cho một việc, -uj- là đồ chứa được làm ra để đựng thứ gì, và -il- là dụng cụ hay thiết bị cho một hành động. Vì vậy kuirejo là nơi bạn nấu ăn, còn fridujo là chiếc hộp giữ thức ăn lạnh. ReVo bổ sung rằng frida “lạnh” vẫn bị coi là từ mới tạo, nhưng fridujo đã đi vào đời sống thường ngày. Thêm các mẫu khác nằm ở các trang hậu tố, tiền tố và cấu tạo từ.

Các phòng được gọi bằng ĉambro đặt mục đích lên trước: atendoĉambro “phòng chờ”. ReVo viết âm nối -o- trong dormoĉambro nhưng không trong banĉambro.

#Động từ cho đời sống tại nhà

ReVo định nghĩa lui là nhận một thứ trong một thời gian nhất định để đổi lấy tiền, và luigi là trao nó. Giá thuê là luprezo. Loĝi cũng có nghĩa ở lại với tư cách khách: loĝi en hotelo “ở khách sạn”.

#Mẫu câu hữu ích ở nhà

#Nói bạn sống ở đâu

Cả en la tria etaĝo và sur la tria etaĝo đều được dùng, và cách chọn giới từ được trình bày ở giới từ.

#Đón tiếp và hỏi han

#Miêu tả một ngôi nhà

#Thuê nhà và việc nhà

Các từ về người thân nằm ở trang gia đình.

#Câu hỏi thường gặp

#Nói “nhà” bằng tiếng Esperanto thế nào?

Domo. Nhà nhỏ là dometo, nhà lớn là domego, và tòa nhà chung cư là loĝdomo. Số nhiều là domoj.

#Khác biệt giữa domo và hejmo là gì?

Domo là một tòa nhà, hejmo là nơi một người hay một gia đình sống. “Chào mừng đến nhà tôi” là Bonvenon al mia hejmo, “một ngôi nhà mới” là nova domo.

#Nói “phòng” và “phòng tắm” bằng tiếng Esperanto thế nào?

“Phòng” là ĉambro, số nhiều ĉambroj. Phòng tắm là banĉambro; nhà vệ sinh là necesejo, còn gọi là klozeto hay tualetejo.

#Nói “tôi đang về nhà” thế nào?

Mi iras hejmen. Đuôi -n trên hejme “ở nhà” cho biết hướng đi.

#Nguồn

• ReVo: domo, dometo, domego, loĝdomo, hejmo, hejme, hejmen, hejmeca, hejmsopiro
• ReVo: loĝi, loĝejo, loĝanto, apartamento, vilao, kabano
• ReVo: ĉambro và các từ ghép, kuirejo, kuiri, kuirilo, kuirforno, necesejo, salono, koridoro, kelo
• ReVo: subtegmento, tegmento, balkono, teraso, ĝardeno, garaĝo, etaĝo, teretaĝo
• ReVo: ŝtuparo, pordo, fenestro, muro, planko, plafono, ŝlosilo
• ReVo: meblo, meblaro, mebli, brakseĝo, fotelo, fridujo, forno, lavmaŝino, televidilo, lui, luigi, luprezo
• PMEG: EJ, IL, UJ, AR, EG, ET
• Tatoeba (CC BY 2.0 FR), chỉ dùng để kiểm tra cách nói về tầng: #1146615 sur la kvina etaĝo, #636888 en la kvina etaĝo
• PMEG: N por direkto, Ĉe