Esperanto
Mẫu câu Esperanto – 20 câu cần biết đầu tiên
Hai mươi câu đủ cho cuộc trò chuyện đầu tiên; các trang chủ đề bên dưới bao gồm lời chào, du lịch, ngày tháng, màu sắc và tình yêu.
Mẫu câu cơ bản
79 mẫu câu Esperanto hằng ngày kèm phát âm: lời lịch sự, tự giới thiệu, đặt câu hỏi, nói “tôi không hiểu” và nhờ giúp đỡ khi cần.
Cách nói lịch sự
Cảm ơn trong tiếng Esperanto là Dankon!, làm ơn là Bonvolu hoặc mi petas, xin lỗi là Pardonu! Phát âm, cách đáp lại và hướng dẫn dùng trang trọng, thân mật.
Lời chào
“Xin chào” tiếng Esperanto là Saluton!, “tạm biệt” là Ĝis revido! hay chỉ Ĝis! Lời chào theo buổi trong ngày, cách đáp lại “bạn khỏe không?” và thói quen.
Lời chúc
Chúc mừng sinh nhật là Feliĉan naskiĝtagon!, Giáng sinh vui vẻ là Feliĉan Kristnaskon!, cạn ly là Sanon! Phát âm, quy tắc đuôi -n và mẫu thiệp chúc mừng.
Tôi yêu bạn
Mi amas vin (mi A-mas vin) nghĩa là “tôi yêu bạn” bằng tiếng Esperanto. Các cách nói khác, tên gọi thân mật như karulo, lời khen, cầu hôn và Edzperanto.
Cảm xúc
Vui là feliĉa hay ĝoja, buồn là malĝoja, mệt là laca. Cách nói Mi estas laca, Mi timas và Mi ĝojas, cùng mal-, -iĝ-, -ig- và -em- để tạo thêm cảm xúc.
Du lịch
Mẫu câu du lịch tiếng Esperanto kèm phát âm cho khách sạn, nhà hàng, vé, hỏi đường, mua sắm, số đếm, giá cả và tình huống khẩn cấp.
Thành phố và giao thông
Thành phố là urbo, trái là maldekstre, phải là dekstre: từ vựng Esperanto về địa điểm, phương tiện, phương hướng, cách hỏi đường và khi nào thêm -n.
Ngày và tháng
Các ngày (lundo, mardo…), tháng (Januaro…Decembro) và mùa trong tiếng Esperanto kèm phát âm, cùng cách nói ngày tháng và giờ giấc.
Giờ giấc và ngày tháng
Hỏi Kioma horo estas? và đáp Estas la tria. Phút với kaj, post và antaŭ, giờ 24 giờ, các buổi trong ngày, ngày tháng, tuổi tác và mức độ thường xuyên.
Màu sắc
Đỏ là ruĝa, xanh dương là blua, xanh lá là verda: các màu sắc tiếng Esperanto kèm phát âm, cùng cách hel-, malhel-, -et- và -kolora tạo ra mọi sắc độ.
Gia đình
Mẹ là patrino, cha là patro, bố mẹ là gepatroj: mọi từ về gia đình trong tiếng Esperanto từ ông bà đến thông gia, kèm phát âm và các câu hỏi để hỏi.
Đồ ăn thức uống
Từ vựng đồ ăn tiếng Esperanto kèm phát âm: matenmanĝo, trái cây, rau củ, thịt, đồ uống và vị, cùng Bonan apetiton!, Mi estas sata và cách dùng da.
Động vật
Mèo là kato, chó là hundo, ngựa là ĉevalo. Tên động vật tiếng Esperanto kèm phát âm, cách dùng -id- cho con non, -in- cho con cái và tiếng kêu.
Cơ thể và sức khỏe
Bộ phận cơ thể (kapo, mano, koro), từ vựng sức khỏe và mẫu câu khi đi khám bằng tiếng Esperanto, từ Mi havas kapdoloron đến Doloras al mi la dorso.
Thời tiết
Động từ thời tiết trong tiếng Esperanto không cần chủ ngữ – Pluvas là “trời mưa”, Neĝas là “có tuyết rơi”. Các mùa, Estas varme, nhiệt độ và mẫu câu hữu ích.
Thiên nhiên
Cái cây là arbo, dòng sông là rivero, ngọn núi là monto: từ vựng thiên nhiên tiếng Esperanto kèm phát âm, và cách -ar-, -et-, -ej- tạo ra rừng, suối.
Quốc gia và ngôn ngữ
Pháp là Francujo hoặc Francio, Ba Lan là Pollando, Canada là Kanado. Tên quốc gia, quốc tịch và ngôn ngữ trong tiếng Esperanto với -ujo, -io và -lando.
Từ trái nghĩa
Thêm mal- trước một từ để có từ trái nghĩa chính xác của nó: bona thành malbona. 74 cặp từ kèm phát âm, cùng các cặp trái nghĩa không cần mal-.
Nghề nghiệp
Giáo viên là instruisto, bác sĩ là kuracisto, kỹ sư là inĝeniero: 43 nghề nghiệp tiếng Esperanto kèm phát âm, hậu tố -ist-, dạng nữ và mẫu câu về công việc.
Nhà cửa
Ngôi nhà là domo, tổ ấm là hejmo, phòng là ĉambro: từ vựng Esperanto về phòng ốc, đồ nội thất và các bộ phận của nhà, kèm phát âm và mẫu câu thường ngày.
Quần áo
Áo sơ mi là ĉemizo, quần dài là pantalono, giày là ŝuo: từ vựng quần áo tiếng Esperanto kèm phát âm, porti và surmeti, từ dễ nhầm và mẫu câu khi mua sắm.
Sở thích và thể thao
Bóng đá là futbalo hoặc piedpilkado, sở thích là ŝatokupo. Từ vựng thể thao và sở thích, cách dùng ludi cho trò chơi, nhạc cụ, cùng mẫu câu về lúc rảnh.
Trường học
Trường học là lernejo, học sinh là lernanto, giáo viên là instruisto: 60 từ tiếng Esperanto về trường học kèm phát âm, và khi nào dùng lerni, studi, instrui.
Công nghệ
Máy tính là komputilo, internet là interreto, email là retpoŝto: từ tiếng Esperanto về thiết bị, web và ứng dụng, cùng cách ret-, -il-, el-, al- tạo ra chúng.
Tục ngữ
Proverbaro Esperanta (1910) của Zamenhof có khoảng 2.630 câu tục ngữ. Đọc 32 câu theo chủ đề, kèm nghĩa đen và câu tương đương trong tiếng Việt.
Từ dễ nhầm
Esperanto eventuale nghĩa là “có thể”, không phải “eventually”, và romano là tiểu thuyết. 44 từ trông giống tiếng Anh, nghĩa thật và cách nói đúng.
Thư và email
Ghi ngày thư là ĵaŭdon la 8-an de Oktobro 2026, mở đầu bằng Kara hay Estimata, kết thư bằng Amike. Cụm từ cố định, từ vựng email và ba thư mẫu.
Mua sắm và tiền bạc
Từ vựng mua sắm tiếng Esperanto: aĉeti, vendi, pagi, kosti. Giá cả mang -n (kostas dek eŭrojn). Cùng ngân hàng, tiền tệ (eŭro, eno) và hội thoại ở chợ.
Miêu tả con người
Miêu tả người bằng tiếng Esperanto: alta, juna, blonda, afabla, timema. Từ chỉ ngoại hình, tuổi, chiều cao, tính cách kèm phát âm, cùng -em-, -ul- và mal-.
Âm nhạc và nghệ thuật
Âm nhạc là muziko, bức tranh là pentraĵo, bộ phim là filmo. Nhạc cụ, hội họa, sân khấu, điện ảnh và sách trong tiếng Esperanto, kèm phát âm và mẫu câu.
Bếp và nấu ăn
Nhà bếp là kuirejo, nấu ăn là kuiri, đun sôi là boli: từ vựng tiếng Esperanto về nồi, dụng cụ và động từ nấu nướng kèm phát âm, cùng công thức làm bánh crêpe.
Tiếng lóng
Tiếng lóng Esperanto: krokodili (nói ngôn ngữ khác), kabei (bỏ phong trào, theo Kabe 1911), mojosa (ngầu, ra đời 2003), gufujo và nhiều từ khác.
Chính trị và xã hội
Chính phủ là registaro, bỏ phiếu là voĉdoni, luật là leĝo: 80 từ tiếng Esperanto về tin tức, bầu cử và tranh luận, kèm phát âm và mẫu câu.
Địa lý thế giới
Châu Âu là Eŭropo, châu Á là Azio, châu Phi là Afriko. Châu lục, đại dương, biển, sông, núi và phương hướng trong tiếng Esperanto, kèm phát âm.
Môi trường
Môi trường là medio, khí hậu là klimato, tái chế là recikligi. Từ vựng Esperanto về ô nhiễm, năng lượng và nóng lên toàn cầu, kèm phát âm.
Ô tô và lái xe
Ô tô là aŭto, lái xe là stiri, phanh là bremso: từ vựng Esperanto về bộ phận ô tô, động từ lái xe, đường sá, giao thông, bằng lái và sự cố.
Tôn giáo và tín ngưỡng
Tôn giáo là religio, cầu nguyện là preĝi, nhà thờ là preĝejo: khoảng 100 từ tiếng Esperanto về tôn giáo, nơi thờ tự, lễ hội và giáo sĩ, kèm phát âm.
Pháp luật và tội phạm
Luật là leĝo, cảnh sát là polico, kẻ trộm là ŝtelisto: khoảng 80 từ tiếng Esperanto về tòa án, tội phạm và tin tức, kèm phát âm và mẫu câu khi bị mất cắp.
Vũ trụ và khoa học
Mặt Trời là suno, hành tinh là planedo, ngôi sao là stelo: hành tinh, du hành vũ trụ, các môn khoa học và từ vựng phòng thí nghiệm tiếng Esperanto, kèm phát âm.
Toán và hình học
Đọc 2 + 3 = 5 là du plus tri estas kvin, cùng từ vựng tiếng Esperanto về phân số, phần trăm, số thập phân, hình khối và toán ở trường, kèm phát âm.
Truyền thông và tin tức
Tờ báo là gazeto, tin tức là novaĵoj, truyền hình là televido: khoảng 90 từ tiếng Esperanto về báo chí, TV, radio và tin trực tuyến, kèm phát âm.
Chiến tranh và hòa bình
Chiến tranh là milito, hòa bình là paco, người lính là soldato: khoảng 80 từ tiếng Esperanto trung lập cho tin tức và lịch sử, kèm phát âm và cách tạo từ.
Hội thoại
Nói Laŭ mi, Mi konsentas và Vi pravas bằng tiếng Esperanto, cùng nu, do, ja, mẫu câu điện thoại và cách ngắt lời lịch sự, kèm phát âm.
Sinh hoạt hằng ngày
Động từ Esperanto cho cả một ngày, từ vekiĝi đến enlitiĝi: rửa ráy, mặc quần áo, bữa ăn, làm việc và ngủ, kèm phát âm, sin so với -iĝ- và một ngày mẫu.
20 câu này đủ để bạn vượt qua lần gặp đầu tiên với một người nói Esperanto: chào hỏi, cảm ơn, hỏi han và chia tay. Để biết thêm, hãy xem các trang chủ đề: mẫu câu cơ bản, lời chào, du lịch và nhiều trang khác. Esperanto được đọc đúng như cách viết, nên cột phát âm chỉ tách từ thành các âm tiết và đánh dấu âm tiết mang trọng âm bằng chữ in hoa – luôn là âm tiết áp chót.
20 mẫu câu quan trọng nhất
| Esperanto | Phát âm | Tiếng Việt |
|---|---|---|
| Saluton! | sa-LU-ton | Xin chào! |
| Bonan tagon! | BO-nan TA-gon | Chúc một ngày tốt lành! / Xin chào! |
| Ĝis revido! | ĝis re-VI-do | Hẹn gặp lại! |
| Ĝis! | ĝis | Tạm biệt! |
| Dankon! | DAN-kon | Cảm ơn! |
| Ne dankinde. | ne dan-KIN-de | Không có gì. |
| Mi petas. | mi PE-tas | Làm ơn. (khi nhờ ai đó đưa cho cái gì) |
| Bonvolu… | bon-VO-lu | Xin hãy… (đi với động từ: Bonvolu sidiĝi – “Xin mời ngồi”) |
| Jes. / Ne. | jes / ne | Vâng. / Không. |
| Pardonu! | par-DO-nu | Xin lỗi! |
| Kiel vi fartas? | KI-el vi FAR-tas | Bạn khỏe không? |
| Bone, dankon. Kaj vi? | BO-ne, DAN-kon. kaj vi | Khỏe, cảm ơn. Còn bạn? |
| Kiel vi nomiĝas? | KI-el vi no-MI-ĝas | Bạn tên là gì? |
| Mi nomiĝas… | mi no-MI-ĝas | Tên tôi là… |
| Ĉu vi parolas Esperanton? | ĉu vi pa-RO-las es-pe-RAN-ton | Bạn có nói tiếng Esperanto không? |
| Mi lernas Esperanton. | mi LER-nas es-pe-RAN-ton | Tôi đang học tiếng Esperanto. |
| Mi ne komprenas. | mi ne kom-PRE-nas | Tôi không hiểu. |
| Bonvolu paroli malrapide. | bon-VO-lu pa-RO-li mal-ra-PI-de | Xin hãy nói chậm lại. |
| Kie estas…? | KI-e ES-tas | … ở đâu? |
| Kiom kostas? | KI-om KOS-tas | Giá bao nhiêu? |
Hãy đọc các chữ cái như ở trang bảng chữ cái: c = “ts” (như “ts” trong tiếng Anh “cats”), ĉ = “ch”, ĝ = “j” trong tiếng Anh “jam”, j = “y” trong tiếng Anh “yes”, ŝ = “sh”, ŭ = “w”. Nguyên âm đọc thuần, không kéo thành nhị trùng âm, và độ dài không quan trọng: a như “a” trong “ba”, e như “ê” trong “mê”, i như “i” trong “bi”, o như “ô” trong “cô”, u như “u” trong “thu”. Esperanto không có thanh điệu: hãy đọc mỗi âm tiết bằng giọng đều, như thanh ngang trong tiếng Việt, và đọc rõ cả phụ âm cuối như -s, -n, -j, -l, -r.
Vì sao lời chào kết thúc bằng -n?
Saluton, Dankon và Bonan tagon kết thúc bằng đuôi đối cách -n vì chúng là dạng rút gọn của những câu đầy đủ: (Mi deziras al vi) bonan tagon – “(Tôi chúc bạn) một ngày tốt lành”. Sách ngữ pháp tham khảo PMEG xếp chúng vào nhóm các cách nói truyền thống, trong đó -n đã trở thành dạng quen dùng. Bạn không cần phân tích chúng – chỉ cần học như những cụm cố định. Thông tin thêm về đuôi này có ở trang đối cách.
Câu hỏi thường gặp
Lời chào phổ biến nhất trong Esperanto là gì?
Saluton! – “Xin chào!”. Câu này dùng được vào mọi thời điểm trong ngày và với bất kỳ ai. Để chào tạm biệt, hãy dùng Ĝis! hoặc Ĝis revido!
Nói “làm ơn” trong Esperanto thế nào?
Dùng mi petas khi nhờ ai đưa cho mình thứ gì (Akvon, mi petas – “Cho tôi nước, làm ơn”) và bonvolu cộng một động từ cho một lời đề nghị lịch sự (Bonvolu atendi – “Xin hãy đợi”).
Esperanto có cách xưng hô “bạn” trang trọng không?
Không. Vi được dùng cho tất cả mọi người, một người hay nhiều người, bạn bè hay người lạ. Sự lịch sự đến từ những từ như bonvolu, sinjoro “ông” và sinjorino “bà”. Vì vậy bạn không cần chọn giữa các đại từ như “anh, chị, em, ông, bà” khi nói vi.
Nguồn
Nếu Esperantopedia giúp ích cho bạn, bạn có thể ủng hộ chúng tôi.