Esperanto
Esperanto ifadeleri: ilk öğrenilecek 20 ifade
Yirmi ifade ilk sohbetiniz için yeter; aşağıdaki konu sayfaları selamlaşmayı, seyahati, tarihleri, renkleri ve aşkı kapsar.
Temel ifadeler
Günlük hayatta işe yarayan 79 Esperanto ifadesi okunuşlarıyla: nezaket sözleri, kendini tanıtma, sorular, anlamadığını söyleme ve yardım isteme.
Nezaket ifadeleri
Esperanto’da teşekkür Dankon!, lütfen Bonvolu ya da mi petas, özür Pardonu! demektir. Türkçe okunuşlar, karşılıklar ve resmî ile gayriresmî kullanım rehberi.
Selamlaşma
Esperanto’da merhaba Saluton!, hoşça kal Ĝis revido! ya da kısaca Ĝis! Günün saatine göre selamlar, “nasılsınız?” cevapları ve selamlaşma gelenekleri.
Dilekler
Doğum günü kutlu olsun Feliĉan naskiĝtagon!, Mutlu Noeller Feliĉan Kristnaskon!, şerefe Sanon! Okunuşlar, -n kuralı, bayram dilekleri ve kart örneği.
Seni seviyorum
Mi amas vin (mi A-mas vin), Esperanto’da “seni seviyorum” demektir. Çeşitlemeler, karulo gibi sevgi sözleri, iltifatlar, evlilik teklifi ve Edzperanto şakası.
Duygular
Mutlu feliĉa ya da ĝoja, üzgün malĝoja, yorgun laca. Mi estas laca, Mi timas ve Mi ĝojas nasıl denir; mal-, -iĝ-, -ig-, -em- ile daha fazla duygu.
Seyahat
Otel, restoran, bilet, yol tarifi, alışveriş, sayılar, fiyatlar ve acil durumlar için okunuşlu Esperanto seyahat ifadeleri. Gezide işinize yarayacak kalıplar.
Şehir ve ulaşım
Şehir urbo, sol maldekstre, sağ dekstre: yerler, taşıtlar ve yönler için Esperanto kelimeleri, yol sorma ve -n ekinin harekette ne zaman gerektiği.
Günler ve aylar
Esperanto günler (lundo, mardo…), aylar (Januaro…Decembro) ve mevsimler okunuşlarıyla; tarih ve saat nasıl söylenir, Türkçe konuşanlar için ipuçlarıyla.
Zaman ve tarih
Kioma horo estas? diye sorun, Estas la tria. diye yanıtlayın. Dakikalar, 24 saat, günün bölümleri, tarihler, yaş ve sıklık; kaj, post ve antaŭ ile.
Renkler
Kırmızı ruĝa, mavi blua, yeşil verda: Esperanto renkleri okunuşlarıyla; hel-, malhel-, -et- ve -kolora ile istediğiniz tonu nasıl türeteceğiniz.
Aile
Anne patrino, baba patro, ebeveynler gepatroj: büyükanneden kayınvalideye her Esperanto aile kelimesi; okunuş, Türkçe akrabalık adları ve soru kalıplarıyla.
Yiyecek ve içecek
Okunuşlarıyla Esperanto yiyecek kelimeleri: matenmanĝo, meyve, sebze, et, içecekler ve tatlar; Bonan apetiton!, Mi estas sata ve da’nın kullanımı.
Hayvanlar
Kedi kato, köpek hundo, at ĉevalo: Esperanto hayvan adları okunuşlarıyla; yavru için -id-, dişi için -in-, erkek için vir- ve hayvan sesleri.
Vücut ve sağlık
Esperanto vücut bölümleri (kapo, mano, koro), sağlık kelimeleri ve doktor ifadeleri okunuşlarıyla: Mi havas kapdoloron’dan Doloras al mi la dorso’ya kadar.
Hava durumu
Esperanto hava fiillerinin öznesi yoktur: Pluvas “yağmur yağıyor”, Neĝas “kar yağıyor”. Mevsimler, Estas varme, sıcaklık ve işe yarar ifadeler.
Doğa
Ağaç arbo, nehir rivero, dağ monto: okunuşlu Esperanto doğa kelimeleri ve -ar-, -et-, -ej- ekleriyle orman, dere ve çayırın nasıl türetildiği.
Ülkeler ve diller
Fransa Francujo ya da Francio, Polonya Pollando, Kanada Kanado: Esperanto’da ülke adları, uyruklar ve diller; -ujo, -io ve -lando kuralları.
Karşıt anlamlılar
Bir kelimenin önüne mal- koyun, karşıtını bulun: bona malbona olur. Okunuşlu 74 çift, mal- gerektirmeyen karşıtlar ve ne ile mal- arasındaki fark.
Meslekler ve iş
Öğretmen instruisto, doktor kuracisto, mühendis inĝeniero: okunuşlu 43 Esperanto meslek adı, -ist- eki, dişil biçimler ve iş hayatında kullanılan ifadeler.
Ev ve yuva
Ev domo, yuva hejmo, oda ĉambro: odalar, mobilyalar ve evin bölümleri için Esperanto kelimeleri; okunuş, Türkçe ev kavramları ve gündelik ifadelerle.
Giysiler
Gömlek ĉemizo, pantolon pantalono, ayakkabı ŝuo: Esperanto giysi kelimeleri okunuşlarıyla, porti ile surmeti farkı ve mağazada kullanılacak ifadeler.
Hobiler ve sporlar
Futbol futbalo ya da piedpilkado, hobi ŝatokupo. Spor ve hobi kelimeleri, ludi fiilinin oyunlar ve çalgılar için kullanımı ve boş zaman ifadeleri.
Okul
Okul lernejo, öğrenci lernanto, öğretmen instruisto: okulla ilgili 60 Esperanto kelimesi okunuşlarıyla; lerni, studi ve instrui ne zaman kullanılır.
Teknoloji
Bilgisayar komputilo, internet interreto, e-posta retpoŝto: cihazlar, web ve uygulamalar için Esperanto kelimeleri; ret-, -il-, el-, al- bunları nasıl kurar.
Atasözleri
Zamenhof’un Proverbaro Esperanta (1910) derlemesinde yaklaşık 2.630 atasözü var. 32’sini konulara göre, anlamları ve Türkçe karşılıklarıyla okuyun.
Yanıltıcı kelimeler
Esperanto’da ne “hayır”, kolo “boyun”, kara “sevgili” demektir. Türkçeye benzeyen 23 ve İngilizceye benzeyen 44 yanıltıcı kelime, doğru karşılıklarıyla.
Mektup ve e-posta
Mektuba ĵaŭdon la 8-an de Oktobro 2026 diye tarih atın, Kara ya da Estimata ile başlayın, Amike ile bitirin. Kalıplar, e-posta kelimeleri, üç örnek mektup.
Alışveriş ve para
Esperanto alışveriş kelimeleri: aĉeti, vendi, pagi, kosti. Fiyat -n alır (kostas dek eŭrojn). Bankalar, para birimleri (eŭro, eno) ve pazar diyaloğu.
İnsanları tarif etme
Esperanto’da insanları tarif edin: alta, juna, blonda, afabla, timema. Boy, yaş, saç ve karakter kelimeleri okunuşlarıyla; -em-, -ul- ve mal- ekleri.
Müzik ve sanat
Müzik muziko, resim pentraĵo, film filmo. Esperanto’da çalgılar, sanat, tiyatro, sinema ve kitap kelimeleri okunuşlarıyla ve günlük ifadelerle.
Mutfak ve yemek pişirme
Mutfak kuirejo, pişirmek kuiri, kaynamak boli: kap kacak ve pişirme fiillerinin Esperanto karşılıkları okunuşlarıyla, ölçü kelimeleri ve bir krep tarifi.
Argo
Esperanto argosu: krokodili (başka dil konuşmak), kabei (hareketten ayrılmak; 1911’deki Kabe’den), mojosa (havalı; 2003’te türetildi), gufujo ve daha fazlası.
Siyaset ve toplum
Hükûmet registaro, oy vermek voĉdoni, yasa leĝo: haberler, seçimler ve tartışmalar için okunuşlu 80 Esperanto kelimesi, tartışma ifadeleri ve örnek cümleler.
Dünya coğrafyası
Avrupa Eŭropo, Asya Azio, Afrika Afriko. Esperanto’da kıtalar, okyanuslar, denizler, nehirler, dağlar, yön adları ve Türkiye coğrafyası, okunuşlarıyla.
Çevre
Çevre medio, iklim klimato, geri dönüştürmek recikligi. Kirlilik, enerji ve küresel ısınma için Esperanto kelimeleri, Türkçe okunuşlarıyla birlikte.
Araba ve sürüş
Araba aŭto, sürmek stiri, fren bremso: araba parçaları, sürüş fiilleri, yollar, trafik, ehliyet ve arıza için Esperanto kelimeleri okunuşlarıyla.
Din ve inanç
Din religio, dua etmek preĝi, kilise preĝejo: inançlar, kutsal yerler, bayramlar ve din görevlileri için okunuşlu yaklaşık 100 Esperanto kelimesi.
Hukuk ve suç
Yasa leĝo, polis polico, hırsız ŝtelisto: mahkeme, suç ve haberler için yaklaşık 80 Esperanto kelimesi okunuşlarıyla ve hırsızlık bildirme ifadeleri.
Uzay ve bilim
Güneş suno, gezegen planedo, yıldız stelo: gezegenler, uzay yolculuğu, okul bilimleri ve laboratuvar kelimeleri Esperanto’da, okunuşlarıyla.
Matematik ve şekiller
2 + 3 = 5 için Du plus tri estas kvin deyin; ayrıca kesir, yüzde, ondalık sayı, geometrik şekil ve matematik dersi için Esperanto kelimeleri okunuşlarıyla.
Medya ve haberler
Gazete gazeto, haber novaĵoj, televizyon televido: basın, TV, radyo ve çevrimiçi haberler için yaklaşık 90 Esperanto kelimesi okunuşlarıyla ve notlarla.
Savaş ve barış
Savaş milito, barış paco, asker soldato: haber ve tarih için yaklaşık 80 tarafsız Esperanto kelimesi; okunuşlar ve kelime türetme ile birlikte.
Sohbet
Esperanto’da Laŭ mi, Mi konsentas ve Vi pravas nasıl denir; nu, do ve ja gibi küçük kelimeler, telefon ifadeleri ve kibarca söz kesme, okunuşlarıyla.
Günlük rutin
Uyanmaktan yatmaya bir günün Esperanto fiilleri: yıkanma, giyinme, öğünler, iş ve uyku; okunuşlar, sin ile -iĝ- farkı ve örnek bir gün anlatımı.
Bu 20 ifade, bir Esperanto konuşuruyla ilk karşılaşmanızda işinizi görür: selamlaşma, teşekkür, soru sorma ve vedalaşma. Daha fazlası için konu sayfalarına bakın: temel ifadeler, selamlaşma, seyahat ve diğerleri. Esperanto yazıldığı gibi okunur; bu yüzden okunuş sütunu yalnızca kelimeleri hecelere böler, vurgulu heceyi büyük harflerle gösterir (her zaman sondan bir önceki hece) ve sesleri Türkçe yazımla verir.
En önemli 20 ifade
| Esperanto | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| Saluton! | sa-LU-ton | Merhaba! |
| Bonan tagon! | BO-nan TA-gon | İyi günler! |
| Ĝis revido! | cis re-Vİ-do | Görüşmek üzere! |
| Ĝis! | cis | Görüşürüz! |
| Dankon! | DAN-kon | Teşekkürler! |
| Ne dankinde. | ne dan-KİN-de | Rica ederim. |
| Mi petas. | mi PE-tas | Lütfen. (bir şey isterken) |
| Bonvolu… | bon-VO-lu | Lütfen… (fiille birlikte: Bonvolu sidiĝi – “Lütfen oturun”) |
| Jes. / Ne. | yes / ne | Evet. / Hayır. |
| Pardonu! | par-DO-nu | Affedersiniz! / Pardon! |
| Kiel vi fartas? | Kİ-el vi FAR-tas | Nasılsınız? |
| Bone, dankon. Kaj vi? | BO-ne, DAN-kon. kay vi | İyiyim, teşekkürler. Ya siz? |
| Kiel vi nomiĝas? | Kİ-el vi no-Mİ-cas | Adınız nedir? |
| Mi nomiĝas… | mi no-Mİ-cas | Adım… |
| Ĉu vi parolas Esperanton? | çu vi pa-RO-las es-pe-RAN-ton | Esperanto konuşuyor musunuz? |
| Mi lernas Esperanton. | mi LER-nas es-pe-RAN-ton | Esperanto öğreniyorum. |
| Mi ne komprenas. | mi ne kom-PRE-nas | Anlamıyorum. |
| Bonvolu paroli malrapide. | bon-VO-lu pa-RO-li mal-ra-Pİ-de | Lütfen yavaş konuşun. |
| Kie estas…? | Kİ-e ES-tas | …nerede? |
| Kiom kostas? | Kİ-om KOS-tas | Ne kadar tutar? |
Okunuş Türkçe yazımla verilmiştir: ç = ĉ, c = ĝ, ş = ŝ, y = Esperanto’daki j (jes “yes”, kaj “kay”). Esperanto’daki c ise “ts” okunur. ĥ, Almanca Bach’taki ch gibi sert bir h’dir; ŭ kısa bir u’dur. Ünlüler Türkçedeki a, e, i, o, u gibi saf okunur; ı, ö, ü sesleri Esperanto’da yoktur. Yazıdaki büyük İ, Türkçe okunuşta vurgulu i hecesini gösterir. Ayrıntılar için bkz. alfabe ve telaffuz.
Selamlaşmalar neden -n ile biter?
Saluton, Dankon ve Bonan tagon, tam cümlelerin kısaltılmış biçimleri oldukları için belirtme durumu eki -n ile biter: (Mi deziras al vi) bonan tagon – “(Size) iyi günler (diliyorum)”. Başvuru dil bilgisi PMEG, bunları -n’nin olağan biçim hâline geldiği geleneksel ifadeler arasında sayar. Bunları çözümlemenize gerek yok – sabit kalıplar olarak öğrenin. Bu ek hakkında daha fazlası belirtme durumu sayfasında.
Türkçedeki “merhaba”, “lütfen” ve “rica ederim” Esperanto’da
Türkçedeki “merhaba” selamlaşırken söylenir; Esperanto’da karşılamak için Saluton!, vedalaşmak için Ĝis! ya da Ĝis revido! denir. Türkçedeki “rica ederim” iki işi birden görür; Esperanto bunları ayırır: Ne dankinde teşekkürün karşılığıdır, mi petas ise bir şey isterken kullanılır. Nazik bir rica için “lütfen” gibi bonvolu ve bir fiil kullanılır: Bonvolu atendi. Türkçedeki “affedersiniz” ya da “pardon” için özür dilerken ve birine seslenirken Pardonu! denir; gerçekten üzüldüğünüzde ise Mi bedaŭras – “üzgünüm”.
Sık sorulan sorular
Esperanto’da en yaygın selamlaşma nedir?
Saluton! – “Merhaba!” Günün her saatinde ve herkesle kullanılır. Vedalaşmak için Ĝis! ya da Ĝis revido! deyin.
Esperanto’da “lütfen” nasıl denir?
Bir şey isterken mi petas (Akvon, mi petas – “Su, lütfen”), nazik bir rica için ise bonvolu ve bir fiil kullanın (Bonvolu atendi – “Lütfen bekleyin”).
Esperanto’da resmî “siz” var mı?
Hayır. Vi, tek kişi için de çok kişi için de, arkadaş için de yabancı için de kullanılır; Türkçe “sen” ile “siz” arasında ayrım yapar, Esperanto yapmaz. Nezaket, bonvolu, sinjoro “bay” ve sinjorino “bayan” gibi kelimelerle gösterilir.
Kaynaklar
Esperantopedia işinize yaradıysa ona destek olabilirsiniz.