Esperantopedia

Học

100 động từ tiếng Esperanto thông dụng nhất (kèm ví dụ)

Một trăm động từ, sáu đuôi và không có dạng bất quy tắc: gộp lại chúng chiếm 14,2% tổng số từ trong những câu Esperanto thường ngày.

Cập nhật: Đọc trong 7 phút

Những động từ Esperanto thông dụng nhất là esti “là, thì, ở”, povi “có thể”, havi “có”, fari “làm”, diri “nói” và voli “muốn”. 100 động từ thường gặp nhất trong danh sách 1.000 từ thông dụng của chúng tôi chiếm 14,2% tổng số từ trong một kho ngữ liệu 5,8 triệu từ gồm các câu Esperanto thường ngày, và riêng mười động từ đứng đầu đã chiếm 8,1%. Mọi động từ đều có cùng một đuôi cho tất cả các ngôi, nên một bài học ngắn về đuôi động từ mở ra cả bảng này.

Sáu đuôi, một dạng cho mọi ngôi

Mọi động từ dưới đây được ghi ở dạng nguyên mẫu -i. Để dùng, hãy thay -i bằng một đuôi; đuôi đó giống nhau cho “tôi”, “bạn”, “anh ấy”, “chúng ta” và “họ”. Tiếng Việt cũng không chia động từ, nhưng nói thời gian bằng các từ như “đã”, “đang”, “sẽ”; trong Esperanto, đuôi thay cho những từ ấy và là bắt buộc.

ĐuôiCách dùngVí dụNghĩa tiếng Việt
-inguyên mẫuiriđi
-ashiện tạiMi iras. Ili iras.“Tôi đi. Họ đi.”
-isquá khứMi iris.“Tôi đã đi.”
-ostương laiNi iros.“Chúng ta sẽ đi.”
-usđiều kiệnŜi irus.“Cô ấy sẽ đi (nếu…).”
-umệnh lệnh, mong muốnIru!“Hãy đi!”

Không có động từ bất quy tắc, kể cả esti: mi estas, vi estas, ili estas. Xem động từ về các thì ghép và phân từ.

10 động từ nên học đầu tiên

Đây là lựa chọn của riêng chúng tôi, không phải danh sách chính thức. Tám trong mười từ nằm trong mười động từ thường gặp nhất của bảng. Hai động từ còn lại của nhóm mười đó, devi và ŝati, đến ngay sau: devi dùng như povi và voli, còn ŝati được dùng cùng cách (Mi ŝatas legi. – “Tôi thích đọc.”). Kompreni và paroli được thêm vào vì người mới học cần chúng ngay trong cuộc trò chuyện đầu tiên.

Động từNghĩaVì sao học trướcVí dụ
estilà, thì, ởDanh tính, vị trí và trạng thái; động từ thường gặp nhất, với khoảng cách lớn (4,1% tổng số từ)Mi estas studento. – “Tôi là sinh viên.”
havicóSự sở hữu và gia đìnhMi havas fraton. – “Tôi có một anh trai.”
volimuốnMong muốn và gọi món ở cửa hàng, quán cà phêMi volas manĝi. – “Tôi muốn ăn.”
povicó thểKhả năng, sự cho phép và câu hỏi lịch sựĈu mi povas sidi ĉi tie? – “Tôi ngồi đây được không?”
iriđiChuyển động và chỉ đườngNi iras al la parko. – “Chúng tôi đang đi đến công viên.”
farilàmTạo nên câu hỏi Kion vi faras?Ŝi faras kukon. – “Cô ấy đang làm bánh.”
dirinói, bảoCho phép bạn hỏi một từ được nói thế nàoKiel oni diras „dankon” angle? – “Từ ‘dankon’ nói bằng tiếng Anh thế nào?”
sciibiết (một sự thật)Trả lời và không trả lời câu hỏiĈu vi scias, kie estas la banko? – “Bạn có biết ngân hàng ở đâu không?”
komprenihiểuNói bạn có theo kịp hay khôngĈu vi komprenas min? – “Bạn có hiểu tôi không?”
parolinói, nói chuyệnHỏi ai nói thứ tiếng nàoĈu vi parolas Esperanton? – “Bạn có nói tiếng Esperanto không?”

100 động từ Esperanto thông dụng nhất

Hạng là vị trí của động từ trong cả 1.000 từ của danh sách, nên esti ở hạng 3 đứng ngay sau la và mi. Cột Ngoại động từ? theo nhãn của ReVo, tức Reta Vortaro: T là ngoại động từ (động từ có thể mang tân ngữ trực tiếp với -n), I là nội động từ, T/I nghĩa là ReVo đánh dấu cả hai cách dùng, và – nghĩa là ReVo không ghi nhãn. Các ví dụ do chúng tôi tự viết; hãy tra bất kỳ động từ nào trong từ điển.

HạngĐộng từNghĩaNgoại động từ?Ví dụ
3estilà, thì, ởILa kato estas en la ĝardeno. – “Con mèo ở trong vườn.”
19povicó thểTMi povas veni morgaŭ. – “Ngày mai tôi có thể đến.”
21havicóTŜi havas tri katojn. – “Cô ấy có ba con mèo.”
27farilàmTKion vi faras? – “Bạn đang làm gì?”
30dirinói, bảoTLi diris nenion. – “Anh ấy không nói gì.”
31volimuốnTMi volas kafon. – “Tôi muốn cà phê.”
35sciibiết (một sự thật)TMi ne scias la respondon. – “Tôi không biết câu trả lời.”
39deviphải, nênTNi devas iri hejmen. – “Chúng ta phải về nhà.”
40iriđiIŜi iras al la lernejo. – “Cô ấy đi học.”
47ŝatithíchTMi ŝatas muzikon. – “Tôi thích âm nhạc.”
50parolinói, nói chuyệnT/IŜi parolas tri lingvojn. – “Cô ấy nói được ba thứ tiếng.”
52vidithấy, nhìn thấyTMi vidas hundon en la ĝardeno. – “Tôi thấy một con chó trong vườn.”
61veniđếnIMia amiko venos morgaŭ. – “Ngày mai bạn tôi sẽ đến.”
67kreditin, tin rằngT/IMi kredas vin. – “Tôi tin bạn.”
80pensinghĩT/IMi pensas pri vi. – “Tôi đang nghĩ về bạn.”
83manĝiănTNi manĝas pomojn. – “Chúng tôi đang ăn táo.”
84bezonicầnTMi bezonas helpon. – “Tôi cần sự giúp đỡ.”
97okazixảy ra, diễn raIKio okazis? – “Chuyện gì đã xảy ra?”
99trovitìm thấy, thấy (rằng)TMi trovis mian ŝlosilon. – “Tôi đã tìm thấy chìa khóa của mình.”
101donicho, đưaTLi donas floron al ŝi. – “Anh ấy tặng cô ấy một bông hoa.”
110helpigiúp, giúp đỡT/IĈu vi povas helpi min? – “Bạn có thể giúp tôi không?”
111aĉetimuaTŜi aĉetis novan libron. – “Cô ấy đã mua một quyển sách mới.”
112restiở lại, còn lạiIMi restas hejme hodiaŭ. – “Hôm nay tôi ở nhà.”
120petixin, nhờ, đề nghịT/ILi petis panon. – “Anh ấy xin bánh mì.”
121komprenihiểuTMi ne komprenas la demandon. – “Tôi không hiểu câu hỏi.”
124bonvolivui lòng, có lòng (bonvolu “xin vui lòng”)IBonvolu atendi minuton. – “Xin vui lòng chờ một phút.”
126laborilàm việcILi laboras en banko. – “Anh ấy làm việc ở ngân hàng.”
129vivisốngILa avo ankoraŭ vivas. – “Ông tôi vẫn còn sống.”
131atendichờ, đợiTMi atendas la buson. – “Tôi đang chờ xe buýt.”
135rigardinhìn, xemTNi rigardas filmon. – “Chúng tôi đang xem phim.”
136provithử, cố gắngTProvu denove! – “Hãy thử lại!”
137lernihọcTMi lernas Esperanton. – “Tôi đang học tiếng Esperanto.”
140legiđọcTŜi legas gazeton. – “Cô ấy đang đọc báo.”
144aŭdinghe thấyTMi aŭdas muzikon. – “Tôi nghe thấy tiếng nhạc.”
145amiyêuTLi amas sian familion. – “Anh ấy yêu gia đình mình.”
146loĝisống, cư trúT/INi loĝas en malgranda urbo. – “Chúng tôi sống ở một thị trấn nhỏ.”
148dezirimong muốn, ước muốnTMi deziras al vi feliĉon. – “Tôi chúc bạn hạnh phúc.”
151senticảm thấyTLi sentis doloron en la piedo. – “Anh ấy thấy đau ở chân.”
160lasiđể, để lại, cho phépTLasu min paroli! – “Hãy để tôi nói!”
161koniquen biết, biết (người hoặc nơi)TĈu vi konas tiun viron? – “Bạn có quen người đàn ông đó không?”
163ŝajnicó vẻ, dường nhưIŜajnas, ke pluvos. – “Có vẻ trời sắp mưa.”
166uzidùng, sử dụngTMi uzas komputilon. – “Tôi dùng máy tính.”
169prenilấy, cầmTLi prenis sian ĉapelon. – “Anh ấy lấy chiếc mũ của mình.”
170opiniicho rằng, có ý kiếnTKion vi opinias pri tio? – “Bạn nghĩ gì về điều đó?”
172ludichơiT/ILa infanoj ludas en la ĝardeno. – “Bọn trẻ đang chơi trong vườn.”
177alveniđến nơiILa trajno alvenis je la tria. – “Chuyến tàu đã đến lúc ba giờ.”
179ekzistitồn tại, cóITiu vorto ne ekzistas. – “Từ đó không tồn tại.”
182mortichết, mấtILa floroj mortis. – “Những bông hoa đã chết.”
183skribiviếtTMi skribas leteron. – “Tôi đang viết một lá thư.”
186sukcesithành côngIMi sukcesis trovi la hotelon. – “Tôi đã tìm được khách sạn.”
188demandihỏiTLi demandis, kie estas la stacidomo. – “Anh ấy hỏi nhà ga ở đâu.”
190foririrời đi, đi mấtIŜi foriris sen vorto. – “Cô ấy bỏ đi không nói một lời.”
191forgesiquênT/IMi forgesis lian nomon. – “Tôi đã quên tên anh ấy.”
192trinkiuốngTLi trinkas akvon. – “Anh ấy đang uống nước.”
194rajtiđược phép, có quyềnIĈu mi rajtas eniri? – “Tôi vào được không?”
200aspektitrông, trông có vẻIŜi aspektas feliĉa. – “Cô ấy trông có vẻ hạnh phúc.”
203iĝitrở thành, trở nênILi iĝis kuracisto. – “Anh ấy trở thành bác sĩ.”
204vizitithăm, đến thămTNi vizitos la avinon dimanĉe. – “Chủ nhật chúng tôi sẽ thăm bà.”
205kapablicó khả năng, có thểTŜi kapablas solvi tiun problemon. – “Cô ấy có khả năng giải quyết vấn đề đó.”
206perdimất, đánh mất, thuaTMi perdis mian ombrelon. – “Tôi đã làm mất chiếc ô của mình.”
207ricevinhận, nhận đượcTŜi ricevis leteron de amiko. – “Cô ấy nhận được thư của một người bạn.”
209revenitrở lại, quay lạiILi revenos je la sesa. – “Sáu giờ anh ấy sẽ về.”
212timisợTLa infano timas la hundon. – “Đứa trẻ sợ con chó.”
215dormingủILa bebo dormas. – “Em bé đang ngủ.”
219ĉesingừng, dừngILa pluvo ĉesis. – “Mưa đã tạnh.”
220plaĉilàm hài lòng, được ưa thíchITiu libro plaĉas al mi. – “Tôi thích quyển sách đó.”
222esperihy vọngT/IMi esperas, ke vi venos. – “Tôi hy vọng bạn sẽ đến.”
224komencibắt đầuTNi komencas la lecionon. – “Chúng ta bắt đầu bài học.”
231renkontigặp, gặp gỡTMi renkontis ŝin en la urbo. – “Tôi đã gặp cô ấy trong thành phố.”
236necesicần thiết–Ne necesas rapidi. – “Không cần phải vội.”
239serĉitìm, tìm kiếmTMi serĉas mian telefonon. – “Tôi đang tìm điện thoại của mình.”
240studihọc, nghiên cứuTŜi studas medicinon. – “Cô ấy học y khoa.”
243metiđặt, đểTMetu la libron sur la tablon. – “Hãy đặt quyển sách lên bàn.”
244montricho thấy, chỉ cho xemTŜi montris al ni la vojon. – “Cô ấy chỉ đường cho chúng tôi.”
249memorinhớT/IMi memoras tiun tagon. – “Tôi nhớ ngày hôm đó.”
250eblicó thể xảy ra, có khả năng–Ĉu eblas pagi per karto? – “Có thể trả bằng thẻ không?”
258atingiđạt đến, đạt đượcT/INi atingis la supron de la monto. – “Chúng tôi đã lên đến đỉnh núi.”
259troviĝinằm ở, ở (một nơi)ILa banko troviĝas apud la stacidomo. – “Ngân hàng nằm cạnh nhà ga.”
260aŭskultilắng ngheTNi aŭskultas radion. – “Chúng tôi đang nghe đài.”
264scipovibiết cách, biết (làm gì)TŜi scipovas naĝi. – “Cô ấy biết bơi.”
267decidiquyết địnhTNi decidis resti hejme. – “Chúng tôi quyết định ở nhà.”
270eliriđi ra, ra ngoàiT/ILi eliris el la ĉambro. – “Anh ấy đi ra khỏi phòng.”
271responditrả lờiT/IŜi respondis al mia letero. – “Cô ấy đã trả lời thư của tôi.”
282fariĝitrở thành, trở nênILa vetero fariĝis malvarma. – “Thời tiết trở nên lạnh.”
287sidingồiILa kato sidas sur la seĝo. – “Con mèo đang ngồi trên ghế.”
288pagitrả tiền, thanh toánTMi pagis dek eŭrojn. – “Tôi đã trả mười euro.”
289eniriđi vào, bước vàoT/IBonvolu eniri. – “Xin mời vào.”
291ŝanĝithay đổi, đổiTMi ŝanĝis mian opinion. – “Tôi đã đổi ý.”
302graviquan trọng, có ý nghĩaITio ne gravas. – “Chuyện đó không quan trọng.”
308rakontikể, kể chuyệnTLa avino rakontas fabelon. – “Bà đang kể một câu chuyện cổ tích.”
309forlasirời bỏ, bỏ lạiTLi forlasis la urbon. – “Anh ấy đã rời khỏi thành phố.”
311akceptichấp nhận, nhậnTŜi akceptis la donacon. – “Cô ấy nhận món quà.”
313kantihátTŜi kantas belan kanton. – “Cô ấy đang hát một bài hát hay.”
314pasigitrải qua, dành (thời gian)TNi pasigis la feriojn ĉe la maro. – “Chúng tôi đã trải kỳ nghỉ bên bờ biển.”
316sendigửiTMi sendis mesaĝon al li. – “Tôi đã gửi tin nhắn cho anh ấy.”
319malfermimởTBonvolu malfermi la fenestron. – “Xin hãy mở cửa sổ.”
320mankithiếu, vắngIAl mi mankas tempo. – “Tôi thiếu thời gian.”
321naĝibơiINi naĝas en la maro. – “Chúng tôi đang bơi ở biển.”
325igilàm cho (trở nên hoặc làm gì)TTio igis ŝin ridi. – “Điều đó làm cô ấy bật cười.”
326mortigigiếtTLa malvarmo mortigis la florojn. – “Cái lạnh đã giết chết những bông hoa.”

Trong 100 động từ, 57 được đánh dấu T, 27 là I và 14 là T/I, còn ReVo không ghi nhãn cho necesi và ebli. Ba lưu ý về các nhãn này:

  • Động từ tình thái được tính là ngoại động từ. Sau povi, voli và devi, nguyên mẫu là tân ngữ trực tiếp (PMEG), và ReVo nói như vậy với devi. Trong ba từ này, chỉ voli còn mang tân ngữ danh từ thông thường: Mi volas kafon.
  • Động từ có hậu tố thì theo hậu tố. ReVo không ghi nhãn cho troviĝi và fariĝi; chúng tôi ghi I vì động từ có -iĝ- không bao giờ mang tân ngữ. Pasigi, igi và mortigi với -ig- thì luôn có.
  • Từ ghép có thể khác từ gốc. Alveni, reveni và foriri là veni và iri kèm giới từ hoặc tiền tố (xem tiền tố) và vẫn là nội động từ. ReVo gán nhãn T/I cho eliri và eniri, vì nơi chốn có thể là tân ngữ (eniri la ĉambron, một ví dụ trong ReVo) hoặc đứng sau giới từ (eniri en la ĉambron).

Các cặp như komenci và komenciĝi

Trong tiếng Anh, “start”, “end” và “change” dùng được cả khi có tân ngữ lẫn khi không. Esperanto tách ra: komenci mang tân ngữ, còn komenciĝi thì không. Dưới đây là sáu cặp từ trong danh sách. Quy tắc đầy đủ, với hơn 30 cặp, có ở trang -ig- và -iĝ-.

Cặp (hạng)Thay đổiVí dụ
komenci (224) → komenciĝi (534)T → INi komencis la lecionon. – “Chúng tôi đã bắt đầu bài học.” / La leciono komenciĝis. – “Bài học đã bắt đầu.”
fini (339) → finiĝi (467)T → IŜi finis la laboron. – “Cô ấy đã hoàn thành công việc.” / La laboro finiĝis. – “Công việc đã kết thúc.”
trovi (99) → troviĝi (259)T → IMi trovis la libron. – “Tôi đã tìm thấy quyển sách.” / La libro troviĝas sur la breto. – “Quyển sách ở trên giá.”
fari (27) → fariĝi (282)T → IMi faris teon. – “Tôi đã pha trà.” / La teo fariĝis malvarma. – “Trà đã nguội.”
ŝanĝi (291) → ŝanĝiĝi (637)T → IMi ŝanĝis la planon. – “Tôi đã đổi kế hoạch.” / La plano ŝanĝiĝis. – “Kế hoạch đã thay đổi.”
morti (182) → mortigi (326)I → TLa floroj mortis. – “Những bông hoa đã chết.” / La malvarmo mortigis la florojn. – “Cái lạnh đã giết chết những bông hoa.”

Câu La leciono komencis (không có tân ngữ) là sai; hãy nói La leciono komenciĝis. Hai hậu tố này cũng là động từ: iĝi “trở thành” và igi “làm cho”, như trong Tio igis ŝin ridi. – “Điều đó làm cô ấy bật cười.”

Esti, havi, povi, voli và devi với nguyên mẫu

Khi có động từ thứ hai theo sau, nó giữ nguyên mẫu, không có “để” hay giới từ.

Động từVới nguyên mẫuVí dụ
estiNguyên mẫu có thể làm chủ ngữParoli Esperanton estas agrable. – “Nói tiếng Esperanto thật dễ chịu.”
haviKhông dùng để chỉ nghĩa vụ; “phải” là deviMi devas iri. – “Tôi phải đi.”
poviKhả năng hoặc sự cho phépŜi povas legi. – “Cô ấy biết đọc.”
voliMong muốnMi volas dormi. – “Tôi muốn ngủ.”
deviSự cần thiếtNi devas atendi. – “Chúng ta phải chờ.”

Với povi, voli và devi, người có thể, muốn hoặc phải làm cũng chính là người thực hiện hành động (PMEG). Nếu người làm là người khác, hãy dùng mệnh đề ke: Mi volas, ke vi venu. – “Tôi muốn bạn đến.” Nhiều động từ khác trong bảng cũng mang nguyên mẫu: ŝati, bezoni, deziri, provi, komenci, lerni, decidi, scipovi và sukcesi.

Chúng tôi đã đếm như thế nào

Chúng tôi đếm ngày 8 tháng 10 năm 2026 trong tệp esperanto-1000-common-words-vi.csv của mình. Tệp này lấy từ 822.296 câu Tatoeba với 5.831.657 từ, và mọi dạng của động từ được tính vào nguyên mẫu; phương pháp có ở trang từ thông dụng.

  • 313 trong 1.000 mục là động từ (31,3%). Giá trị per_million của chúng cộng lại là 175.641 trên một triệu, nên động từ chiếm 17,6% tổng số từ trong ngữ liệu.
  • 19 trong 100 từ thông dụng nhất là động từ, và 88 trong 300 từ đầu.
  • 100 động từ thường gặp nhất nằm ở hạng 3 đến 326 của danh sách. Giá trị per_million của chúng cộng lại là 141.900, tức 14,2% tổng số từ và 80,8% mọi lần xuất hiện của động từ mà danh sách bao phủ.
  • 10, 20 và 50 động từ đầu tiên chiếm 8,1%, 9,7% và 12,1% tổng số từ. Riêng esti chiếm 4,1%.

Loại từ được xác định theo đuôi: mục kết thúc bằng -i được tính là động từ, và dạng phái sinh được đếm riêng, nên komenci và komenciĝi là hai động từ. Tatoeba gồm các câu ngắn, văn viết, thường là bản dịch; tiểu thuyết hay lời nói sẽ cho một thứ tự khác, như danh sách ở trang Từ vựng cho thấy.

Câu hỏi thường gặp

Những động từ thông dụng nhất trong tiếng Esperanto là gì?

Trong danh sách của chúng tôi, mười động từ thường gặp nhất là esti, povi, havi, fari, diri, voli, scii, devi, iri và ŝati. Gộp lại, chúng chiếm 8,1% tổng số từ trong ngữ liệu Tatoeba; riêng esti chiếm 4,1%.

Tôi cần biết bao nhiêu động từ Esperanto?

20 động từ thường gặp nhất bao phủ 9,7% tổng số từ trong ngữ liệu của chúng tôi, 50 động từ bao phủ 12,1% và 100 động từ bao phủ 14,2%. Mọi động từ dùng chung các đuôi, nên mỗi động từ mới chỉ tốn của bạn phần gốc. Về các loại từ khác, xem danh sách 1.000 từ.

Tiếng Esperanto có động từ bất quy tắc không?

Không. Mọi động từ, kể cả esti “là”, dùng các đuôi -i, -as, -is, -os, -us và -u, và dạng không đổi theo ngôi hay số: mi iras, ili iras.

Làm sao biết một động từ Esperanto có mang tân ngữ hay không?

Hãy tra trong ReVo, nơi đánh dấu động từ là ngoại động, nội động hoặc cả hai. Bạn cũng có thể đặt câu hỏi “cái gì?” hoặc “ai?” sau động từ. Động từ có -ig- luôn mang tân ngữ, còn động từ có -iĝ- thì không bao giờ; xem -ig- và -iĝ-.

Nói “tôi phải” trong tiếng Esperanto như thế nào?

Dùng devi: Mi devas iri. – “Tôi phải đi.” Động từ havi nghĩa là “có, sở hữu” (Mi havas libron) và không dùng để chỉ nghĩa vụ.

Nguồn

Nếu Esperantopedia giúp ích cho bạn, bạn có thể ủng hộ chúng tôi.